Mới đây, tại xã Gia Bình ông Nguyễn Hồng Thái - Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh , Trưởng Ban Chỉ đạo thực hiện dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình , đã chủ trì hội nghị đánh giá tiến độ, nhận diện khó khăn và bàn giải pháp tháo gỡ các vướng mắc phát sinh.
Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình được triển khai đồng bộ trên diện tích gần 2.000 ha, trải rộng tại các xã Gia Bình, Lương Tài, Nhân Thắng và Lâm Thao, với quy mô thu hồi đất lớn, tính chất phức tạp và yêu cầu tiến độ rất cao.
Theo báo cáo, công tác giải phóng mặt bằng đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Đối với đất nông nghiệp, các địa phương đã hoàn thành việc kê khai, kiểm kê và tạm ứng chi trả hơn 3.000 tỷ đồng cho trên 6.400 hộ dân.
Đối với đất ở, quá trình kê khai vẫn đang được tiếp tục, trong đó có nhiều thôn phải di chuyển toàn bộ dân cư. Cùng với đó, khoảng 10.000 ngôi mộ đã được kiểm kê, chuẩn bị cho việc di dời theo quy hoạch.
Song song với giải phóng mặt bằng, các dự án tái định cư và nghĩa trang tại các xã Lương Tài, Trung Chính, Gia Bình, Đông Cứu và Đại Lai cũng đang được triển khai. Nhiều khu đã ban hành thông báo thu hồi đất, hoàn tất kê khai và thực hiện chi trả đợt đầu với tổng số tiền lên tới hàng trăm tỷ đồng.
Tuy nhiên, tại hội nghị, các đại biểu cũng thẳng thắn chỉ ra hàng loạt khó khăn, vướng mắc. Một trong những thách thức lớn là việc các quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết phải vừa triển khai vừa điều chỉnh do quy mô thu hồi quá lớn và phát sinh nhiều ý kiến cần xem xét. Trong khi đó, hệ thống văn bản pháp lý chưa đầy đủ, thời gian thực hiện lại ngắn.

Thực tế triển khai còn gặp khó do nhiều chủ sử dụng đất không có mặt tại địa phương, một số thửa đất sau dồn điền đổi thửa chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đối với tài sản trên đất, không ít công trình, mộ phần, nhà ở, đình chùa có kiến trúc đặc thù không thể áp dụng bảng giá chung, buộc phải thuê tư vấn lập dự toán nhưng quá trình này gặp nhiều vướng mắc.
Đáng chú ý, vấn đề tạo sự đồng thuận trong bố trí tái định cư cũng được đặt ra khi diện tích đất ở bị thu hồi lớn, trong khi diện tích lô đất tái định cư theo quy hoạch không vượt quá 100 m2, khiến một bộ phận người dân còn băn khoăn.
Nhiều ý kiến đề xuất tỉnh sớm ban hành quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, cập nhật các quy định mới của Quốc hội; đồng thời nghiên cứu cơ chế hỗ trợ đối với tài sản không đủ điều kiện bồi thường. Các sở, ngành được đề nghị đẩy nhanh việc hoàn thiện quy hoạch, ban hành chính sách, bố trí kịp thời nguồn kinh phí để chi trả theo phương án đã được phê duyệt.
Kết luận hội nghị, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Hồng Thái nhấn mạnh, việc đẩy nhanh tiến độ phải song hành với bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, không để người dân thiệt thòi khi nhường đất cho các công trình trọng điểm quốc gia.
Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu các địa phương thực hiện đồng bộ công tác kiểm kê, chi trả bồi thường, chuẩn bị khu tái định cư và di chuyển mộ. Riêng đối với mộ vô chủ, cần có giải pháp thiết kế phù hợp, tiết kiệm diện tích nhưng vẫn bảo đảm yếu tố nhân văn, trang nghiêm. Đồng thời, UBND tỉnh được giao nghiên cứu phương án ưu tiên bố trí nhà ở xã hội cho các hộ dân bị thu hồi đất, tạo điều kiện ổn định cuộc sống lâu dài.
Theo lãnh đạo tỉnh, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình không chỉ là dự án hạ tầng giao thông chiến lược, mà còn là động lực phát triển mới của Bắc Ninh . Vì vậy, bài toán giải phóng mặt bằng, tái định cư và sinh kế cho người dân phải được giải quyết một cách căn cơ, bền vững, để dự án thực sự trở thành công trình của sự đồng thuận và niềm tin.