Lên phương án ứng phó việc Philippines tạm dừng nhập gạo

Đề nghị doanh nghiệp mua dự trữ gạo để ổn định giá

Ông Lê Bá Anh - Phó Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) - cho biết, sắc lệnh số 93 của Tổng thống Philippines về đình chỉ nhập khẩu 60 ngày, mục đích là để bảo vệ mùa vụ thu hoạch của Philippines trong khoảng thời gian này.

"Bộ Công Thương đã có công văn gửi các hiệp hội, các tỉnh, các doanh nghiệp và trong đó có đề nghị các doanh nghiệp xuất khẩu mua trữ gạo để ổn định giá cả nguyên liệu gạo xuất khẩu trong thời gian tới.

Mặc dù đình chỉ nhập khẩu 60 ngày nhưng sắc lệnh 93 của Philippines nhưng cũng yêu cầu Bộ Nông nghiệp Philippines 30 ngày sau đánh giá lại tình hình và nếu tình hình thay đổi, lệnh đình chỉ có thể rút ngắn" - ông Bá Anh cho biết.

Ông Phùng Đức Tiến - Thứ trưởng Bộ NN&MT - khẳng định Việt Nam góp phần quan trọng vào an ninh lương thực thế giới, với giá trị xuất khẩu lớn, vị thế của Việt Nam ở thị trường quốc tế là rất lớn, vì thế không cần lo lắng việc không xuất khẩu được.

Theo thống kê, năm 2024, xuất khẩu gạo của Việt Nam đạt khoảng 9 triệu tấn, kim ngạch 5,7 tỷ USD. Đây là kết quả quan trọng, góp phần khẳng định vị thế của Việt Nam trên thị trường gạo thế giới. Trong thời gian lấy ý kiến gần đây, nhiều đối tác quốc tế, trong đó có Mỹ, Singapore và Brazil, đều đánh giá cao vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng lúa gạo toàn cầu.

Với kim ngạch xuất khẩu như vậy, vị thế quốc gia của Việt Nam trên thị trường quốc tế ngày càng lớn. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là cần có sự chỉ đạo đồng bộ và quyết liệt hơn để tận dụng tối đa cơ hội. Thủ tướng Chính phủ và Bộ NN&MT đã có những chỉ đạo cụ thể để "thần tốc" xuất khẩu gạo, song quá trình triển khai vẫn còn chậm. Việc này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành trồng trọt, chế biến và thương mại để tạo sức bật mới cho lúa gạo Việt Nam.

Theo Thứ trưởng NN&MT trong bối cảnh giá gạo thế giới biến động, năm ngoái Việt Nam xuất khẩu đạt hơn 9,15 triệu tấn, năm kia khoảng 8,13 triệu tấn, với kim ngạch từ 3 đến hơn 4 tỷ USD. Điều đó cho thấy nếu tận dụng tốt lợi thế, Việt Nam hoàn toàn có thể duy trì và nâng cao giá trị xuất khẩu, đặc biệt khi nhu cầu gạo chất lượng cao đang ngày càng gia tăng. Quan trọng là phải siết chặt quy trình canh tác, bảo đảm an toàn và chất lượng, để gạo Việt Nam giữ vững uy tín và sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Xuất khẩu gạo thu về 3,17 tỷ USD trong 8 tháng

Theo báo cáo của Bộ NN&MT, khối lượng xuất khẩu gạo tháng 8 ước đạt 770.000 tấn với giá trị đạt 344 triệu USD, đưa tổng khối lượng và giá trị xuất khẩu gạo 8 tháng đầu năm 2025 đạt 6,3 triệu tấn và 3,17 tỷ USD, tăng 2,2% về khối lượng nhưng giảm 17,5% về giá trị so với cùng kỳ năm 2024.

Giá gạo xuất khẩu bình quân 8 tháng đầu năm nay ước đạt 504,9 USD/tấn, giảm 19,3% so với cùng kỳ năm 2024.

Theo báo cáo, Philippines là thị trường tiêu thụ gạo lớn nhất của Việt Nam với thị phần chiếm 42%. Gana và Bờ Biển Ngà là hai thị trường lớn tiếp theo với thị phần tương ứng là 11% và 10%. So với cùng kỳ năm trước, giá trị xuất khẩu gạo 7 tháng đầu năm sang thị trường Philippines giảm 16%, thị trường Gana tăng 44%, thị trường Bờ Biển Ngà tăng 89%.

Trong nhóm 15 thị trường xuất khẩu lớn nhất, giá trị xuất khẩu gạo tăng mạnh nhất ở thị trường Bangladesh với mức tăng 188 lần.

Tháng 8, trên thị trường gạo Châu Á, giá gạo xuất khẩu đồng loạt giảm. Giá gạo Ấn Độ chạm đáy kể từ tháng 8/2022. Giá gạo Thái Lan giảm do nhu cầu ảm đạm.

Trong khi đó giá gạo Việt Nam biến động tăng mạnh do người mua tại Philippines tích trữ trước thời hạn tạm dừng nhập khẩu, sau đó quay đầu giảm trở lại.

Tính bình quân tháng 8, mặt hàng gạo xuất khẩu chủ chốt 5% tấm của Thái Lan giảm 17 USD/tấn, Việt Nam giảm 12 USD/tấn, Pakistan giảm mạnh 26 USD/tấn so với giá bình quân tháng 7.