Làm thế nào để dùng "con dao 2 lưỡi" margin một cách hiệu quả?

Thị trường chứng khoán đang hồi phục một cách mạnh mẽ sau 2 phiên giảm sâu đi tong thành quả tăng giá của nguyên một tháng nỗ lực. Cũng chính thời điểm này, nhu cầu của nhà đầu tư trong việc vay tiền của các Công ty chứng khoán để tối ưu hóa lợi nhuận hoặc để nhanh chóng giảm khoản lỗ do các hoạt động mua đuổi giá và gặp những phiên giảm sâu tuần trước gây ra tăng cao. 


Tuy nhiên, việc sử dụng đòn bẩy tài chính, vay vốn của công ty chứng khoán hay giao dịch mua ký quỹ chứng khoán hay gọi nôm na là dùng margin do các công ty chứng khoán cung ứng dịch vụ luôn là con dao hai lưỡi với bất kỳ nhà đầu tư nào. Vậy, làm thế nào để sử dụng margin hiệu quả? Theo tổng hợp của Công ty chứng khoán Pinetree, có 4 yếu tố lớn mà nhà đầu tư cần nắm chắc khi sử dụng margin.

Margin là gì và đâu là những rủi ro khi sử dụng margin?

Giao dịch mua ký quỹ chứng khoán ( margin ) là giao dịch mua chứng khoán của nhà đầu tư có sử dụng tiền vay của công ty chứng khoán (CTCK).

Để đặt lệnh mua chứng khoán ký quỹ, khách hàng phải ký quỹ một khoản tiền nhất định theo tỷ lệ mà CTCK quy định.

Ví dụ, nếu nhà đầu tư có 100 triệu đồng để mua chứng khoán, thông thường chỉ có thể mua tối đa 100 triệu đồng nhưng nếu nhà đầu tư mua ký quỹ thì có thể mua nhiều hơn số tiền đó (ví dụ 150 triệu đồng). Phần chênh lệch (50 triệu đồng) sẽ được CTCK cho vay. Khoản vay này sẽ được đảm bảo bằng số chứng khoán đã đặt mua. Nếu chứng khoán giảm giá làm cho số tiền ký quỹ giảm xuống nhỏ hơn một tỷ lệ nhất định của tổng giá trị chứng khoán, CTCK sẽ yêu cầu nộp thêm tiền để nâng tỷ lệ ký quỹ lên trên tỷ lệ ký quỹ ban đầu, đây được gọi là Margin call hoặc sẽ Force Sell ( CTCK bán bớt chứng khoán để thu hồi tiền, đảm bảo tỷ lệ nợ an toàn).

Theo thống kê của Chứng khoán Pinetree, hiện nay, lãi suất cho vay ký quỹ của các CTCK giao động từ 9%-14%, như vậy nếu tỷ lệ lợi nhuận trên vốn đầu tư của nhà đầu tư không lớn hơn tỷ lệ lãi suất vay ký quỹ, thì nhà đầu tư coi như bị thua lỗ. Khi thị trường tăng giá, nhiều nhà đầu tư bị ảnh hưởng bởi tâm lý FOMO dễ dẫn tới tình trạng "full margin" hoặc "All in".

Khả năng bị Margin call cho tới cháy tài khoản là khá nhiều khi sử dụng đòn bẩy tài chính để mua cổ phiếu khi gặp thị trường giá giảm, hệ lụy tiếp theo không có tiền để tiếp tục đầu tư các cổ phiếu ở mức giá tốt. Thậm chí nhiều nhà đầu tư còn bị ảnh hưởng bởi yếu tố tâm lý khiến tiếp tục đưa ra những quyết định đầu tư thiếu sáng suốt.

Pinetree khuyến nghị 4 yếu tố lớn nhà đầu tư cần biết để sử dụng margin hiệu quả

Sử dụng margin được đánh giá là hiệu quả khi trừ các chi phí lãi vay margin, nhà đầu tư vẫn có lợi nhuận. Có 4 yếu tố quan trọng giúp nhà đầu tư sử dụng margin hiệu quả:

Thứ nhất: Lựa chọn cổ phiếu. Nhà đầu tư nên lựa chọn các cổ phiếu có tính thanh khoản cao để nâng cao và đang trong kỳ tăng giá hoặc những cổ phiếu blue-chips mang tính dẫn dắt thị trường.

Nhà đầu tư cần phải tìm hiểu kỹ về doanh nghiệp và nhóm ngành có tăng trưởng tốt để lựa chọn cổ phiếu phù hợp với tiêu chí.

Thứ hai: Lựa chọn thời điểm. Lựa chọn thời điểm thị trường thuận lợi là yếu tố cần thiết thiết để đầu tư thành công kể cả trong tình huống không sử dụng margin. Với giao dịch ký quỹ, nhà đầu tư nên sử dụng margin ngay từ đầu sóng, khi thị trường có dấu hiệu tăng trưởng rõ ràng và giảm margin khi thị trường đi vào chu kỳ cuối. Nhà đầu tư nên sử dụng phương pháp phân tích kỹ thuật để lựa chọn điểm mua phù hợp.

Thứ ba: Cần có chiến lược quản lý rủi ro. Dù có tự tin về khả năng phân tích cổ phiếu, phân tích thời điểm đầu tư của mình thế nào đi chăng nữa thì nhà đầu tư cũng nên nhớ rằng rủi ro bản thân nhận định sai luôn có thể xảy ra. Bằng cách đó nhà đầu tư luôn sử dụng margin ở mức an toàn, cơ cấu danh mục đầu tư hợp lý, tránh bị ảnh hưởng bởi yếu tố tâm lý đám đông khi đầu tư. Việc sử dụng margin được ví như con dao hai lưỡi: khi sử dụng margin với tỷ lệ cao giúp gia tăng lợi nhuận nhanh chóng khi cổ phiếu tăng giá, ngược lại trong trường hợp cổ phiếu trên thị trường giảm mạnh nhà đầu tư khó tránh khỏi những thiệt hại lớn.

Thứ tư: Cần tích luỹ các kiến thức về đầu tư trước khi đặt bản thân vào trạng thái "mua bằng tiền người khác". Không phải nhà đầu tư nào cũng biết cách sử dụng công cụ margin hiệu quả để nâng cao lợi nhuận, ngay cả với những nhà đầu tư có nhiều kinh nghiệm cũng cần cân nhắc kỹ lưỡng trước khi dùng. Bởi vậy nhà đầu tư nên tích luỹ các kiến thức về đầu tư chứng khoán để hiểu rõ về thị trường, tìm hiểu về doanh nghiệp để có các chiến thuật phù hợp.