Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 12-3 nói với đài Sky News rằng hải quân nước này - có thể cùng một liên minh quốc tế - sẽ bắt đầu hộ tống tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz ngay khi "có thể về mặt quân sự". Ông Bessent cũng cho rằng Iran hiện không rải thủy lôi ở eo biển này bởi một số tàu chở dầu của Iran và tàu mang cờ Trung Quốc vẫn đi qua.
Ông Bessent đưa ra phát biểu trên sau khi Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nói với kênh CNBC rằng việc hộ tống tàu sẽ diễn ra "tương đối sớm nhưng chưa phải bây giờ" vì Hải quân Mỹ chưa sẵn sàng. Ông Wright giải thích rằng mọi nguồn lực đang tập trung vào chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iran.
Cùng ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey cho biết nước này đang xem xét các phương án khả thi để giúp bảo vệ hoạt động vận chuyển hàng hải ở eo biển Hormuz khỏi các cuộc tấn công của Iran. Về mối đe dọa đối với các tàu chở dầu ở vùng Vịnh, ông Healey cho rằng cách tốt nhất để khơi thông tuyến hàng hải chiến lược này là chấm dứt chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran.
Ảnh chụp từ TP Khor Fakkan - Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) ngày 11-3 cho thấy tàu chở dầu và tàu chở hàng xếp hàng dài ở eo biển Hormuz. Ảnh: AP
Trong bước đi nhằm ổn định thị trường năng lượng, ngày 12-3, Mỹ tạm thời cho phép mua lượng dầu của Nga đang mắc kẹt trên biển. Ông Bessent nhấn mạnh đây là "biện pháp ngắn hạn", chỉ áp dụng đối với các lô dầu đang trên đường vận chuyển. Theo đài CNBC, tính đến ngày 12-3, khoảng 124 triệu thùng dầu có nguồn gốc từ Nga đang nằm trên các tàu ngoài khơi tại 30 địa điểm trên thế giới.
Trong khi đó, ông Kirill Dmitriev, cố vấn về đầu tư nước ngoài của Tổng thống Nga Vladimir Putin, cho biết việc nới lỏng một phần này áp dụng với khoảng 100 triệu thùng dầu. Theo đài RT, ông Dmitriev nhận định động thái của Mỹ thực chất đang thừa nhận điều hiển nhiên rằng thị trường năng lượng toàn cầu không thể ổn định nếu thiếu dầu của Nga.
Bên cạnh đó, thế giới đang trông đợi vào đường ống dẫn dầu Đông - Tây (Petroline) của Ả Rập Saudi và đường ống dẫn dầu thô Abu Dhabi (ADCOP, còn gọi là Habshan-Fujairah) của Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), với tổng công suất lần lượt là 7 triệu và 1,8 triệu thùng/ngày. Hai đường ống này kết nối các cơ sở dầu mỏ trọng yếu ở Trung Đông mà không cần đi qua eo biển Hormuz. Chúng được kỳ vọng sẽ bù đắp một phần lượng dầu 20 triệu thùng/ngày không thể đi qua eo biển này như thường lệ. Tuy nhiên, nguy cơ cơ sở hạ tầng năng lượng bị tấn công hoặc hư hại trong bối cảnh chiến sự vẫn là một thách thức thường trực.
Liên quan tình hình eo biển Hormuz, Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc Amir Saeid Iravani ngày 12-3 khẳng định Tehran không có ý định đóng tuyến đường thủy quan trọng này. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh Iran có quyền bảo đảm an ninh và hòa bình tại đó.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cũng khẳng định an ninh của eo biển Hormuz có tầm quan trọng sống còn đối với Tehran nên tàu thuyền khi đi qua phải phối hợp với hải quân nước này để bảo đảm an ninh hàng hải. Mặt khác, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Ali Larijani tuyên bố sẽ khiến Washington phải hối hận vì tấn công Tehran, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz.
Chiến trường trên mạng
Các "tin tặc" thân Iran đang nhắm mục tiêu vào những hệ thống tại Trung Đông và bắt đầu vươn sang Mỹ trong bối cảnh xung đột chưa hạ nhiệt. Theo AP, những "tin tặc" này vừa nhận trách nhiệm về một cuộc tấn công mạng quy mô lớn ngày 11-3 nhằm vào Công ty thiết bị y tế Stryker (Mỹ).
Kể từ khi chiến sự bùng phát ngày 28-2, "tin tặc" cũng tìm cách xâm nhập các hệ thống camera tại nhiều quốc gia Trung Đông để cải thiện khả năng nhắm mục tiêu tên lửa của Iran. Ngoài ra, họ còn nhắm vào các trung tâm dữ liệu trong khu vực, cũng như các cơ sở công nghiệp ở Israel, một trường học tại Ả Rập Saudi và một sân bay ở Kuwait. Trong thời gian tới, các nhà thầu quốc phòng Mỹ, nhà cung cấp cho chính phủ và doanh nghiệp làm ăn với Israel nhiều khả năng sẽ trở thành mục tiêu, cùng với các hạ tầng thiết yếu như bệnh viện, cảng biển, nhà máy nước, nhà máy điện và đường sắt.
Iran đã đầu tư mạnh vào năng lực tấn công mạng, đồng thời xây dựng và duy trì quan hệ với nhiều nhóm "tin tặc" để phục vụ các chiến dịch trên không gian mạng. Trong lần chiến sự này, các cuộc không kích nhằm vào lực lượng quân sự của Iran cùng với tình trạng gián đoạn internet có thể đã hạn chế năng lực tấn công mạng của Tehran trong ngắn hạn. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định "tin tặc" Iran và các đồng minh sẽ tìm cách nhắm vào những mắt xích yếu nhất trong hệ thống an ninh mạng của Mỹ.
Hoàng Phương