Hơn 700 nghìn tấn hàng từ Ukraine đổ bộ Việt Nam trong năm 2025, là mặt hàng nước ta gần như không trồng được

Theo số liệu thống kê sơ bộ từ Cục Hải quan, nhập khẩu lúa mì về Việt Nam trong tháng 12 đạt hơn 297 nghìn tấn với trị giá hơn 78 triệu USD, giảm 30,6% về lượng và giảm 33,1% về trị giá so với tháng 11. Lũy kế trong cả năm 2025 nước ta đã nhập khẩu hơn 5,4 triệu tấn lúa mì với trị giá hơn 1,4 tỷ USD, giảm 5,1% về lượng và giảm 7,8% về trị giá so với năm 2024.

Xét về thị trường, Úc là nhà cung cấp lớn nhất của Việt Nam với hơn 1,3 triệu tấn, trị giá hơn 380 triệu USD, tăng 16% về lượng và tăng 5% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Giá nhập khẩu bình quân giảm 9%, tương ứng 274 USD/tấn.

Brazil đứng thứ 2 với hơn 1 triệu tấn, trị giá hơn 267 triệu USD, giảm 11% về lượng và giảm 9% về trị giá so với năm 2024. Giá nhập khẩu bình quân tăng 3% so với năm trước, tương ứng 257 USD/tấn.

Mỹ là nhà cung cấp lớn thứ 3 với hơn 952 nghìn tấn, trị giá hơn 258 triệu USD, tăng mạnh 96% về lượng và tăng 73% về trị giá so với năm 2024. Giá giảm 12%, tương ứng 271 USD/tấn.

Đứng thứ 4 là thị trường Ukraine với hơn 744 nghìn tấn, trị giá hơn 189 triệu USD, tuy nhiên giảm 50% về lượng và trị giá so với năm trước. Giá nhập khẩu bình quân 254 USD/tấn, tương đương với năm trước.

Lúa mì là một trong những nguồn lương thực thiết yếu, được tiêu thụ nhiều nhất trên thế giới. Tại Việt Nam, lúa mì là loại hạt chủ yếu được sử dụng trong sản xuất thức ăn chăn nuôi hỗn hợp. Sản phẩm này không chỉ phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng ở trong nước mà còn để phục vụ xuất khẩu ngày càng tăng. Do Việt Nam gần như không trồng được lúa mì nên nguồn cung bị phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu. Nước ta hiện đang là một trong 10 nước nhập khẩu lúa mì lớn nhất thế giới.

Tại Việt Nam, để giảm gánh nặng chi phí trong bối cảnh giá nguyên liệu thế giới biến động, Nghị định số 101/2021/NĐ-CP đã đưa thuế suất nhập khẩu MFN đối với lúa mì từ 3% về 0%. Chính sách này được kỳ vọng giúp ngành chăn nuôi trong nước ổn định nguồn cung. Đồng thời, thúc đẩy tăng trưởng tiêu thụ các mặt hàng liên quan.

Là nhà sản xuất và xuất khẩu ngũ cốc lớn toàn cầu, Ukraine thường xuất khẩu phần lớn lúa mì trong nửa đầu mùa. Các lô hàng sau đó giảm dần trong những tháng còn lại khi trọng tâm chuyển sang ngô. Trong mùa xuất khẩu lúa mì 2024/25, Ukraine đặt giới hạn 16,2 triệu tấn. Theo dữ liệu của bộ, các thương nhân đã xuất khẩu gần 13 triệu tấn, một lượng đáng kể trong tổng hạn ngạch.

Về tình hình nguồn cung trên thế giới, dự báo sản lượng lúa mì năm 2026 có xu hướng tăng, với sản lượng ở EU dự kiến đạt mức cao nhất trong 10 năm là 132,6 triệu tấn, trong khi Argentina dự kiến đạt 23 triệu tấn và Nga được dự báo có sản lượng 87,5 triệu tấn. Tuy nhiên, Mỹ dự báo sản lượng lúa mì sẽ giảm 2% so với năm 2025 do diện tích thu hoạch và năng suất thấp hơn.