Mùa hè năm 2026, thành phố Blagoveshchensk (Nga) sẽ đăng cai một sự kiện lịch sử: chuyến bay thử nghiệm đầu tiên của máy bay không người lái giữa Nga và Trung Quốc. Sáng kiến này đã được công bố bởi cơ quan báo chí của Bộ Giao thông vận tải Liên bang Nga. Sự kiện được lên kế hoạch trùng với lễ hội ẩm thực quốc tế, vốn là sự kiện truyền thống kết nối các vùng biên giới của hai nước.
Phần kỹ thuật của màn trình diễn được tính toán đến từng chi tiết nhỏ nhất. Hai máy bay không người lái, được chế tạo theo kiểu các loài chim thần thoại – chim lửa và phượng hoàng – sẽ đồng thời cất cánh từ bờ sông của Nga và Trung Quốc. Các thiết bị này sẽ vượt qua biên giới quốc gia bằng đường không và đồng bộ hóa tại một khu vực trung lập trên sông Amur. Hình thức này không chỉ thể hiện sự sẵn sàng về công nghệ của các bên mà còn là một cuộc đối thoại văn hóa, biến cuộc thử nghiệm thành một sự kiện công cộng.
Song song với đó, bộ phận này đang nghiên cứu triển vọng triển khai vận chuyển hàng hóa không người lái thường xuyên dọc theo hành lang Primorye-2. Tuyến đường đa phương thức này kết nối các tỉnh phía đông bắc Trung Quốc với các cảng Primorye và được coi là trung tâm logistics cho hàng hóa châu Á.
Trong khuôn khổ hợp tác, các bên đã nhất trí thiết lập trao đổi dữ liệu về việc thử nghiệm các hệ thống kiểm soát không lưu tự động, kế hoạch triển khai cơ sở hạ tầng và các phương pháp quản lý đối với các chuyến bay không người lái.
Một câu hỏi được đặt ra là: Tại sao giữa nhiều lựa chọn, Nga lại đặt trọn niềm tin vào giải pháp công nghệ từ người láng giềng phương Đông?
Trung Quốc nắm giữ "mạch máu" của ngành
Lý do đầu tiên và quan trọng nhất khiến Nga lựa chọn Trung Quốc chính là khả năng làm chủ hoàn chỉnh chuỗi cung ứng. Từ những linh kiện nhỏ nhất như chip điều khiển, cảm biến hình ảnh cho đến những bộ phận quan trọng như động cơ điện và pin lithium mật độ năng lượng cao, Trung Quốc hiện đang dẫn đầu thế giới.
Khác với các quốc gia phương Tây vốn phụ thuộc vào linh kiện đa quốc gia, Trung Quốc đã xây dựng được một hệ sinh thái khép kín. Điều này đảm bảo rằng các dự án hợp tác với Nga sẽ không bị gián đoạn bởi các lệnh trừng phạt hay đứt gãy nguồn cung. Nga cần một đối tác có thể cung cấp số lượng lớn thiết bị với chi phí tối ưu và độ tin cậy kỹ thuật cao, điều mà hiện nay chỉ có các tập đoàn công nghệ Trung Quốc đáp ứng được.
Đặc biệt, công nghệ pin của Trung Quốc đã đạt đến ngưỡng cho phép drone vận tải hạng nặng hoạt động trong thời gian dài ở điều kiện nhiệt độ âm - yếu tố cực kỳ quan trọng đối với khí hậu khắc nghiệt tại vùng biên giới Nga. Đây là lợi thế kỹ thuật mà các đối thủ cạnh tranh khác vẫn đang nỗ lực bám đuổi.
"Bộ não" AI và hệ thống định vị kép
Thứ hai, Nga đánh giá cao sự tiến bộ vượt bậc của Trung Quốc trong việc tích hợp Trí tuệ nhân tạo (AI) vào điều hướng và tránh va chạm. Các dòng drone thế hệ mới của Trung Quốc không còn phụ thuộc hoàn toàn vào tín hiệu GPS. Thay vào đó, chúng sử dụng thị giác máy tính và LiDAR để "nhìn" và phân tích môi trường thực tế, cho phép bay an toàn trong những khu vực tín hiệu yếu hoặc bị nhiễu.
Sự kết hợp giữa hệ thống định vị vệ tinh BeiDou (Bắc Đẩu) của Trung Quốc và GLONASS của Nga tạo ra một lớp bảo mật kép chưa từng có. Việc sử dụng BeiDou giúp các chuyến bay xuyên biên giới đạt được độ chính xác đến từng centimet, đồng thời loại bỏ hoàn toàn sự phụ thuộc vào hệ thống GPS do Mỹ quản lý.
Nga nhận thấy rằng, việc bắt tay với Trung Quốc không chỉ là mua thiết bị, mà là tiếp cận với một nền tảng phần mềm quản lý không lưu thông minh. Nền tảng này có khả năng điều phối hàng ngàn thiết bị bay cùng lúc mà không xảy ra sự cố, một bài toán mà Nga đang rất cần lời giải để hiện đại hóa hạ tầng logistics quốc gia.
Tầm nhìn về "nền kinh tế tầm thấp"
Cuối cùng, Nga chọn Trung Quốc vì đây là quốc gia đi đầu trong việc hiện thực hóa khái niệm "nền kinh tế tầm thấp". Trung Quốc đã đi trước thế giới nhiều năm trong việc thử nghiệm drone giao hàng, taxi bay và drone cứu hộ trong môi trường đô thị phức tạp.
Bằng cách hợp tác, hai bên có thể trao đổi những kinh nghiệm vận hành và khung pháp lý. Chuyến bay xuyên biên giới này chính là bước đệm để Nga xây dựng một mạng lưới vận tải không người lái quy mô lớn, kết nối các vùng viễn đông xa xôi với các chuỗi cung ứng toàn cầu.