Hé lộ dự án hơn 3.100 tỷ của tập đoàn Hàn Quốc tại Việt Nam: Mắt xích trong chuỗi cung ứng năng lượng sạch cho thị trường Mỹ

OCI Holdings , tập đoàn đứng sau dự án, là một trong những tên tuổi lâu đời và có quy mô lớn trong ngành công nghiệp hóa chất Hàn Quốc. Được thành lập từ năm 1959, tập đoàn này đã có bước chuyển mình chiến lược vào năm 2008 khi lấn sân sang mảng vật liệu năng lượng mặt trời.

Ghi nhận doanh thu khoảng 2,6 tỷ USD trong năm 2024, chiến lược xây dựng chuỗi cung ứng bên ngoài Trung Quốc của OCI được thúc đẩy bởi mục tiêu đáp ứng các quy định về chuỗi cung ứng của Mỹ và đón đầu các chính sách ưu đãi tại thị trường này.

Cụ thể, OCI Holdings công bố việc chi 78 triệu USD, thông qua một pháp nhân chuyên dụng (SPV) tại Singapore, để sở hữu 65% cổ phần trong một nhà máy sản xuất tấm wafer năng lượng mặt trời tại Việt Nam. Dự án này có tổng vốn đầu tư hơn 3.100 tỷ đồng (tương đương 120 triệu USD), công suất thiết kế ban đầu 2,7 GW mỗi năm và có thể tăng gấp đôi với khoản đầu tư bổ sung 40 triệu USD.

Động thái này ban đầu có thể được xem là hoạt động đa dạng hóa chuỗi cung ứng thường thấy. Tuy nhiên, nguồn cung nguyên liệu polysilicon cho nhà máy tại Việt Nam sẽ được vận chuyển từ một cơ sở khác của OCI tại Malaysia. Kế hoạch này cho thấy bước đầu của việc hình thành một chuỗi sản xuất nằm bên ngoài Trung Quốc.

Một yếu tố khác trong chiến lược này nằm ở Mỹ. Cùng thời điểm nhà máy Việt Nam dự kiến đi vào hoạt động thương mại đầu năm 2026, OCI cũng đang đầu tư 265 triệu USD để xây dựng nhà máy sản xuất tế bào quang điện (solar cell) tại Texas thông qua công ty con Mission Solar. Cơ sở này cũng có lịch trình sản xuất tương tự, vào nửa đầu năm 2026.

Sự tương đồng về thời gian và sản phẩm cho thấy một lộ trình dự kiến: Polysilicon từ Malaysia sẽ được chế biến thành tấm wafer tại Việt Nam, sau đó xuất khẩu sang nhà máy ở Texas để hoàn thiện thành sản phẩm tế bào quang điện.

Với lộ trình này, chiến lược của OCI trở nên rõ ràng hơn. Đây là bước đi nhằm đáp ứng các quy định của Mỹ, đặc biệt là điều khoản về "Thực thể Nước ngoài Đáng lo ngại" (FEOC). Bằng cách tạo ra chuỗi cung ứng không có sự tham gia của doanh nghiệp Trung Quốc, sản phẩm của OCI sẽ đủ điều kiện để hưởng chính sách trợ cấp và tín dụng thuế theo các đạo luật năng lượng sạch của Washington. Đây là một lợi thế cạnh tranh so với các sản phẩm có liên quan đến Trung Quốc.

Phát biểu với truyền thông Hàn Quốc, Chủ tịch OCI Holdings , ông Woo Hyun Lee, đã xác nhận mục tiêu này: "Khoản đầu tư chiến lược này đưa chúng tôi đến gần hơn với việc xây dựng một chuỗi cung ứng thuận lợi cho việc xuất khẩu sang Mỹ".

Đối với Việt Nam, việc được một tập đoàn như OCI lựa chọn làm điểm sản xuất trung gian trong chuỗi cung ứng này đã cho thấy vai trò của quốc gia trong bản đồ chuỗi cung ứng toàn cầu. Điều này phản ánh xu hướng Việt Nam trở thành một mắt xích trong dòng chảy thương mại và công nghệ, trong bối cảnh các tập đoàn đa quốc gia dịch chuyển sản xuất nhằm giảm sự phụ thuộc vào một thị trường.