Nhiều phản ứng với đề nghị kiểm toán cả người nộp thuế

Sáng 11-3, Ủy ban Thường vụ Quốc hội khai mạc phiên họp thứ 32, cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiểm toán nhà nước .

Tổng kiểm toán nhà nước Hồ Đức Phớc

Trình bày Tờ trình, Tổng Kiểm toán Nhà nước (KTNN) Hồ Đức Phớc cho rằng cần quy định làm rõ đơn vị được kiểm toán tại luật hiện hành. Cụ thể, ông Phớc kiến nghị bổ sung đơn vị được kiểm toán gồm: người nộp thuế; tổ chức sử dụng, khai thác đất đai, tài nguyên, khoáng sản và những tổ chức khác có hoạt động liên quan đến việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công.

Tuy nhiên, trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính ngân sách Nguyễn Đức Hải cho rằng, đề xuất trên của KTNN thực chất là mở rộng đối tượng được kiểm toán so với quy định của luật hiện hành.

Theo ông Hải, đa số các thành viên Ủy ban Tài chính Ngân sách đề nghị giữ nguyên quy định hiện hành, bởi theo quy định của Luật quản lý thuế, khái niệm “ người nộp thuế ” bao gồm cả tổ chức, hộ gia đình và cá nhân. Do vậy, quy định như Dự thảo luật sẽ có phạm vi ảnh hưởng rất rộng, không chỉ các tổ chức mà còn cả hộ gia đình và cá nhân có nghĩa vụ nộp thuế đều thuộc diện đơn vị được kiểm toán.

Điều này dẫn đến sự chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ với cơ quan quản lý thuế, không bảo đảm thực hiện đúng tinh thần Nghị quyết số 18- NQ/TW (một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả).

Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách Nguyễn Đức Hải

Cạnh đó, người nộp thuế chỉ góp phần tạo lập, không tham gia vào quy trình quản lý, sử dụng tài chính công nên chỉ có vai trò phối hợp cung cấp thông tin trong quá trình kiểm toán.

“Một số nội dung thể hiện trong Tờ trình lý giải cho việc bổ sung đối tượng được kiểm toán chưa thực sự thuyết phục vì các khó khăn, vướng mắc này chủ yếu phát sinh từ thực tiễn hoạt động, do công tác tuyên truyền, phối hợp của các cơ quan liên quan, không xuất phát từ bất cập của Luật hiện hành, không đặt ra yêu cầu phải sửa đổi, bổ sung Luật”- ông Hải nêu rõ.

Cũng theo người đứng đầu Ủy ban Tài chính Ngân sách, thực tế, trong thời gian qua, với các quy định hiện hành, KTNN vẫn thực hiện và hoàn thành tốt nhiệm vụ kiểm toán đối với các hoạt động liên quan đến quản lý, sử dụng tài nguyên, khoáng sản của đơn vị được kiểm toán.

Thảo luận sau đó, nhiều ý kiến của các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội không đồng tình với đề xuất nêu trên.

Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cho rằng hiện nay hoạt động kiểm toán vẫn chưa bao quát được hết các địa phương trong cả nước, nay lại mở rộng đối tượng là người nộp thuế thì tính khả thi khó có thể đảm bảo được.

Giải trình sau đó, Tổng kiểm toán Hồ Đức Phớc cho biết, KTNN chỉ kiểm tra các cơ quan quản lý thuế nhưng muốn đối chiếu các nộp thuế để đánh giá cơ quan quản lý thuế có làm đúng trách nhiệm hay không chứ không phải kiểm toán người nộp thuế vì KTNN cũng không đủ sức để làm.