Dự báo suy thoái 2020 phiên bản lạc quan: Không phải Mỹ, không phải Trung Quốc, đây mới là nơi dễ suy thoái nhất trong năm tới

Cho dù đầu tư và sản xuất trên toàn thế giới đã phải chịu ảnh hưởng tiêu cực từ cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung, chính sách kinh tế vĩ mô ở cả hai nước đã làm tốt vai trò thúc đẩy thị trường nhà ở, dịch vụ và chi tiêu công. Nền kinh tế thế giới sẽ tiếp tục được hưởng lợi trong năm nay từ việc cắt giảm lãi suất của Mỹ năm ngoái và những nỗ lực của Trung Quốc để duy trì tăng trưởng khoảng 6%. Nếu không có thêm vài cú sốc mới, suy thoái kinh tế vào năm 2020 là vô cùng khó xảy ra.

Tương tự như vậy, việc lãi suất tăng vọt cũng khá khó xảy ra. Nhiều nhà đầu tư và doanh nghiệp lo lắng rằng môi trường lãi suất thấp - thứ mà họ luôn yêu thích - có thể sẽ sớm kết thúc, ít nhất là tại Mỹ. Lạm phát và lãi suất dài hạn có thể sẽ tăng phần nào trong năm nay, nhưng gần như không có vấn đề gì về việc các ngân hàng trung ương sẽ thắt chặt chính sách tiền tệ. Fed sẽ lãnh đạo quá trình này và hiển nhiên họ sẽ không tăng lãi suất trong năm bầu cử.

Mặc dù cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung là sự kiện thu hút sự chú ý nhất vào năm 2019, nhưng châu Âu mới thực sự là mắt xích yếu nhất trong nền kinh tế thế giới. Gần đây, hiệu quả kinh tế của châu Âu đã ổn định và chính sách đã được cải thiện đáng kể, với việc Ngân hàng Trung ương châu Âu khởi động lại nới lỏng định lượng và thắt chặt tài khóa. Nhưng kinh tế Đức vẫn phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng. Một cuộc suy thoái châu Âu mới nguy cơ kinh tế vĩ mô lớn nhất trong năm 2020.

Sau đó là mối đe dọa của sự gián đoạn năng lượng lớn. Mỗi cuộc suy thoái toàn cầu trong 50 năm qua đều bắt đầu bằng việc tăng gấp đôi giá dầu (mặc dù không phải mọi lần tăng giá dầu đều đi trước suy thoái). Để tăng gấp đôi so với năm trước, giá dầu sẽ phải tăng vọt lên trên 110 USD, điều này là không thể.

Cũng có một nguy cơ từ chủ nghĩa bảo hộ gia tăng. Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đã là nỗi ám ảnh của thị trường, khiến những tin tức xấu trở nên áp đảo. Tuy nhiên, thỏa thuận một giai đoạn ít nhất là một tín hiệu đáng mừng rằng sẽ không có sự leo thang nào của thương chiến trong năm nay. 

Điều đó vẫn để lại một số rủi ro thương mại, đặc biệt là đối với châu Âu, nơi dễ bị tổn thương trong các cuộc đàm phán Brexit hoặc sự chuyển hướng của ông Trump từ hàng điện tử Trung Quốc sang ô tô Đức. Nhưng ngài Trump có thể sẽ quá bận rộn trong năm nay - với cuộc đối đầu Iran và cuộc bầu cử vào tháng 11 - để bắt đầu một cuộc chiến thương mại Mỹ-EU.

Trong khi đó, quan hệ thương mại giữa Anh và EU sẽ vẫn hoàn toàn không thay đổi cho đến ngày 31/12. Do đó, chủ nghĩa bảo hộ toàn cầu gia tăng không còn là rủi ro quá lớn trong năm nay.

Rủi ro tiếp theo là sự sụp đổ của ngành công nghiệp ô tô. Doanh số đã giảm trên toàn thế giới vào năm ngoái, tàn phá nền kinh tế Đức, nơi cho đến nay là nhà xuất khẩu ô tô và máy móc lớn nhất để sản xuất chúng. Sản xuất tại Đức hiện đang ở dưới mức đáy trong cuộc suy thoái năm 2009 và sự suy giảm của ngành không chỉ là vấn đề theo chu kỳ. Một tổ hợp vấn đề như các mối quan tâm về môi trường, thay đổi xã hội, và sự chuyển đổi năng lượng và công nghệ có nghĩa là các ngành công nghiệp ô tô và kỹ thuật - không chỉ ở Đức, mà còn ở Mỹ, Nhật Bản và Tây Âu - có thể suy giảm mạnh, như những năm 1980.

Từng được coi là nhà đổi mới và cội nguồn của sự tiến bộ, Facebook, Apple, Amazon và Google hiện được xem là những nhà độc quyền tàn nhẫn thao túng các chính trị gia và trục lợi từ người tiêu dùng. Các công ty này đã trở thành động lực chính của nền kinh tế và thị trường chứng khoán Hoa Kỳ, và những thách thức chính trị nghiêm trọng đối với các mô hình kinh doanh của họ - dưới hình thức quy định, thuế đặc biệt - có thể gây ra sự chao đảo của nền kinh tế.

Cuối cùng, rủi ro lớn nhất của kinh tế toàn cầu năm 2020 bắt nguồn từ cuộc bầu cử tổng thống Mỹ. Nếu ông Trump chiến thắng, ông có thể trở nên hiếu chiến hơn và không khó đoán hơn trong nhiệm kỳ thứ hai. Và nếu đối thủ của ông là Bernie Sanders hoặc Elizabeth Warren chiến thắng, bốn lĩnh vực lớn nhất của nền kinh tế Mỹ - chăm sóc sức khỏe, tài chính, công nghệ và năng lượng - sẽ phải đối mặt với các mối đe dọa gián đoạn chưa từng có.