Nhìn lại sự nghiệp của ông Trần Bắc Hà: Từ "ông trùm" tài chính đến ngày vướng vòng lao lý với loạt sai phạm nghiêm trọng và qua đời lúc bị tạm giam

Ông Trần Bắc Hà, sinh năm 1956, quê Bình Định, tốt nghiệp cử nhân Tài chính kế toán. Ông bắt đầu làm việc tại BIDV tháng 2/1981 và khoảng 10 năm sau đó trở thành Giám đốc BIDV Chi nhánh Bình Định khi vừa tròn 35 tuổi. 

Tháng 10/1999, ông Trần Bắc Hà được bổ nhiệm làm Phó Tổng Giám đốc BIDV. Từ tháng 5/2003-tháng 12/2007, ông Trần Bắc Hà là Ủy viên HĐQT kiêm Tổng Giám đốc BIDV.

Tháng 1/2008, ông được bổ nhiệm Chủ tịch HĐQT BIDV và là người đại diện sở hữu gần 40% trên tổng số 95,3% cổ phần Nhà nước nắm giữ tại BIDV. Ngoài ra, ông cũng trực tiếp nắm giữ hơn 163.600 cổ phiếu BID.

Sau 8 năm 8 tháng ở vị trí ghế nóng, ngày 1/9/2016, ông Trần Bắc Hà nghỉ hưu. Như vậy, sự nghiệp của ông đã gắn liền với BIDV trong suốt 35 năm. 

Công...

BIDV dưới thời ông Trần Bắc Hà có 2 sự kiện nổi bật. Một là sự kiện BIDV lên sàn chứng khoán vào năm 2011 giúp ngân hàng thu về hơn 1.575 tỷ đồng từ việc chào bán thành công 84,7 triệu cổ phần lúc đó. Hai là, năm 2015, quy mô của BIDV qua thương vụ sáp nhập Ngân hàng TMCP Phát triển Nhà đồng bằng sông Cửu Long (MHB) trở thành nhà băng có tổng tài sản lớn nhất hệ thống.

Dấu ấn của ông Trần Bắc Hà ở BIDV ngoài 2 cột mốc lớn trên còn là người khởi tạo Sở Giao dịch 3, Công ty Chứng khoán, Công ty Quản lý nợ khai thác tài sản BIDV...

Ông Trần Bắc Hà cũng là người đã chỉ đạo thành lập ngân hàng BIDV tại Lào, Campuchia, Myanmar, Cộng hòa Séc và chỉ đạo Văn phòng đại diện tại Lào, Campuchia, Myanmar.

Có thể nói, trong suốt gần 1 thập kỷ, ông Trần Bắc Hà là người có sức ảnh hưởng rất lớn tới BIDV nói riêng, hệ thống ngân hàng và thị trường tài chính nói chung. 

...và Tội

Bên cạnh những sự kiện nói trên, đến cuối đời, ông Trần Bắc Hà liên tục vướng tin đồn bị bắt cho đến lúc chính thức bị khởi tố bởi nhiều sai phạm nghiêm trọng tại BIDV.  

Giới đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam có lẽ nhiều người chưa thể quên 2 lần xuất hiện tin đồn cựu chủ tịch BIDV Trần Bắc Hà bị bắt vào năm 2013 và 2017. Cả 2 lần xuất hiện thông tin này đều gây ra sự rúng động trên thị trường chứng khoán.

Năm 2013, giới đầu tư truyền tai nhau tin đồng ông Trần Bắc Hà bị bắt, thị trường chứng khoán trong cùng ngày "bốc hơi" 1,6 tỷ USD. Năm 2017, tin đồn cựu chủ tịch BIDV bị bắt một lần nữa khiến hàng loạt cổ phiếu ngân hàng giảm mạnh, riêng cổ phiếu BID giảm sàn. Tin đồn sau đó được bác bỏ nhưng mã BID vẫn "trắng bên mua", vốn hóa trên TTCK thời điểm đó cũng bốc hơi khoảng 1,8 tỷ USD.

Tin đồn cuối cùng cũng trở thành sự thật khi chiều ngày 29/11/2018, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (C03) cho biết, căn cứ kết quả điều tra, tài liệu chứng cứ đã thu thập được, ngày 22/11/2018, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (CO3) ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự số 46/C03-P13 về tội "Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng" xảy ra tại Ngân hàng BIDV; cùng ngày đã ra Quyết định khởi tố bị can, Lệnh khám xét đối với ông Trần Bắc Hà về tội "Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng". 

Trước đó, vào tháng 6/2018, Ủy ban Kiểm tra Trung ương kết luận ông Trần Bắc Hà có nhiều vi phạm nghiêm trọng.

Cùng bị khởi tố với ông Hà ở thời điểm đó còn có các bị can Trần Lục Lang (cựu phó tổng giám đốc BIDV), Kiều Đình Hòa (cựu giám đốc BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh) và Lê Thị Vân Anh (cựu trưởng phòng khách hàng doanh nghiệp BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh).

Khác với 2 lần tin đồn trước đó, lần này, thông tin ông Trần Bắc Hà bị bắt đã không còn khiến thị trường chứng khoán chao đảo như trước. Thậm chí, cổ phiếu BID còn được mua mạnh và tăng cho đến lúc đóng cửa phiên giao dịch ngày 29/11/2018.

Đầu tháng 1/2019, ông Trần Bắc Hà còn bị khởi tố bổ sung về tội "Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng" quy định tại Điều 206, Bộ luật Hình sự năm 2015, với hành vi sai phạm liên quan đến việc phê duyệt cấp tín dụng cho Công ty TNHH Thương mại và du lịch Trung Dũng.

Qua đời ở tuổi 63

Cuộc đời ông Trần Bắc Hà kết thúc ở tuổi 63. Rạng sáng nay (18/7) ông Hà đã tử vong khi đang trong thời gian bị tạm giam để phục vụ điều tra những sai phạm trong hoạt động ngân hàng tại BIDV. Các nguồn tin cho biết, nguyên nhân ông Trần Bắc Hà tử vong được là do bệnh về gan và ung thư, trước đó đã nhiều lần đi chữa trị ở nước ngoài.

Bệnh tình của ông Trần Bắc Hà cũng từng được nhắc đến trong thời gian xét xử đại án Phạm Công Danh giai đoạn 2 (đầu năm 2018) có liên quan đến 4 ngân hàng VNCB, BIDV, TPBank và Sacombank. Tòa án đã nhiều lần triệu tập ông Hà đến tòa nhưng không Hà không thể đến do đi chữa bệnh ở Singapore.  

Hiện thi thể của ông Hà đang được quàn tại nhà tang lễ của Bệnh viện để chờ các cơ quan chức năng tiến hành thủ tục cần thiết.