Giá lúa giảm nhưng nông dân vẫn có lời

Ngày 7-3, tại TP Cần Thơ, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì Hội nghị về sản xuất, thị trường lúa gạo; phòng chống hạn, mặn vùng ĐBSCL.

Tham dự có lãnh đạo nhiều bộ, ngành, lãnh đạo các tỉnh, thành vùng ĐBSCL cùng hiệp hội, doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu gạo.

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam, những tháng đầu năm 2025, thương mại lúa gạo toàn cầu diễn biến phức tạp, nguồn cung thế giới tăng cao, nhu cầu nhập khẩu thấp khi các thị trường lớn đang thận trọng trong dự trữ và thu mua gạo đã tác động đến xuất khẩu gạo của Việt Nam trong 2 tháng đầu năm.

Trong nước, hiện là thời điểm đang thu hoạch rộ lúa vụ đông xuân tại các tỉnh, thành vùng ĐBSCL nên có hiện tượng giá thu mua giảm so với cùng kỳ năm 2024.

Trong những ngày đầu tháng 3, giá lúa gạo có xu hướng tăng giảm đan xen ở một số chủng loại so với tháng 2. Trong đó, giá lúa IR50404 tươi dao động 5.500-5.700 đồng/kg (tăng 2,8%), lúa OM 18 tươi 6.300 - 6.600 đồng/kg (giảm khoảng 10%).

Riêng xuất khẩu gạo trong 2 tháng đầu năm ước đạt 1,1 triệu tấn (tăng 5,9%), giá trị đạt 613 triệu USD (giảm 13,6%). Giá gạo xuất khẩu trung bình ước đạt 553,6 USD/tấn, giảm 18,3% so với cùng kỳ.

Trong những ngày đầu tháng 3, giá gạo xuất khẩu tiếp tục giảm mạnh ở mức 310 USD/tấn đối với gạo 100% tấm; gạo 5% tấm giá xuất khẩu 393 USD/tấn; gạo 25% tấm là 367 USD/tấn. Philippines, Bờ Biển Ngà và Gana là 3 thị trường xuất khẩu lớn của Việt Nam.

Nguyên nhân giá gạo giảm là các yếu tố như: nguồn cung gạo thế giới tăng tạo áp lực lên thị trường toàn cầu, nhu cầu nhập khẩu giảm và chưa có dấu hiệu phục hồi trong thời gian ngắn hạn, Ấn Độ kết thúc lệnh cấm xuất khẩu gạo và quay lại thị trường xuất khẩu với sản lượng dồi dào.

Thứ trưởng Trần Thanh Nam đánh giá: "Năm 2024, do giá lúa tăng cao quá, lên tới 9.000 đồng/kg nên người nông dân hưởng lợi, năm nay giá lúa sụt nhưng vẫn có lời".

Ông Lê Thanh Tùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam, phân tích: "Giá lúa giảm là một câu chuyện bình thường, chúng ta cũng không nên quá lo lắng. Việc tăng hay giảm không phải là việc thiếu hụt gạo hoặc là quá dư thừa mà nó chỉ là những tình huống về mặt mùa vụ của khu vực. Chúng tôi theo dõi và thấy các doanh nghiệp xuất khẩu gạo trong những tháng đầu năm này cật lực mua".

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cho rằng thời gian qua, phản ứng chính sách đối với diễn biến thị trường lúa gạo là kịp thời. Tuy nhiên, việc cung cấp thông tin cho người dân, doanh nghiệp về diễn biến thời tiết, hoạt động sản xuất, xuất khẩu trên thị trường thế giới còn là điểm yếu. Những dự báo, đánh giá về nhu cầu gạo trên thế giới cho thấy triển vọng tốt đối với lúa gạo Việt Nam, có thương hiệu, phân khúc riêng.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương khẩn trương sửa đổi, bổ sung Nghị định 107/2018/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu gạo để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc hiện nay cho doanh nghiệp xuất khẩu gạo.

Đồng thời, Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương xây dựng cơ sở dữ liệu toàn diện về hoạt động sản xuất, xuất khẩu lúa gạo, bao gồm diễn biến thời tiết, dự báo thị trường, kỹ thuật canh tác, hoạt động chỉ đạo điều hành; đồng thời quy định trách nhiệm cung cấp, quyền tiếp cận thông tin của các chủ thể liên quan.

Riêng Bộ Tài chính nghiên cứu phương án giảm một số loại thuế cho các doanh nghiệp ngành hàng lúa gạo.