Tăng trưởng tín dụng 15% có thấp?

Gần 2,8 triệu tỉ đồng tín dụng chờ ra nền kinh tế

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) dự kiến tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống NH năm 2026 khoảng 15%, có điều chỉnh tăng, giảm phù hợp với diễn biến, tình hình thực tế, đảm bảo kiểm soát lạm phát , ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng. NHNN cũng đã giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cho các NH, đồng thời yêu cầu các NH kiểm soát chặt chẽ tốc độ tăng trưởng tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, lĩnh vực bất động sản nhằm hướng dòng vốn tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, động lực tăng trưởng của nền kinh tế, đồng thời đảm bảo ổn định thanh khoản thị trường tiền tệ và an toàn hoạt động hệ thống các tổ chức tín dụng.

So với tăng trưởng tín dụng năm 2025 ở mức 19,01%, mức 15% của năm nay thấp hơn khá nhiều. Thế nhưng xét về con số tuyệt đối, chênh lệch lại không bao nhiêu. Cụ thể, trong năm 2025, hệ thống NH đã đưa ra nền kinh tế lượng tiền gần 2,99 triệu tỉ đồng, lên 18,588 triệu tỉ đồng vào cuối năm. Với mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2026, dự kiến hệ thống nhà băng sẽ đưa ra thị trường gần 2,8 triệu tỉ đồng. Do đó, mức tín dụng năm 2026 chỉ thấp hơn khoảng 190.000 tỉ đồng so với năm 2025.

ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc phân tích khối Khách hàng cá nhân tại Yuanta Việt Nam, phân tích: Kết thúc năm 2025, tăng trưởng GDP và tăng trưởng tín dụng đạt lần lượt 8,02% và 19,01%, tỷ lệ tăng trưởng tín dụng /GDP đạt 2,37 lần, cao hơn mức tỷ lệ trung bình giai đoạn 2010 - 2025 là 1,64 lần. Như vậy, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10% trong năm 2026 thì mức tăng trưởng tín dụng trung bình cần đạt 26,33% và mức thấp nhất là 16,44%. Nếu nhìn vào tỷ lệ này, tăng trưởng 15% của năm nay là thấp. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Thế Minh, lịch sử điều hành tiền tệ cho thấy các hạn mức tín dụng đầu năm thường mang tính định hướng thận trọng. Khi các biến số vĩ mô như lạm phát, tỷ giá ổn định và mục tiêu tăng trưởng GDP cần được hỗ trợ, NHNN thường có xu hướng nới lỏng hạn mức vào nửa cuối năm. "Bên cạnh đó, mục tiêu tăng trưởng tín dụng 15% của NHNN cũng buộc Chính phủ cần đẩy mạnh các động lực tăng trưởng khác, đặc biệt phát huy vai trò của chính sách tài khóa mạnh, nhất là vai trò của thị trường vốn trong năm nay", ông Minh nói.

PGS-TS Phạm Thế Anh, Trưởng khoa Kinh tế học, Đại học Kinh tế quốc dân, cũng cho rằng mức tăng trưởng tín dụng 15% không phải là thấp, càng không thể gọi là thắt chặt chính sách tiền tệ khi tăng trưởng tín dụng vẫn trên 2 con số. "Tín dụng hiện nay đã gấp 1,5 lần GDP, do đó không nên đẩy tín dụng tăng nhanh. Nền tăng trưởng tín dụng năm 2026 cao hơn năm 2025 nên về số dư nợ tuyệt đối cũng ở mức cao", ông Anh nêu quan điểm.

Tương tự, ông Nguyễn Quang Huy, khoa Tài chính ngân hàng Trường ĐH Nguyễn Trãi, cũng cho rằng định hướng tăng trưởng tín dụng khoảng 15% trong năm 2026 đặt trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng năm 2025 ở mức cao và yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng ngày càng rõ nét, có thể được xem là một bước đi chủ động, cân bằng và mang tính chiến lược. Đây không phải là tín hiệu thắt chặt, mà là sự điều chỉnh cần thiết để đảm bảo tăng trưởng bền vững hơn về dài hạn, qua đó tạo nền tảng ổn định cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, gắn với đổi mới sáng tạo và phát triển thực chất của nền kinh tế VN trong những năm tới.

"Trong giai đoạn tới, chính sách tiền tệ tiếp tục được điều hành theo hướng linh hoạt, thận trọng và hài hòa. Không đặt nặng câu chuyện "nới" hay "siết" một cách cơ học, mà chú trọng vào ổn định mặt bằng lãi suất, đảm bảo thanh khoản an toàn cho hệ thống NH, cũng như định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực ưu tiên như sản xuất, xuất khẩu, đổi mới sáng tạo, kinh tế số và kinh tế xanh", ông Nguyễn Quang Huy nhấn mạnh.

Lãi suất hạ nhiệt

Dư nợ tín dụng giảm, mặt bằng lãi suất sẽ ra sao là vấn đề nhiều người quan tâm. Thực tế sau đợt tăng lãi suất tiết kiệm trong 2 tháng cuối năm 2025, lãi suất tiết kiệm có dấu hiệu hạ nhiệt trong những ngày đầu năm 2026. Chỉ còn 7 NH tăng nhẹ lãi suất tiết kiệm từ 0,1 - 0,2%/năm trong những ngày đầu năm 2026, thay vì 20 - 30 NH tham gia cuộc đua này ở những tháng trước đó. Đối với kỳ hạn dưới 6 tháng, lãi suất tiết kiệm nhiều NH kịch trần 4,75%/năm. Các nhà băng chủ yếu cạnh tranh lãi suất từ kỳ hạn 6 tháng trở lên, có nơi lên đến 8,2 - 8,6%/năm.

Trong khoảng 10 ngày trở lại đây, thanh khoản trong hệ thống NH cũng đã dịu lại. Mặt bằng lãi suất liên NH giảm mạnh so với những ngày cuối năm, đặc biệt tại các kỳ hạn ngắn, ngang bằng với lãi suất thời điểm tháng 9.2025. Cụ thể, lãi suất tiền đồng trên thị trường liên NH ngày 12.1 đã giảm một nửa so với cuối năm 2025. Lãi suất tiền đồng kỳ hạn qua đêm ở mức 4%/năm, 1 tuần ở mức 4,5%/năm, 2 tuần 4,95%/năm, 1 tháng 6,3%/năm… Trong tuần đầu tiên của năm 2026, NHNN đã rút bớt thanh khoản sau giai đoạn bơm mạnh cuối năm. Nhà điều hành đã phát hành 48.700 tỉ đồng qua thị trường mở, trong khi đáo hạn lên tới 88.800 tỉ đồng, qua đó hút ròng khoảng 40.200 tỉ đồng khỏi hệ thống. Quy mô thị trường mở lưu hành giảm mạnh về 340.100 tỉ đồng từ mức quanh 404.300 tỉ đồng vào 31.12.2025.

Theo ông Nguyễn Thế Minh, việc NHNN đưa ra mức tăng trưởng tín dụng hệ thống NH năm 2026 khoảng 15% cùng với yêu cầu tăng trưởng tín dụng bất động sản của từng NH không vượt tốc độ tăng trưởng tín dụng chung, đồng thời yêu cầu NH kiểm soát tốc độ tăng trưởng tín dụng 3 tháng đầu năm 2026 không vượt 25% chỉ tiêu cả năm sẽ giúp hệ thống NH ổn định hơn trong ngắn hạn. "Khi chính sách tín dụng hạ nhiệt sẽ giảm áp lực lên lãi suất huy động. Thế nhưng xu hướng tăng lãi suất huy động có thể còn tiếp diễn trong 1 - 2 quý tới", ông Minh dự báo.

Ông Phạm Thế Anh cũng nhấn mạnh, tỷ lệ tăng trưởng tín dụng không phải là mục tiêu theo đuổi, bởi không phải cứ tăng trưởng tín dụng cao là thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Khi nền kinh tế bơm tiền nhiều thì sẽ ảnh hưởng đến lạm phát, tiền đồng mất giá, ổn định an ninh tiền tệ… Để tăng trưởng bền vững, nguồn vốn cần tập trung vào sản xuất kinh doanh, thúc đẩy kinh tế tư nhân. "Các NH muốn tăng trưởng tín dụng thì các chỉ số phải an toàn. Khi tăng trưởng tín dụng nhanh, các NH phải huy động vốn, lúc này lãi suất sẽ tăng lên. Lãi suất cho vay cao thì nhu cầu vay sẽ giảm. Chính vì vậy lãi suất cần cân bằng, hợp lý nhưng cũng không nên ép lãi suất vay ở mức thấp vì có thể sẽ chảy vào các hoạt động khác", ông Phạm Thế Anh nói.