Dệt may Việt Nam đã qua giai đoạn "làm thuê"!

Ngày 9-10, tại Hội nghị ngành dệt may và chuỗi cung ứng do Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) tổ chức ở TP HCM, ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), cho biết ngành dệt may Việt Nam đang đứng trước thời cơ lớn nhưng cũng đầy thách thức mới khi bối cảnh thương mại toàn cầu liên tục biến động.

Theo ông Giang, tổng kim ngạch xuất khẩu dệt may 9 tháng đầu năm 2025 đạt 34,75 tỉ USD, tăng 7,7% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy tín hiệu phục hồi rõ nét sau giai đoạn trầm lắng. Tuy nhiên, kim ngạch nhập khẩu nguyên phụ liệu vẫn ở mức cao, lên đến 16 tỉ USD, trong đó riêng vải chiếm 11 tỉ USD, cho thấy Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu từ nước ngoài.

Dù vậy, Việt Nam hiện đã vươn lên vị trí thứ ba thế giới về xuất khẩu dệt may , vượt qua giai đoạn chỉ làm hàng gia công giá rẻ. Ông Giang nhấn mạnh: "Tỉ trọng các mặt hàng có giá trị gia tăng cao ngày càng tăng, ngành đã bước qua giai đoạn "làm thuê" và đang tự xây dựng thương hiệu riêng". 

Hiện, hàng dệt may Việt Nam đã có mặt tại 138 thị trường, nhờ lợi thế từ 16 hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết và dự kiến sẽ tăng lên 22 hiệp định vào năm 2027.

Một điểm đáng chú ý là thị trường Trung Đông và châu Phi đang nổi lên mạnh mẽ. Nếu trước đây ít được doanh nghiệp quan tâm, thì nay chỉ riêng thị trường Trung Đông – đặc biệt là các quốc gia Hồi giáo – đã mang lại doanh thu 1 tỉ USD cho ngành dệt may năm 2024 và 700 triệu USD chỉ trong 7 tháng đầu năm 2025. 

Điều này cho thấy khả năng đa dạng hóa thị trường và sản phẩm của doanh nghiệp Việt ngày càng tốt, không chỉ xuất khẩu quần áo phổ thông mà còn hướng đến phân khúc cao cấp, có hàm lượng công nghệ và thiết kế cao.

Tuy nhiên, ông Giang cũng thẳng thắn nhìn nhận rằng chi phí sản xuất tại Việt Nam cao hơn 40% – 45% so với Indonesia, Malaysia hay Myanmar, dù năng suất lao động của các nước này vẫn thấp hơn Việt Nam khoảng 40%. Bù lại, ngành dệt may Việt Nam đang áp dụng công nghệ, tự động hóa và xanh hóa rất nhanh, chỉ đứng sau Trung Quốc trong khu vực về mức độ hiện đại hóa dây chuyền.

Ở góc độ logistics, bà Đặng Thị Minh Phương, Chủ tịch Hiệp hội Logistics TP HCM, cho rằng các doanh nghiệp dệt may đang có cơ hội lớn từ làn sóng dịch chuyển đơn hàng toàn cầu, song vẫn phải đối mặt với chi phí logistics quá cao, chiếm tỉ trọng lớn trong giá thành sản phẩm. 

"Ngay cả trong nước, chi phí vận tải, kho bãi cũng tăng mạnh. Nhiều doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong tuyển dụng tài xế container dù mức lương 35-40 triệu đồng/tháng. Các doanh nghiệp cần nhanh chóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng, đầu tư công nghệ, tránh tình trạng logistics manh mún như hiện nay" - bà Phương nhấn mạnh.