Thế giới biết gì về căn bệnh gan bí ẩn đe dọa trẻ em trên khắp toàn cầu?

Trong khi nguyên nhân vẫn chưa được xác định, các nhà nghiên cứu đang tìm hiểu và phân tích một loại vi-rút adenovirus từ một họ vi-rút gây ra nhiều loại bệnh, bao gồm cả cảm lạnh thông thường.

1. Con số mắc bệnh đang tăng lên và lan rộng

Các trường hợp đầu tiên ở Mỹ được xác định tại một bệnh viện ở Alabama vào tháng 10/2021, khi 5 trẻ em nhập viện vì bị tổn thương gan không rõ nguyên nhân. WHO đã được thông báo vào ngày 5/4 về 10 trường hợp trước đó cũng được chẩn đoán tương tự ở những trẻ em khỏe mạnh ở Scotland. Ba ngày sau, 74 trường hợp đã được xác định ở Anh.

Hầu hết trong số 169 trường hợp đã được phát hiện ở Anh, tính đến ngày 21/4 đã ghi nhận 114 trường hợp. Tiếp theo là 13 trường hợp ở Tây Ban Nha, 12 trường hợp ở Israel, 9 trường hợp ở Mỹ và 21 trường hợp khác rải rác ở Đan Mạch, Ireland, Hà Lan, Ý, Na Uy, Pháp, Romania và Bỉ, theo WHO. Vào ngày 25/4, Bộ Y tế Nhật Bản cho biết họ đã tìm thấy một trường hợp có khả năng là căn bệnh này, làm dấy lên lo ngại dịch bệnh đang lây lan ra bên ngoài châu Âu và Mỹ.

Với việc rà soát rộng rãi hơn, rất có thể sẽ phát hiện nhiều trường hợp hơn trước khi xác nhận được nguyên nhân hay thực hiện được các biện pháp kiểm soát và phòng ngừa cụ thể, WHO cho biết trong một tuyên bố.

2. Các triệu chứng thường gặp

Các triệu chứng bao gồm đau bụng, tiêu chảy và nôn mửa kèm theo vàng da, khi da hoặc lòng trắng của mắt chuyển sang màu vàng. Các xét nghiệm cận lâm sàng cho thấy dấu hiệu gan bị viêm nặng, chỉ số men gan cao rõ rệt. Hầu hết các trẻ không bị sốt. Các triệu chứng khác của bệnh viêm gan bao gồm mệt mỏi, chán ăn, nước tiểu sẫm màu, phân màu nhạt và đau khớp.

Những đứa trẻ bị ảnh hưởng từ một tháng tuổi đến 16 tuổi, trong đó chủ yếu là trẻ em 10 tuổi hoặc nhỏ hơn. Khoảng 10%, tương đương 17 trẻ em, cần ghép gan. Ít nhất 1 trường hợp tử vong đã được báo cáo, WHO cho biết.

3. Nguyên nhân gây bệnh

Vẫn chưa biết được nguyên nhân. Các cơ quan y tế và các chuyên gia đang điều tra các tác nhân tiềm ẩn, bao gồm cả việc nhiễm một loại vi-rút adenovirus đã được phát hiện ở 74 trẻ em. Một số cũng bị nhiễm Covid nhưng chưa thể chắc chắn là do vi-rút này gây ra.

Theo WHO, các mầm bệnh phổ biến gây ra bệnh viêm gan vi-rút cấp tính (bao gồm vi rút viêm gan A, B, C, D và E) không được tìm thấy trong bất cứ trường hợp nào. Không có yếu tố rủi ro nào khác được xác định, bao gồm cả việc đi du lịch quốc tế. Thử nghiệm bổ sung đối với các bệnh nhiễm trùng, hóa chất và chất độc khác đang được tiến hành ở các quốc gia bị ảnh hưởng. Các hoạt động giám sát cũng được tăng cường.

Gần đây, việc nhiễm vi-rút adenovirus đang gia tăng mặc dù đã từng giảm xuống mức thấp trong đại dịch Covid. Điều này khiến trẻ nhỏ có khả năng dễ mắc bệnh hơn. WHO cho biết cũng phải nghiên cứu về sự xuất hiện tiềm tàng của một loại vi-rút adenovirus mới.

4. Vi-rút adenovirus là gì?

Adenovirus là loại vi-rút phổ biến gây ra nhiều loại bệnh, bao gồm các triệu chứng giống như cảm lạnh, sốt, đau họng, viêm phế quản, viêm phổi và tiêu chảy, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh của Mỹ. Theo WHO, có hơn 50 loại adenovirus có thể gây nhiễm trùng ở người. Trong khi chúng thường chủ yếu gây ra các triệu chứng hô hấp, chúng cũng có thể dẫn đến viêm dạ dày ruột, viêm kết mạc và nhiễm trùng bàng quang.

WHO cho biết adenovirus đã được phát hiện trong hơn 40% trường hợp. Trong số các mẫu đã trải qua xét nghiệm phân tử, 18 mẫu được xác định là adenovirus F loại 41. Tuy nhiên, các phát hiện này đang gây khó hiểu vì adenovirus thường tự phân giải và không diễn biến ở mức độ nghiêm trọng của bệnh ở trẻ em. Adenovirus loại 41 thường gây tiêu chảy, nôn mửa và sốt, thường kèm theo các triệu chứng liên quan đến hô hấp. Nó không được biết đến là nguyên nhân gây ra bệnh viêm gan ở trẻ em khỏe mạnh.