Mỹ-Trung chốt thỏa thuận đất hiếm: Washington nhượng bộ gì để đổi lấy cái gật đầu từ Trung Quốc?

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 30/10 cho biết, vấn đề liên quan đến nguồn cung đất hiếm từ Trung Quốc đã được giải quyết.

“Toàn bộ vấn đề đất hiếm đã được giải quyết, và điều đó là vì lợi ích của cả thế giới”, ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One sau cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hàn Quốc.

“Rào cản đó giờ đã không còn… Không còn bất kỳ trở ngại nào liên quan đến đất hiếm. Hy vọng chúng ta sẽ không phải nhắc đến cụm từ đó trong một thời gian”, ông Trump nói thêm, đồng thời khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục có thể mua và sản xuất đất hiếm.

Bộ Thương mại Trung Quốc xác nhận Bắc Kinh sẽ tạm ngừng thực thi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm mới nhất, cũng như các khoản phí cảng đặc biệt áp dụng đối với tàu thuyền của Mỹ, sau cuộc gặp giữa 2 nhà lãnh đạo.

Trước đó trong tháng này, Bắc Kinh đã siết chặt đáng kể các hạn chế xuất khẩu đất hiếm, sau khi Washington mở rộng danh sách kiểm soát xuất khẩu bao gồm cả các công ty con có từ 50% cổ phần trở lên thuộc sở hữu của các doanh nghiệp đã bị hạn chế.

Người phát ngôn của Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết trong tuyên bố rằng Mỹ đã đồng ý tạm hoãn các quy định mới nhằm vào công ty con trong vòng một năm. Và đáp lại, Trung Quốc sẽ đình chỉ các biện pháp hạn chế mới đối với xuất khẩu khoáng sản chiến lược trong cùng khoảng thời gian.

Bên cạnh đó, Mỹ sẽ tạm dừng áp các khoản phí cảng đặc biệt đối với tàu Trung Quốc cập cảng Mỹ trong vòng 1 năm, người phát ngôn cho biết. Trung Quốc cũng sẽ làm điều tương tự, tạm ngừng các biện pháp trả đũa đối với tàu Mỹ trong vòng một năm.

Bắc Kinh đã nhiều lần phản đối kể từ khi Washington công bố kế hoạch áp phí đối với tàu Trung Quốc cập cảng Mỹ – chính sách vừa có hiệu lực trong tháng này.

Trung Quốc hiện gần như độc quyền nguồn cung và sản xuất toàn cầu đối với loại tài nguyên thiết yếu này – vốn đóng vai trò quan trọng trong sản xuất hầu hết các sản phẩm công nghệ cao, từ iPhone đến xe điện.

Việc Bắc Kinh đột ngột tăng cường kiểm soát xuất khẩu khoáng sản chiến lược trong tháng này được cho là nhằm đáp trả quyết định mở rộng kiểm soát công nghệ mà Washington đưa ra hồi cuối tháng 9. Những hành động đáp trả qua lại này đã làm gia tăng căng thẳng giữa 2 nền kinh tế hàng đầu thế giới.

Sau các cuộc đàm phán thương mại cuối tuần qua tại Malaysia, căng thẳng mới bắt đầu hạ nhiệt.