Nga đang trên đà thu về khoản lợi nhuận khổng lồ nhờ giá dầu toàn cầu tăng cao do chiến tranh vùng Vịnh, sau khi mức chiết khấu đối với dầu Urals giảm xuống bằng 0 trong tuần qua.
Robin Brooks, chuyên gia cao cấp tại Viện Brookings, cảnh báo rằng sự thay đổi trong thị trường năng lượng có thể làm suy yếu những nỗ lực của phương Tây nhằm kìm hãm kinh tế Nga.
Brooks cho biết mức chiết khấu đối với dầu Urals của Nga so với dầu Brent chuẩn đã thực sự “biến mất”. Năm ngoái, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt các lệnh trừng phạt mới đối với dầu Nga, nhằm vào 2 doanh nghiệp dầu khí lớn nhất nước này. Kể từ đó, dầu Nga buộc phải bán với giá rẻ hơn tới 20 USD/thùng so với dầu Brent.
“Mức chênh lệch giá giữa dầu Urals và Brent đã giảm xuống bằng 0”, Brooks nói. “Lợi nhuận khổng lồ mà Nga thu được giờ đây vượt xa bất cứ điều gì chúng ta từng thấy vào năm 2022 sau cuộc xung đột Ukraine . Việc Mỹ gần đây miễn trừ lệnh trừng phạt đã khiến dầu Nga ngày càng hấp dẫn và mang lại cho Moscow khoản lợi khổng lồ”, chuyên gia này nhận định.
Sự biến động này chủ yếu do gián đoạn dòng chảy dầu toàn cầu do xung đột tại Trung Đông. Ngày 28/2, Mỹ và Israel tấn công Iran, kéo theo các cuộc trả đũa của Tehran vào Israel và các căn cứ quân sự của Mỹ tại các nước Trung Đông. Xung đột giáng đòn nặng nề vào thị trường năng lượng, khi giá dầu tăng lên 120 USD/thùng vào ngày 9/3, nhưng sau đó giảm xuống 85 USD/thùng vào cuối ngày sau khi ông Trump tuyên bố cuộc chiến “cơ bản đã kết thúc”. Giá dầu cũng được hỗ trợ bởi quyết định của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) về việc giải phóng 400 triệu thùng dầu dự trữ.
Tuy nhiên, giá dầu nhanh chóng quay trở lại mức trên 100 USD/thùng sau khi Iran tấn công 3 tàu chở dầu ở Vịnh Ba Tư vài ngày sau đó, nhấn mạnh thực tế rằng Iran vẫn kiểm soát eo biển Hormuz.
Diễn biến giá dầu Brent trong tuần qua. Nguồn: Trading Economics.
Brooks cho rằng rủi ro đóng cửa tuyến đường thủy chiến lược này đã nhanh chóng làm thay đổi động lực thị trường.
“Nga là bên hưởng lợi lớn nhất từ cuộc chiến ở Vịnh Ba Tư”, Brooks nói. “Eo biển Hormuz bị phong tỏa đang khiến thị trường dầu mỏ toàn cầu chuyển từ dư thừa sang thiếu hụt trong một thời gian rất ngắn”.
Khi nguồn cung khan hiếm, người mua quay trở lại mua dầu thô của Nga bất chấp các lệnh trừng phạt và áp lực chính trị. “Dầu Nga đã từ chỗ gần như bị cả thế giới xa lánh giờ đây lại được săn đón hết mực”, Brooks nói.
Chuyên gia này cho rằng nếu tình hình tiếp diễn, Moscow có thể thu được khoản lợi nhuận khổng lồ như năm 2022, khi giá dầu cao giúp bù đắp tác động của các lệnh trừng phạt của phương Tây. Năm đó, Nga ghi nhận thặng dư tài khoản vãng lai kỷ lục 225 tỷ USD – gấp đôi kỷ lục trước đó được thiết lập vào năm 2021.
Theo một báo cáo được Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch (CREA) công bố ngày 12/3, Nga đã thu về hơn 6 tỷ euro (6,88 tỷ USD) doanh thu dầu mỏ chỉ trong 2 tuần đầu tiên của cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran.
Nga hiện xuất khẩu khoảng 5 triệu thùng dầu mỗi ngày, bù đắp 1/4 trong số 20 triệu thùng dầu bị thâm hụt khỏi thị trường mỗi ngày do việc eo biển Hormuz bị tê liệt từ 2/3.
Theo CREA, doanh thu xuất khẩu của Nga đạt trung bình khoảng 510 triệu euro mỗi ngày kể từ xung đột Trung Đông, cao hơn khoảng 14% so với mức trung bình hàng ngày được ghi nhận vào tháng 2.
Theo Bne Intellinews