Mỹ quay lưng với xe điện, doanh số Volkswagen ‘rơi tự do 20%’ vì đặt cược sai, trong khi Toyota thăng hoa với xe Hybrid

Tờ New York Times (NYT) cho hay có lẽ không hãng xe nào chịu đòn nặng nề hơn từ biến động chính trị tại Washington và sự hỗn loạn của ngành công nghiệp ô tô toàn cầu như Volkswagen.

Doanh số của nhà sản xuất ô tô Đức tại Mỹ đã giảm 20% trong ba tháng cuối năm 2025 do ảnh hưởng của thuế quan, xung đột thương mại và việc bãi bỏ các ưu đãi thúc đẩy xe điện .

Những khó khăn của Volkswagen là một ví dụ điển hình cho những trở ngại mà các hãng xe nước ngoài đang gặp phải tại thị trường Mỹ khi thị trường này phân hóa mạnh mẽ so với phần còn lại của thế giới.

Khi chính sách đảo chiều

Doanh số bán xe điện đang tăng trưởng ở Trung Quốc, Châu Âu và các nơi khác nhưng lại sụt giảm tại Mỹ sau khi Nghị viện chấm dứt chính sách tín dụng thuế cũng như các ưu đãi khác. Chính sách hiện nay của Nhà Trắng đang chuyển dần sang thúc đẩy nhiên liệu hóa thạch.

Sự phân hóa này khiến các hãng xe nước ngoài khó có thể cung cấp những mẫu xe vừa làm hài lòng người tiêu dùng Mỹ, vừa thu hút người mua ở các khu vực khác, đồng thời phải chống lại các hãng xe Trung Quốc đang lấn sân mạnh mẽ vào Châu Âu và Châu Á.

Ngoài sự thay đổi đột ngột về chính sách, Volkswagen và các hãng nhập khẩu khác còn bị ảnh hưởng bởi thuế quan của Tổng thống Trump vốn trở nên nặng nề hơn đối với các nhà sản xuất nội địa. Các mức thuế đánh vào ô tô và phụ tùng nhập khẩu đã đẩy chi phí của Volkswagen lên cao, buộc công ty phải lựa chọn giữa việc tăng giá bán (gây hại cho doanh số) hoặc hy sinh lợi nhuận.

Các mức thuế ô tô này sẽ vẫn được duy trì ngay cả khi Tòa án Tối cao bãi bỏ nhiều loại thuế khác của Tổng thống Donald Trump (vốn dựa trên một bộ luật khác) trong một phán quyết tới đây.

Những rắc rối này là bước lùi mới nhất trong hành trình dài hạn của Volkswagen nhằm trở thành "ông lớn" tại thị trường Mỹ.

Trên toàn cầu, Volkswagen chỉ đứng sau Toyota về số lượng xe bán ra. Nhưng tại Mỹ, đây chỉ là một thương hiệu ngách khi bán được 330.000 xe vào năm ngoái, giảm 13% so với năm 2024.

Trong khi đó, Toyota đã bán được hơn 2,1 triệu xe tại Mỹ vào năm 2025, tăng 8%. Thương hiệu hạng sang Lexus của hãng xe Nhật Bản này cũng bán được gần 400.000 chiếc.

Ngay cả Hyundai của Hàn Quốc cũng đứng vững trước những "cơn gió ngược" mà các hãng xe ngoại phải đối mặt. Doanh số bán hàng tại Mỹ của hãng tăng 8% trong năm 2025, đạt 900.000 xe.

Vào những năm 1960, thời hoàng kim của dòng xe Beetle, Volkswagen từng là hãng xe nhập khẩu hàng đầu tại Mỹ. Nhưng sau đó họ đã bị các thương hiệu châu Á đẩy sang một bên và nỗ lực tìm lại vinh quang kể từ đó. Volkswagen cũng vẫn đang cố gắng gây dựng lại danh tiếng sau vụ bê bối gian lận khí thải động cơ diesel bị phanh phui vào năm 2015.

"Rõ ràng năm 2025 đã mang lại những thách thức thực sự cho ngành công nghiệp và cả chúng tôi," Kjell Gruner, Chủ tịch Tập đoàn Volkswagen khu vực Mỹ, cho biết trong một tuyên bố. "Bước sang năm 2026, chúng tôi thực hiện với đà phát triển và cam kết đổi mới đối với thị trường Hoa Kỳ."

Công ty dự báo doanh số sẽ cải thiện vào năm 2026 khi bắt đầu bán phiên bản mới của dòng SUV Atlas, được sản xuất tại Chattanooga, Tennessee. Mẫu Atlas được bảo vệ khỏi thuế quan nhập khẩu. Tuy nhiên, các mẫu xe như Tiguan, Golf và Jetta lại được nhập khẩu từ Mexico hoặc Châu Âu nên rất dễ bị tổn thương bởi căng thẳng thương mại.

Sự tàn khốc của thời cuộc

Theo NYT, những vấn đề của Volkswagen tại Mỹ chỉ là một phần trong số những khó khăn chung. Công ty có trụ sở tại Wolfsburg (Đức) đã báo cáo khoản lỗ 1,1 tỷ Euro (tương đương 1,25 tỷ USD) trong quý III/2025.

Trên thực tế, Volkswagen không phải là hãng xe Đức duy nhất gặp khó khăn. Doanh số bán xe Mercedes-Benz giảm khoảng 10% vào năm ngoái theo ước tính của các nhà phân tích. Dù Mercedes sản xuất SUV ở Alabama nhưng các dòng sedan hạng sang và nhiều linh kiện vẫn là hàng nhập khẩu.

Thương hiệu BMW có kết quả khả quan hơn một chút. Doanh số bán hàng tại Mỹ tăng 5% vào năm 2025, mặc dù mức giảm 3% trong quý 4 có thể báo hiệu những khó khăn trong năm 2026. Hãng này sản xuất hai dòng SUV phổ biến là X3 và X5 tại Spartanburg, Nam Carolina.

"Rõ ràng là họ (BMW) đang ở trong tình trạng tốt hơn," Stephen Reitman, một nhà phân tích tại Bernstein ở London, nhận định.

Sự đảo ngược chính sách của Washington đối với xe điện đã trở thành vấn đề đối với hầu hết các nhà sản xuất ô tô. Mới đây, General Motors cho biết lợi nhuận của họ sẽ bị ảnh hưởng bởi khoản lỗ 7,1 tỷ USD trong quý cuối năm 2025, chủ yếu phản ánh sự sụt giảm giá trị các khoản đầu tư vào xe điện . Ford Motor tháng trước cũng chịu tổn thất 19,5 tỷ USD lợi nhuận liên quan đến xe điện .

Mặc dù vậy, tờ NYT nhận định Volkswagen vẫn là thương hiệu xe hơi chịu tổn thương nặng nhất. Những thay đổi chính sách đã phá hỏng kế hoạch sử dụng xe điện để chiếm thị phần lớn hơn tại Mỹ.

Năm 2022, Volkswagen trở thành một trong những hãng xe nước ngoài đầu tiên sản xuất xe điện tại Mỹ, đặt cược vào các chính sách khí hậu và ô tô của chính quyền Biden. Tuy nhiên doanh số của mẫu xe điện này đã giảm 60% trong quý IV/2025 sau khi Quốc hội xóa bỏ khoản tín dụng thuế 7.500 USD cho người mua xe.

Gần đây, người Mỹ đang đổ xô mua xe Hybrid (xe lai), loại xe mang lại một số ưu điểm của xe điện nhưng không cần sạc. Tuy nhiên, Volkswagen lại không cung cấp các mẫu Hybrid tại Mỹ.

"Chúng ta đang ở trong kỷ nguyên của xe Hybrid," Ryan Rohrman, Giám đốc điều hành của Rohrman Automotive Group, đơn vị sở hữu 22 đại lý tại Trung Tây, cho biết.

Ông nói thêm rằng mình không hiểu tại sao Volkswagen lại không tung ra các mẫu Hybrid. Ngược lại, gần một nửa số xe Toyota bán ra tại Mỹ là xe Hybrid.

Volkswagen cũng chịu thiệt hại từ một thị trường ô tô "hai tốc độ". Doanh số bán xe hạng sang vẫn khá mạnh vì những người giàu có vẫn có tiền để chi tiêu. Thế nhưng những người mua thuộc tầng lớp trung lưu đang bị thắt chặt chi tiêu, gây ảnh hưởng đến doanh số của các dòng xe có giá trung bình như Jetta và Golf.

"Họ đang đứng ở phân khúc thị trường tầm trung vốn đang dần bốc hơi," Erin Keating, nhà phân tích tại Cox Automotive, nhận định. "Người mua hoặc là nâng cấp hẳn lên xe sang, hoặc là xuống tiền cho những dòng xe giá rẻ."

Volkswagen sở hữu Audi, nhưng thương hiệu hạng sang này cũng đang gặp khó khăn khi doanh số tại Mỹ giảm 16% xuống còn 165.000 xe vào năm ngoái. Porsche, cũng thuộc tập đoàn Volkswagen, hiện chưa báo cáo doanh số cả năm tại Mỹ.

Ông Rohrman, đại lý bán xe, cho rằng Volkswagen có thể thành công tại Mỹ như ở các nơi khác trên thế giới nếu các lãnh đạo công ty nỗ lực hơn để thấu hiểu thị trường này: "Toyota, Honda, Lexus, họ muốn làm chủ Bắc Mỹ. Nếu Volkswagen cũng 'khát khao' như vậy, tôi nghĩ họ sẽ đạt được."

*Nguồn: NYT