Sau 18 năm tăng trưởng như vũ bão, 'bong bóng Meta' sắp vỡ tung?

Sau 18 năm tăng trưởng như vũ bão, một thực tế mới đã bắt đầu xuất hiện tại Meta vào ngày thứ 4, khi CEO Mark Zuckerberg thông báo về một đợt cắt giảm nhân sự mạnh của công ty.

Việc sa thải – tương đương 13% lực lượng lao động, tức khoảng 11.000 nhân viên đến trong thời điểm sự cạnh tranh mạnh mẽ từ những đối thủ như TikTok đang đe dọa Meta – công ty sở hữu Facebook, Instagram và WhatsApp.

Đây cũng là dấu hiệu đầu tiên cho thấy Mark Zuckerberg đã buộc phải tiết chế, ít nhất là 1 phần, những đặt cược đắt đỏ của mình vào xây dựng vũ trụ ảo giữa sự soi xét chặt chẽ từ các nhà đầu tư về vấn đề chi tiêu.

“Bong bóng đã vỡ tung”, một cựu nhân viên Meta nói.

Đáng nói, việc cắt giảm nhân sự tại Meta chỉ là một phần trong quy mô lớn hơn đang diễn ra ở thế giới công nghệ. Các công ty phụ thuộc nặng nề vào doanh thu quảng cáo đã bị tổn hại nặng khi các thương hiệu cắt giảm chi tiêu do lạm phát và chi phí tăng cao. Theo trang Layoffs.fyi, một website chuyên theo dõi việc cắt giảm nhân sự của các công ty, số lượng nhân viên bị cắt giảm trong 9 ngày đầu của tháng 11 nhiều hơn so với bất kỳ tháng khác của năm 2022.

Dù là sau khi sa thải, Meta vẫn có nhiều nhân viên hơn số họ có vào năm ngoái. Đây là bằng chứng cho thấy công ty này đã phình to nhanh chóng như thế nào trong đại dịch. Cuối tháng 12/2021, công ty có 72.000 nhân sự, đến thứ 4, thông báo cắt giảm cho thấy họ giảm từ 85.000 người xuống còn 74.000 người.

“Meta cắt giảm 11.000 người, quay về mức gần thời điểm tháng 12/2011. Mà không, là tháng 12/2021”, theo Benedict Evans – một chuyên gia công nghệ độc lập nhận định.

Nhiều nhà đầu tư và thậm chí một vài nhân viên nói rằng họ nhận thức được việc tuyển dụng quá nhiều của Zuckerberg là một trong những nỗ lực thích nghi với xu hướng đại dịch gồm việc mọi người giao tiếp online và mua sắm online nhiều hơn.

“Họ đã phát triển quá nhanh chóng và không tiếc tay đưa ra những đặc quyền”, theo Zaven Nahapetyan – một cựu quản lý cấp cao tại Facebook – người rời đi vào năm 2021 để khởi nghiệp. “Có rất nhiều đội không cần và nhiều sản phẩm chẳng ai biết. Tôi không ngạc nhiên về thực tế đang diễn ra với Meta”.

Nhưng những người khác tin rằng Zuckerberg đã hành động hợp lý trong việc tăng nhân sự nhanh nhất có thể và Mark cũng luôn nhận ra rằng mình sẽ cần phải tính lại điều đó vào một thời điểm sau này.

“Đó là một cuộc tranh giành các kỹ sư. Bất kỳ ai cũng đều biết việc đó rất lãng phí”, theo Kevin Landis – một nhà đầu tư công nghệ tại Firsthand Funds. “Họ hiển nhiên biết mình đang lãng phí và họ cũng hiển nhiên biết đó là điều đúng phải làm”.

Mark xuất hiện với vẻ mặt u buồn trong buổi họp với toàn thể nhân viên vào ngày thứ 4. “Tôi biết có rất nhiều cảm xúc lẫn lộn ở đây. Tôi muốn nói trước rằng tôi chịu hoàn toàn trách nhiệm cho quyết định này. Và đây là một trong những cuộc họp khó khăn nhất mà tôi từng làm”.

Dù sao thì, quyết định kể trên cũng đã khiến nhiều nhân viên hiện tại và trước đây của Meta quay cuồng.

Một cựu nhân viên mô tả cảm giác là “hỗn loạn”, nói thêm rằng “đây là một buổi biểu diễn tồi tệ”.

Theo một vài người trong cuộc khác, việc cắt giảm nhân sự dựa nhiều về vấn đề vai trò của nhóm đó chứ không phải do hiệu suất làm việc của từng cá nhân.

Một trong những bộ phận được nhắm tới là tuyển dụng. Các công ty gồm Stripe và Twitter đều đang tập trung cắt giảm việc tuyển dụng. Điều này có nghĩa là nhân viên tuyển dụng của Meta cũng chịu thiệt hại.

“Tôi nghĩ hầu hết mọi người trong nhóm tuyển dụng đều có một ý tưởng là chúng tôi sẽ phải ra đi vào sáng nay”, theo Ryan Anderson – một nhà tuyển dụng phải rời Meta vào thứ 4.

Zuckerberg thừa nhận tuyển dụng “chịu ảnh hưởng mạnh” và nói rằng Meta đang tái cấu trúc đội ngũ kinh doanh hiệu quả hơn. Dù là Reality Labs hay thực tế ảo đều phải chịu tác động từ việc cắt giảm.

Với những người ở lại, cũng có những lo lắng. “Không rõ xem ai sẽ đảm nhận những dự án và mối quan hệ nào. Tôi hoàn toàn bực tức”.

Mặc dù vậy, dấu hiệu cắt giảm nhân sự lại làm hài lòng các nhà đầu tư, những người đã thổi bay 89 tỷ USD vốn hóa của Meta trong tháng 10 vừa qua. Cổ phiếu Meta đóng cửa tăng hơn 5% vào ngày thứ 4.

Jim Tierney – Giám đốc đầu tư tại AllianceBernstein – một cổ đông của Meta nói: Rõ ràng đó là một bước đi đúng hướng. Nhưng, ông cũng đặt câu hỏi tại sao công ty vẫn dự đoán tốc độ tăng trưởng chi phí ở mức 10 – 15% trong năm 2023 dù là sau khi thực hiện cắt giảm. “Tôi vẫn nghĩ họ cần thắt chặt chi phí hơn nữa trong tương lai”.

Brent Thill – một chuyên gia phân tích tại Jefferies – nói trong tuyên bố rằng ông không cho rằng việc cắt giảm nhân sự sẽ làm ảnh hưởng tới quỹ đạo tăng trưởng doanh thu của Meta.

Những cảnh báo khác về tương lai của Meta cũng vẫn rất đáng ngại. Dan Ives – một chuyên gia phân tích nói: “Zuckerberg cuối cùng cũng nhận ra vấn đề và hành động”.

Tuy nhiên, ông cũng nói thêm: “Vệc Meta sa thải hàng loạt là tín hiệu cho thấy những ngày đen tối phía trước cho Zuckerberg và công ty anh ta. Chiến lược vũ trụ ảo vẫn là còn nhiều vấn đề đau đầu và bản thân mảng kinh doanh chủ chốt là mạng xã hội cũng có những vấn đề riêng”.

Nguồn: FinancialTimes