Tăng trưởng tín dụng chậm, âm, Phó Thống đốc lý giải bất ngờ

Tại buổi họp báo thường kỳ Chính phủ chiều ngày 2/3 tại Hà Nội, lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Thanh Hà cho biết nguyên nhân tăng trưởng tín dụng 2 tháng đầu năm chậm.

Theo ông Hà, điều hành tăng tưởng tín dụng năm 2024, ngày cuối năm 2023, Ngân hàng Nhà nước đã xác định một mức tín dụng phù hợp với mục tiêu tăng trưởng kinh tế và kiểm soát lạm phát với mức tăng trưởng tín dụng khoảng 15% năm 2024. Trên cơ sở đó, Ngân hàng Nhà nước đã thực hiện giao hết các chỉ tiêu tín dụng cho từng tổ chức tín dụng vào ngày 31/12 để các tổ chức tín dụng chủ động về tăng trưởng tín dụng.

Trong thông báo của Ngân hàng Nhà nước, rất công khai nguyên tắc để phân bổ, giao mức chỉ tiêu tín dụng cho tất cả tổ chức tín dụng được biết và thực hiện.

Thực tế triển khai đầu năm 2024, qua 2 tháng chúng tôi theo dõi thấy tín dụng tăng trưởng chậm hơn so với cùng kỳ của các năm, với thực tế là thanh khoản rất dồi dào nhưng tăng trưởng tín dụng chậm so với cùng kỳ các năm.

Nguyên nhân chung là do yếu tố mùa vụ. Sau khi chúng ta có tháng 12 tăng trưởng tín dụng rất mạnh khoảng 4%. Thông thường yếu tố mùa vụ vào quý IV, hoạt động kinh tế sẽ sôi động hơn, kéo theo hoạt động cho vay cũng sôi động hơn. Còn tháng 1, tháng 2 là tháng Tết nên hoạt động tín dụng sẽ giảm và hoạt động vay vốn cũng không được tăng trưởng như quý IV năm trước.

Năm nay còn có yếu tố nữa là nền kinh tế thế giới thực sự chưa khởi sắc mà các thị trường chính của chúng ta cũng chưa phát triển mạnh mẽ nên ảnh hưởng đến yếu tố đầu ra, xuất khẩu, trong khi đó thị trường trong nước còn khó khăn nên cầu về tín dụng cũng có sự suy giảm.

Về giải pháp, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai nhiều giải pháp để thúc đẩy tăng trưởng tín dụng cho các tổ chức tín dụng. Ngay đầu tháng 2, chúng tôi đã có văn bản chỉ đạo các tổ chức tín dụng tập trung đẩy mạnh giải pháp tăng trưởng tín dụng, tăng cường rà soát, đơn giản hóa các thủ tục cho vay để tăng khả năng tiếp cận vốn của khách hàng; tập trung tăng cường công tác chuyển đổi số áp dụng vào quy trình tín dụng để tăng khả năng tiếp cận vốn và phổ cập rộng hơn hoạt động tín dụng ngân hàng.

Sang tháng 2 (ngày 20/2), Ngân hàng Nhà nước cũng đã tổ chức hội nghị toàn ngành để đẩy mạnh tín dụng ngân hàng, hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng tín dụng.

Sau rất nhiều giải pháp như vậy, thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục rà soát các văn bản theo Luật Tổ chức tín dụng mới được ban hành. Chúng tôi sẽ rà soát các văn bản, nghị định hướng dẫn để bảo đảm chỉnh sửa theo nghị định, Luật, tăng khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho khách hàng vay.

Như vậy, Ngân hàng Nhà nước đã và đang có nhiều nỗ lực, giải pháp để tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh và đẩy mạnh tín dụng.

Về phía người cho vay, thanh khoản rất dồi dào và phía ngân hàng sẵn sàng nguồn vốn cho nền kinh tế. Tuy nhiên, cần có sự phối hợp chính sách của các cơ quan một cách đồng bộ hơn. Cần nâng cao hiệu quả hoạt động của các quỹ như quỹ bảo hiểm tín dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, quỹ phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ, để tăng cường khả năng tiếp cận tín dụng của các doanh nghiệp này.

Về phía người đi vay, chúng tôi cũng khuyến khích các doanh nghiệp tích cực thực hiện giải pháp tái cơ cấu hoạt động, có thêm các dự án đầu tư hay sản xuất kinh doanh khả thi, chứng minh được sự khả thi của các dự án của mình; minh bạch, tăng cường năng lực tài chính để người cho vay (các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại) thẩm định và cung ứng dịch vụ vốn vay cho người vay một cách thuận lợi trong thời gian tới.

Chúng ta đã qua 2 tháng, tín dụng tháng 1 có giảm, tháng 2 giảm ít hơn do nhu cầu tín dụng tháng 2 có tăng lên. Như vậy tín dụng tháng sau đã có sự tăng trưởng hơn. Chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi tăng của tháng 3, quý I và các tháng tiếp theo để có giải pháp cụ thể thúc đẩy tăng trưởng tín dụng, hỗ trợ người đi vay và tăng trưởng nền kinh tế.

Mới đây, Công ty chứng khoán Rồng Việt Securities công bố tăng trưởng tín dụng tính đến giữa tháng 2/2024 tiếp tục ở mức âm 1,0%. Đây là lần đầu tiên trong 5 năm gần đây, tăng trưởng tín dụng ở mức âm trong 2 tháng đầu năm. Ngân hàng Nhà nước ước tính, tín dụng của toàn nền kinh tế tăng trưởng âm trong hai tháng đầu năm. Cụ thể, tăng trưởng tín dụng tính đến cuối tháng 1/2024 là -0,6% và tính đến ngày 16/02/2024 là -1,0%.

Tăng trưởng tín dụng của một số ngân hàng tiêu biểu trong tháng 01/2024 giảm mạnh hơn diễn biến của toàn ngành như Ngân hàng Vietcombank (-2,3% so với cuối năm 2023), Ngân hàng BIDV (-1,3%) hay Ngân hàng MBBank (-0,7%).

Tăng trưởng tín dụng thấp trong những tháng đầu năm là hiện tượng phổ biến, bình quân tăng trưởng tín dụng trong hai tháng đầu năm của giai đoạn 2013 - 2023 chỉ là 0,56%. Dữ liệu lịch sử cho thấy tăng trưởng tín dụng âm trong hai tháng đầu năm xuất hiện trong các năm 2014 và 2018.