Khó kiểm soát động vật nhập khẩu nuôi cảnh

Gần đây, nhiều người có sở thích tìm mua các loại côn trùng cũng như nhiều loại động vật lạ để nuôi cảnh. Hầu hết con vật này đều có nguồn gốc từ nước ngoài, với đủ hình thù, màu sắc.

Giá ngất ngưởng

Liên hệ nhiều số điện thoại rao bán các loại sinh vật trên cho thấy giá bán rất khác nhau. Chủ yếu do người mua thích nên giá cả chỉ để tham khảo. Người bán khẳng định tất cả là hàng nhập khẩu chính thức, có cơ quan chức năng kiểm soát.

Trên mạng hiện rao bán nhiều loài như nhện, giá con nhỏ nhất cũng khoảng 100.000 đồng, to hơn một chút từ vài trăm ngàn cho đến vài triệu đồng/con. Nhện có nhiều loại như chân trắng, chân đỏ, Tarantula, Red G.Rose Tarafu.

Tắc kè thì đủ màu xanh, đỏ, vàng có giá từ 1,2-7 triệu đồng/con. Trăn kiểng cũng khá đa dạng, từ 1,5-4 triệu đồng/con. Ếch bò châu Phi, ếch Pacman, rồng Nam Mỹ, rồng Úc từ 0,7-5 triệu đồng/con. Rùa Nga, rùa sao Ấn Độ, rùa da báo từ 2,5-3,8 triệu đồng/con.

Thú săn mồi nhỏ có thằn lằn, giá 1,5-4 triệu đồng/con. Dòng ăn thịt kích thước lớn có kỳ đà Savannah Monitor, Tegu Argentina, Argus Monitor, Lace Monitor.

Một điểm bán bò sát làm cảnh ở TP HCM

Tại một shop chuyên kinh doanh bò sát cảnh tại TP HCM, rùa Thái Lan có giá từ vài chục ngàn cho đến vài triệu đồng, thậm chí lên đến chục triệu đồng/con. Tại đây, con cự đà Nam Mỹ từ vài triệu cho đến vài chục triệu đồng/con, riêng con màu trắng có giá lên đến cả trăm triệu đồng. Thằn lằn đuôi gai ở sa mạc Ai Cập, Dubai cũng có giá vài triệu đồng/con.

Theo người bán của shop, hàng nguồn nhập từ Thái Lan, được cơ quan chức năng kiểm soát. Sắp tới sẽ làm thủ tục để được cơ quan chức năng cấp giấy chứng nhận từng con cung cấp cho khách hàng. Nhân viên này còn khẳng định những loại bò sát bán tại đây không mắc dịch bệnh, cũng không gây độc.

Những người bán sinh vật ngoại nhập thường "bảo hành" sản phẩm, bảo đảm nuôi sống trong thời gian dài cũng như hướng dẫn cách chăm sóc. Thậm chí, chỉ cách phối giống để gầy đàn, có thể trở thành thương phẩm bán ra thị trường, nhanh chóng thu hồi vốn và có lãi. Những loài bò sát này mỗi lứa đẻ vài chục trứng.

Nguy cơ lớn

Tìm hiểu tại các cơ quan chức năng ở TP HCM như Chi cục Chăn nuôi Thú y, Sở Công Thương, Sở Y tế cho thấy hiện không có cơ quan nào quản lý các loại động vật làm cảnh đang bày bán trên thị trường. Theo các cơ quan này, nếu là động vật nhập khẩu thì do chi cục thú y vùng cấp phép.

Tuy nhiên, đại diện Chi cục Thú y vùng VI xác nhận lâu nay, chưa thấy những con vật trên làm thủ tục nhập khẩu. Ông Lý Hoài Vũ, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thú y vùng VI, cho biết đối với động vật hay côn trùng, muốn nhập khẩu vào Việt Nam thì phải xin hướng dẫn từ Cục Thú y, xem con vật đó có nằm trong danh mục cấm hay không. Nếu không nằm trong danh mục cấm, người nhập khẩu phải xin các giấy chứng nhận từ nước xuất khẩu là con vật đó không mang dịch bệnh, được nuôi trong vùng an toàn. Còn đối với con vật dưới nước, phải được Tổng cục Thủy sản đồng ý cho nhập hay không. Nếu được các cơ quan trên chấp thuận, người nhập khẩu phải đến các chi cục thú y vùng để thực hiện thủ tục tiếp theo mới được phép nhập khẩu chính thức. Cho đến thời điểm này, vẫn chưa có ai liên hệ với chi cục để nhập khẩu các loài trên.

TS Lê Quý Kha, Phó Viện trưởng Viện Khoa học kỹ thuật nông nghiệp Việt Nam, nhận định đối với sinh vật ngoại khi xâm nhập Việt Nam trái phép có thể gây hậu quả nghiêm trọng đến môi trường. Bài học ốc bươu vàng vẫn còn nguyên giá trị. Loại ốc này ăn tạp, sinh sản nhanh đã lấn át sinh vật bản địa, phá hoại mùa màng làm cho đồng lúa bị thiệt hại, xâm lấn ao hồ, sông ngòi, kênh rạch. Hay hải ly cũng đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, rùa tai đỏ không chỉ ăn tạp, phá hoại hệ sinh thái mà còn là nguồn lây bệnh thương hàn.

TS Kha cảnh báo những sinh vật ngoại này nếu không được kiểm soát dễ mang nhiều dịch bệnh, nguồn lây bệnh cho con người. Bên cạnh đó, có thể lây lan nấm, vi khuẩn… có hại. Bò cạp có độc tính rất cao, nguy hiểm khi tiếp xúc. Ếch cũng có nguy cơ chứa chất độc, sinh sản nhanh lấn át các loài có lợi khác. Nhện không chỉ có độc mà còn là vật truyền bệnh cho nhiều loại cây trồng. Các sinh vật ngoại này còn lai với sinh vật trong nước làm mất giống bản địa, mất cân bằng sinh thái. Do đó, cơ quan chức năng cần sớm có biện pháp kiểm soát các loài sinh vật này.