Tesla "chơi lớn" tấn công vào đại bản doanh của ô tô truyền thống: Xây dựng siêu nhà máy ở Đức, lên kế hoạch xuất xưởng những chiếc xe đầu tiên ngay trong năm sau

Bên ngoài bìa rừng ở ngoại ô Berlin, một tấm biển được dựng lên với dòng chữ cảnh báo "Nguy hiểm chết người". Lính gác đứng ở đó để ngăn không cho người lạ đi vào.

Khu đất này sẽ trở thành nhà máy lắp ráp mới nhất của Tesla, là cú tấn công liều lĩnh nhất mà Elon Musk nhắm vào ngành ô tô hùng mạnh của nước Đức. Những người công nhân đang sử dụng máy dò kim loại để lục tung khu đất rộng bằng gần 200 sân bóng đá để tìm kiếm bom mìn còn sót lại phía dưới ngôi làng nhỏ bé Gruenheide.

Đây là công đoạn đầu tiên cần làm để chuẩn bị cho nhà máy khổng lồ có thể sản xuất ra 500.000 chiếc xe mỗi năm, tuyển dụng 12.000 nhân công và đem đến thách thức lớn cho những cái tên gạo cội của làng xe thế giới như Volkswagen, Daimler và BMW. Quá trình giải phóng mặt bằng, đốn ngã hàng nghìn cây gỗ, sẽ phải hoàn tất vào cuối tháng 2 để có thể đáp ứng kế hoạch đầy tham vọng của Tesla.

Dự án này sẽ là cơ hội thứ hai dành cho thị trấn yên bình nép mình giữa hai hồ nước nằm cạnh khu dự trữ sinh quyển nằm ở phía Đông Nam thủ đô Berlin. 20 năm trước, Gruenheide đã mất đi 1 nhà máy tương tự, khi BMW chọn Leipzig thay vì nơi này. Cũng chính sự kiện đó khiến lãnh đạo địa phương nhanh chóng quyết định khi Tesla bày tỏ ý định xây nhà máy đầu tiên ở châu Âu tại Đức.

Theo hồ sơ mà Tesla công bố, nhà máy này sẽ sản xuất pin, hệ thống động lực và xe ô tô, trong đó bao gồm cả Model Y, Model 3 và các mẫu xe tân tiến khác. Khu này sẽ có cả nhà máy dập khung, xưởng sơn và nơi sản xuất ghế ngồi, tất cả nằm trong 1 tòa nhà có chiều dài 744m, gần gấp 3 lần chiều dài của tàu Titanic.

Musk đang tấn công vào lãnh địa của động cơ đốt trong, nơi những ông lớn của ngành ô tô lâu nay vẫn cười nhạo Tesla, cho rằng công ty của Musk chỉ là 1 startup non trẻ nghèo nàn không thể cạnh tranh nổi với tiềm lực tài chính hùng mạnh của họ.

"Elon Musk đang đi vào nơi tập trung những đối thủ mạnh nhất, ngay ở trung tâm của ngành ô tô toàn cầu. Trong mấy chục năm gần đây không công ty ô tô nước ngoài nào dám làm như vậy vì ở Đức chi phí nhân công rất cao, công đoàn hoạt động mạnh và mức thuế cũng cao", Juergen Pieper, chuyên gia phân tích của Bankhaus Metzler, nhận định.

Xây dựng 1 nhà máy ở thị trường ô tô lớn nhất châu Âu sẽ là bài kiểm tra lớn đối với tham vọng toàn cầu của Musk. Lượng cầu ở đây gần như không tăng trưởng, và người mua rất trung thành với các thương hiệu địa phương. Trong khi đó, chi phí nhân công của ngành ô tô Đức cao hơn 50% so với Mỹ và gấp 5 lần so với Ba Lan – nơi chỉ cách Gruenheide 1 giờ chạy xe.

Về mặt tích cực, quá trình sản xuất xe điện cần ít nhân công hơn và Đức có đội ngũ chuyên gia hùng hậu. Địa điểm Tesla đặt nhà máy cũng đem đến lợi thế quyền lực mềm cho các nhà lãnh đạo Đức, khi mà Chính phủ của Thủ tướng Angela Merkel đang bị chỉ trích là quá chậm chạp trong việc thích nghi với xu hướng xe điện.

Cuộc tấn công của Musk xảy ra vào thời điểm khá hợp lý. Cổ phiếu Tesla đã tăng gấp đôi trong 3 tháng qua vì nhà đầu tư tràn đầy tâm trạng lạc quan sau khi hãng bắt đầu xuất xưởng những chiếc Model 3 (sản xuất tại Trung Quốc) chỉ 1 năm sau khi khai trương nhà máy.

Trong khi đó, các hãng ô tô Đức đang phải đương đầu với nhiều khó khăn. Năm ngoái Volkswagen và Daimler (công ty mẹ của Mercedes-Benz) đã thông báo cắt giảm hàng nghìn việc làm. Hoạt động sản xuất ô tô của Đức suy yếu xuống mức thấp nhất trong gần 25 năm.

Đối với Gruenheide, khoản đầu tư của Tesla đã giúp thị trấn 8.700 dân chuyển mình nhanh chóng. Các nhà lãnh đạo địa phương thường xuyên nhận được đề nghị đầu tư, từ những tòa chung cư 22 tầng cho đến các trung tâm mua sắm kiểu Mỹ. Dự án cũng có thể mang theo cả đầu tư cho giao thông công cộng, trường học và các cơ sở y tế.

Nhưng trước mắt Tesla vẫn phải vượt qua một số rắc rối. Những người dân địa phương có thể phản đối nhà máy, và một số người đã than phiền rằng công ty chưa hề có động tĩnh nào kể từ sau khi đưa ra thông báo hoành tráng. Trong khi đó, đơn vị cấp nước địa phương cảnh báo sẽ không thể cấp nước cho nhà máy đúng hạn và nêu lo ngại nhà máy được đặt ở vị trí vốn dự định sẽ giúp bảo vệ nguồn cung nước uống.

Tesla còn phải thực thi những sáng kiến bảo vệ các động vật hoang dã như sói, dơi, thằn lằn và rắn vốn sẽ bị ảnh hưởng bởi quá trình xây dựng nhà máy.

Dẫu vậy, thị trưởng Gruenheide vẫn lạc quan cho rằng Tesla sẽ nhanh chóng vượt qua những khó khăn này để chiếc xe made-in-Gruenheide đầu tiên có thể lăn bánh vào tháng 7/2021.

Tham khảo Bloomberg