Lần đầu Bộ trưởng KH-ĐT và Tài chính nói về Grab

Thảo luận tại tổ về dự án Luật Quản lý thuế (sửa đổi) sáng 12-11, đại biểu Huỳnh Thành Chung, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp (DN) trẻ Bình Phước, dẫn câu chuyện vướng mắc trong thu thuế với Grab , Uber và cho rằng cần có công thức tính thuế trên giao diện để vừa giám sát tốt vừa tạo ra sự bình đẳng với các đối tượng kinh doanh, chống thất thu thuế, đồng thời khuyến khích được các giải pháp công nghệ ứng dụng phục vụ cuộc sống.

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho rằng không nên can thiệp mạnh vào hoạt động của kinh tế chia sẻ - Ảnh: Bảo Trân

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH-ĐT) Nguyễn Chí Dũng thừa nhận đây là vấn đề "nóng hổi" và rất khó. "Hiện nay, các nước cũng đang chưa rõ về định hình loại hình này. Nước thì phạt, nước thì cấm, nước thì đánh thuế kiểu này, nước đánh thuế kiểu kia" - ông Dũng nói.

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cũng chia sẻ khi đi nghiên cứu ở nhiều nước, đa phần các nước khuyên nên để kinh tế chia sẻ tự phát triển, không nên can thiệp quá mạnh. Bởi vì, đây là loại hình quá mới, phát triển và thay đổi rất nhanh.

"Nếu chúng ta ủng hộ loại hình truyền thống thì chúng ta không khuyến khích công nghệ phát triển và không khuyến khích kinh tế chia sẻ, không ủng hộ số đông là người tiêu dùng có lợi. Nhưng, nếu ủng hộ công nghệ thì ảnh hưởng đến kinh doanh truyền thống" - Bộ trưởng bày tỏ.

Từ đó, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho hay dựa trên thực tế khó quản lý và không đánh thuế được loại hình kinh tế chia sẻ, các nước đưa ra lời khuyên nên có phương thức thoả thuận giữa nhà nước và DN công nghệ trong vấn đề thu thuế. Theo đó, ấn định DN phải đóng mức thuế bao nhiêu một cách linh hoạt. Như thế, sẽ có tác dụng hơn trong việc khuyến khích DN hoạt động.

"Ngay như trong vụ tranh chấp giữa Grab và Vinasun, Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Hoà Bình có hỏi ý kiến tôi và tôi cho rằng nên tạm dừng vụ kiện lại, phải nghiên cứu thêm. Tôi thiên về hướng hoà giải giữa hai bên bởi kiện nhau cũng không có pháp lý để xử" - vị bộ trưởng chia sẻ thêm.

Giải thích cho quan điểm của mình trước loại hình kinh doanh dựa trên nền tảng công nghệ rất mới mẻ hiện nay, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho nhấn mạnh ông nghiêng về việc khuyến khích nguồn thu thay vì quản lý, tận thu.

"Nguyên tắc quản lý thuế của chúng ta thiết kế hiện nay hơi nặng về quản lý thu. Tôi thì hướng đến khía cạnh tạo nguồn thu và khuyến khích nguồn thu. Nếu chỉ quản thu thôi nhưng không khuyến khích nguồn thu thì kìm hãm sự phát triển. Phải thay đổi" - ông nói thêm.

Về phía đại diện cơ quan soạn thảo dự án luật, Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng cho rằng trước đây hoạt động kinh doanh được hiểu một cách truyền thống, đơn thuần nhưng hiện nay kinh doanh đặt trong bối cảnh kinh tế số, thương mại điện tử, kinh tế chia sẻ nên rất khó nhận dạng.

"Bây giờ nói thu thuế người kinh doanh, bán hàng trên các sàn thương mại điện tử nhưng nhận dạng nó là gì, thì quy định pháp luật hiện nay không có!" - ông Dũng nói.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, dù pháp luật không quy định nhưng vì nhiệm vụ nên trong thực tiễn, ngành thuế vẫn phải xử lý việc kiểm soát thuế của các đối tượng kinh doanh theo hình thức mới.

Theo đó, cơ quan thuế đã rất cố gắng rà soát hàng trăm ngàn tài khoản kinh doanh trên mạng xã hội Facebook, Google…; vận động, gửi thư thuyết phục người kinh doanh nộp thuế.

"Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Thông tin và truyền thông yêu cầu nhà mạng phải đặt máy chủ tại Việt Nam và phải phối hợp xử lý ngay khi có vấn đề. Hay, cơ quan quản lý tài chính cũng phối hợp với Ngân hàng Nhà nước, đề nghị cung cấp thông tin vì hiện thanh toán trong, ngoài nước đều qua cổng thanh toán của cơ quan quản lý tiền tệ" - Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng cho biết.

Đề cập tới quy định tại dự thảo Luật quản lý thuế (sửa đổi) khi yêu cầu ngân hàng thương mại cung cấp thông tin tài khoản khách hàng cho cơ quan thuế khi có yêu cầu, Bộ trưởng Bộ Tài chính thừa nhận đề xuất này vấp phải sự phản ứng từ phía ngân hàng. "Thực tế không thể không làm, vì nếu không kiểm soát được thu nhập, dòng tiền thì khó thu được thuế. Chưa kể kinh tế của chúng ta là nền kinh tế tiền mặt. Thu thuế trong bối cảnh kinh tế chia sẻ, thương mại điện tử phát triển mà vẫn tách bạch riêng rẽ, không có sự phối hợp, quản lý mềm dẻo, linh hoạt giữa các cơ quan quản lý thì rất khó khăn" - ông giải thích.

Vị trưởng ngành tài chính cũng bày tỏ tâm tư trước "thực trạng văn hoá kinh doanh của ta rất có vấn đề". Theo ông, cần sự đồng bộ vào cuộc của các cấp, ngành để quản lý trong bối cảnh "không có mấy người tự giác nộp thuế" như hiện nay.