Không phải dầu thô hay khí đốt, châu Âu bất ngờ săn lùng một mặt hàng của Nga bất chấp lệnh trừng phạt, nhập khẩu tăng hơn 10 lần

Bất chấp các lệnh trừng phạt , các nhà sản xuất Nga vẫn tiếp tục tạo ra doanh thu đáng kể từ xuất khẩu. Điều này đặc biệt đúng với kim loại và khoáng sản, bao gồm gang và các sản phẩm thép bán thành phẩm mà Nga vẫn tiếp tục cung cấp cho Liên minh châu Âu.

Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu của Nga đã vượt quá 2,5 tỷ eu ro (tương đương khoảng 2,75 tỷ USD). Đáng chú ý trong tháng 1/2025, lượng gang nhập khẩu của EU từ Nga đã tăng vọt lên 474.540 tấn. Con số này đánh dấu mức tăng đáng kể so với mức 36.300 tấn vào tháng 1/2024 và chỉ 600 tấn được vận chuyển vào tháng 12/2024.

Ý đứng đầu danh sách các nước nhập khẩu , đạt 347.730 tấn trong tổng số. Bên cạnh sự gia tăng của gang, tổng lượng kim loại và khoáng sản nhập khẩu của EU từ Nga đã tăng lên 809.150 tấn trong cùng tháng, tương đương mức tăng trưởng khoảng 90% so với cùng kỳ năm trước và gần gấp 3 lần so với tháng 12/2024.

Cũng trong 2 tháng đầu năm, gang, sản phẩm thép bán thành phẩm và sắt cán trực tiếp đứng đầu danh sách hàng nhập khẩu của EU từ Nga. Tổng cộng, EU đã mua 1,35 triệu tấn nguyên liệu luyện kim có nguồn gốc từ Nga, tăng 71% so với cùng kỳ năm trước.

Một số chuyên gia nghi ngờ về hiệu quả của các lệnh trừng phạt hiện tại, tuy nhiên các nhà phân tích khác cho rằng sự gia tăng các đơn đặt hàng gang là do lệnh cấm xuất khẩu sắp tới. Lệnh hạn chế đó sẽ có hiệu lực bắt đầu từ ngày 1/1/2026, trừ khi có một số thay đổi trong lập trường của EU trong thời gian tạm thời.

Xuất khẩu gang từ Nga hiện không bị cấm nhưng nằm trong phạm vi hạn chế hạn ngạch. Lượng nhập khẩu cao vào tháng 1/2025 thực tế đã sử dụng hết khoảng 68% hạn ngạch xuất khẩu hàng năm, báo cáo cho biết có thể phần còn lại sẽ được sử dụng hết trong hai tháng tới.

Ông Dmitry Nikolaenko, Giám đốc thương mại của tập đoàn khai khoáng và kim loại quốc tế Metinvest tiết lộ rằng kim loại từ Nga đang bị bán phá giá rẻ hơn trên thị trường châu Âu. Ông tuyên bố rằng điều này hoàn toàn bất lợi cho các nhà xuất khẩu Ukraine và các nhà sản xuất châu Âu và cần phải được khắc phục.

Ông cũng lưu ý rằng các thị trường châu Âu đang hoạt động theo hệ thống hạn ngạch nhập khẩu các sản phẩm bán thành phẩm của Nga như phôi, tấm và gang. Hạn ngạch này không chỉ đang dần được cắt giảm mà còn được dự kiến sẽ bị xóa bỏ hoàn toàn. Kết quả là, Nga đã bán những vật liệu này với giá thấp hơn, có thể bóp méo thị trường.

Về phía EU, khối này tiếp tục gây sức ép lên Nga về mặt thương mại. Cho đến nay, EU đã áp đặt 16 gói trừng phạt, gần đây nhất là vào tháng 2 năm 2025, đúng vào ngày kỷ niệm 3 năm kể từ khi xung đột xảy ra. Lệnh trừng phạt cụ thể đó bao gồm lệnh cấm nhập khẩu nhôm từ Nga.