Thị trường trái phiếu doanh nghiệp 2025: Phát hành sôi động, rủi ro hạ nhiệt

Năm 2025 đánh dấu một bước tiến quan trọng của thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) Việt Nam với sự hồi phục mạnh mẽ về quy mô phát hành, sự cải thiện rõ rệt trong hồ sơ tín nhiệm và những tín hiệu tích cực từ việc xử lý nợ quá hạn. Đến cuối năm 2025, quy mô thị trường TPDN đã đạt trên 1,4 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 11% GDP.

Theo đó, hoạt động phát hành mới trong năm 2025 diễn ra vô cùng sôi động. Tổng giá trị TPDN phát hành mới đạt 624 nghìn tỷ đồng, tăng 32% so với năm trước, được thúc đẩy bởi nhóm ngân hàng (35%) và bất động sản dân cư (37%).

Ngân hàng là nhóm TCPH năng động nhất thị trường, với nhu cầu lớn bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn, trong bối cảnh chênh lệch giữa tín dụng và tiền gửi ngày càng mở rộng. Trong khi đó, các nhà phát triển bất động sản tích cực huy động vốn để triển khai dự án mới và đảo nợ.

“Phát hành riêng lẻ vẫn chiếm ưu thế do thủ tục đơn giản, tuy nhiên xu hướng phát hành ra công chúng cũng có những chuyển biến nhất định”, chuyên gia VIS Rating đánh giá.

Về hồ sơ tín nhiệm của TCPH, chất lượng các đơn vị phát hành mới đã có sự nâng cấp đáng kể. Có tới 50% số lượng TCPH mới trong năm 2025 sở hữu hồ sơ tín nhiệm ở mức 'Trung bình' trở lên, cao hơn nhiều so với tỷ lệ 38% của năm 2024.

Điểm đáng chú ý là hoạt động xếp hạng tín nhiệm (XHTN) đã trở nên phổ biến hơn với 75 TCPH được xếp hạng lần đầu trong năm 2025 (tăng 50% so với cùng kỳ). Điều này được thúc đẩy bởi các quy định XHTN bắt buộc đối với TPDN phát hành ra công chúng của các TCPH phi ngân hàng và dự kiến áp dụng đối với TPDN phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư cá nhân chuyên nghiệp từ năm 2026.

Liên quan đến chậm trả, thị trường đã vượt qua giai đoạn khó khăn nhất về rủi ro thanh toán. Tỷ lệ trái phiếu chậm trả trong năm 2025 đã giảm mạnh xuống còn 1,3%, so với mức đỉnh 12,2% vào năm 2023. Các trường hợp chậm trả mới chủ yếu tập trung ở nhóm bất động sản vốn đã có vấn đề từ các năm trước.

Các TCPH chậm trả đã hoàn trả tổng cộng 51 nghìn tỷ đồng nợ gốc cho trái chủ trong năm 2025 (tăng 82% so với năm 2024).

Tỷ lệ thu hồi nợ gốc chậm trả lũy đến cuối năm 2025 đã tăng lên 43,4% so với mức 28,5% trong năm 2024. Nhóm năng lượng và bất động sản nhà ở ghi nhận sự cải thiện mạnh nhất nhờ hoạt động tái cấu trúc hiệu quả.

Thanh khoản trên thị trường thứ cấp tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Giá trị giao dịch bình quân đạt 6 nghìn tỷ đồng/ngày, tăng 23% so với cùng kỳ. Trái phiếu Ngân hàng và Bất động sản chiếm tới 75% tổng giá trị giao dịch. Giao dịch tập trung chủ yếu ở các kỳ hạn ngắn (dưới 3 năm), phản ánh nhu cầu luân chuyển vốn nhanh của nhà đầu tư.

Thống kê các doanh nghiệp chậm trả trái phiếu lớn nhất năm 2025: CTCP Tập đoàn R&H giá trị chậm trả 5.000 tỷ đồng; CTCP Đầu tư và Dịch vụ Helios 4.000 tỷ đồng; Công ty TNHH MTV BOT tỉnh Ninh Thuận 2.500 tỷ đồng; CTCP BCG Land 2.500 tỷ đồng; CTCP Xi măng Long Thành 1.864 tỷ đồng; CTCP Đầu tư và Du lịch Sài Gòn - Lâm Đồng 1607 tỷ đồng; CTCP Phát triển Đất Việt 1.393 tỷ đồng.

Mặc dù vẫn còn những cái tên nằm trong danh sách chậm trả, nhưng với sự phục hồi của nền kinh tế và các nỗ lực tái cấu trúc, thị trường TPDN năm 2025 đã tạo ra một nền tảng vững chắc, hứa hẹn sự bứt phá mạnh mẽ hơn trong năm 2026.