Sáng 26.3, Báo Người lao động tổ chức Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2026 với chủ đề "Doanh nghiệp trước cú sốc địa chính trị toàn cầu: Ứng phó thế nào?". Theo TS Trần Du Lịch, Việt Nam có khả năng "đề kháng" và chống chịu tốt trước các cú sốc bên ngoài. Khó khăn của kinh tế toàn cầu không chỉ xuất hiện khi xung đột Trung Đông bùng phát. Ngay từ đầu năm, giai đoạn 2023 - 2026 đã được dự báo là thời kỳ tăng trưởng chậm lại, đi kèm với rủi ro địa chính trị gia tăng. Ở trong nước, nền kinh tế cũng đối mặt nhiều thách thức. Sự suy giảm của thị trường khiến đơn hàng có xu hướng ngắn hạn, quy mô nhỏ, doanh nghiệp gặp khó ngay từ đầu năm. Áp lực tỉ giá, chi phí tài chính và giá nguyên liệu nhập khẩu tăng cao đã tồn tại từ trước.
Báo Người lao động tổ chức Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2026
ẢNH: NLD
Biến động năng lượng càng làm chi phí logistics leo thang, trong khi Việt Nam vốn là quốc gia có chi phí logistics thuộc nhóm cao trong khu vực. Đồng thời, thị trường bất động sản, lĩnh vực có tác động lớn đến tăng trưởng và ổn định vĩ mô, vẫn đang trong quá trình điều chỉnh. Trước những yếu tố này, cộng thêm diễn biến tại Trung Đông , Chính phủ đã chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó theo mốc 1 tháng và 3 tháng, nhằm bảo đảm mục tiêu tăng trưởng. Từ đó, TS Trần Du Lịch cho rằng về phía doanh nghiệp , kinh nghiệm từ các giai đoạn khủng hoảng trước cho thấy đây là lúc cần quản trị dòng tiền chặt chẽ, kiểm soát tồn kho và duy trì công suất sản xuất. Quan trọng là giữ khách hàng, bảo toàn chuỗi cung ứng, không bỏ qua đơn hàng, kể cả nhỏ. Về phía Nhà nước, cần tiếp tục tháo gỡ tối đa về thuế, phí để hỗ trợ, tiếp sức cho doanh nghiệp , nhất là khu vực vừa và nhỏ. Quan trọng hơn, phải giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô - đặc biệt là tỉ giá, lãi suất và thanh khoản của nền kinh tế.
Đồng quan điểm, PGS-TS Trần Hoàng Ngân, đại biểu Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Tư vấn Trường Đại học Sài Gòn, cho rằng đây không phải là lần đầu tiên Việt Nam gặp thách thức này. Trong bối cảnh hiện nay, ông đề xuất một số giải pháp ngắn hạn: Thứ nhất, kiểm soát giá xăng dầu. Cụ thể, cần sử dụng linh hoạt các công cụ tài chính như miễn, giảm thuế, phí để bình ổn giá, tránh hiệu ứng lan tỏa. Thứ hai, hỗ trợ chi phí cho doanh nghiệp , như: giảm tối đa các loại phí thuộc phạm vi quản lý nhà nước như thuế, phí hải quan, phí hạ tầng giao thông… nhằm trực tiếp chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp . Về chính sách tài khóa, ông ủng hộ quan điểm nới lỏng trong bối cảnh nợ công đang được kiểm soát ở mức khoảng 37% GDP. Tuy nhiên, việc nới lỏng cần đi kèm nguyên tắc chặt chẽ, tiết kiệm, chống lãng phí, nhằm tập trung nguồn lực cho đầu tư công, đặc biệt là ba lĩnh vực hạ tầng chiến lược: giao thông, năng lượng và công nghệ. Việc hoàn thiện hạ tầng giao thông sẽ góp phần giảm chi phí vận tải và tiêu thụ xăng dầu cho doanh nghiệp .
Về chính sách tiền tệ, TS Trần Hoàng Ngân kiến nghị cần đảm bảo đồng thời các mục tiêu: kiểm soát lạm phát, hỗ trợ tăng trưởng và giữ an toàn hệ thống. Trong đó, cần ưu tiên đảm bảo thanh khoản và ổn định lãi suất, bởi lạm phát hiện nay chủ yếu đến từ yếu tố “chi phí đẩy” như giá năng lượng và xung đột địa chính trị, không phải do cung tiền. Do đó, cần tránh để lãi suất tăng cao nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và duy trì việc làm. Về dài hạn, ông nhấn mạnh ba trụ cột chuyển đổi mang tính bắt buộc gồm: chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và chuyển đổi cơ cấu kinh tế...