Tổng thống Trump đưa ra tuyên bố cứng rắn mới nhất về Greenland

Tổng thống Trump giữ nguyên lập trường về Greenland bất chấp sự phản đối mạnh mẽ từ các đồng mình châu Âu (Ảnh: AFP)

Tổng thống Donald Trump tiếp tục khẳng định Mỹ cần "toàn quyền kiểm soát" hòn đảo chiến lược này, bất chấp sự phản đối mạnh mẽ từ Copenhagen, chính quyền Greenland và các đồng minh NATO.

Lập luận của Tổng thống Trump về "mối đe dọa từ Nga"

Trong một thông điệp đăng tải trên mạng xã hội Truth Social ngày 19/1, Tổng thống Donald Trump cho rằng Đan Mạch đã "không thể làm được gì" trong suốt 2 thập kỷ qua để loại bỏ cái gọi là "mối đe doạ từ Nga" đối với Greenland . Ông nhấn mạnh rằng Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã nhiều lần cảnh báo Copenhagen về tầm quan trọng chiến lược của hòn đảo Bắc Cực này, song không đạt được kết quả cụ thể.

"Bây giờ đã đến lúc, và điều đó sẽ được thực hiện", ông Trump viết, kèm theo những dấu chấm than thể hiện giọng điệu cứng rắn. Theo nhà lãnh đạo Mỹ, sự hiện diện ngày càng gia tăng của Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực khiến Greenland trở thành yếu tố then chốt đối với an ninh quốc gia Mỹ.

Greenland là vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, có vị trí chiến lược đặc biệt ở Bắc Cực, giàu tài nguyên khoáng sản và nằm trên các tuyến hàng hải mới đang dần mở ra do băng tan. Mỹ từ lâu đã duy trì hiện diện quân sự tại đây, trong đó có căn cứ không quân Thule (nay là Pituffik Space Base), phục vụ hệ thống cảnh báo sớm và phòng thủ tên lửa.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump cho rằng những biện pháp đó là chưa đủ. Ông nhiều lần khẳng định rằng chỉ có "quyền sở hữu hoàn toàn" của Mỹ đối với Greenland mới bảo đảm được an ninh trước các đối thủ chiến lược. Quan điểm này đã gây chấn động không chỉ tại châu Âu mà cả trong nội bộ chính trường Mỹ, khi nhiều nghị sĩ và chuyên gia an ninh cho rằng Greenland vốn đã nằm trong "ô bảo trợ" của NATO thông qua tư cách thành viên của Đan Mạch.

Cùng với tuyên bố về an ninh, ông Trump còn đe doạ sử dụng các biện pháp kinh tế mạnh mẽ. Cuối tuần qua, ông cho biết Mỹ sẽ áp thuế nhập khẩu 10% đối với hàng hóa từ Đan Mạch và một số đồng minh châu Âu khác từ ngày 1/2, và có thể nâng lên 25% nếu các nước này tiếp tục phản đối việc Mỹ mua hoặc kiểm soát Greenland .

Đan Mạch, Greenland và các đồng minh châu Âu giữ vững lập trường

Trước những phát biểu của Tổng thống Trump, chính phủ Đan Mạch và chính quyền Greenland đã tái khẳng định lập trường kiên quyết: Greenland không phải để bán và tương lai của hòn đảo phải do người dân Greenland tự quyết định. Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen nhấn mạnh đối thoại, tôn trọng luật pháp quốc tế và chủ quyền là con đường duy nhất để giải quyết bất đồng. Ông khẳng định Greenland là một xã hội dân chủ, có quyền tự đưa ra quyết định về vận mệnh của mình, và "không để bị gây sức ép".

Các cuộc biểu tình ôn hòa đã nổ ra tại Nuuk và một số thành phố của Đan Mạch, thể hiện sự đoàn kết và phản đối mạnh mẽ trước những tuyên bố từ Washington. Lãnh đạo Greenland cho biết sự ủng hộ từ cộng đồng quốc tế là "sự công nhận rõ ràng" đối với quyền tự quyết của người dân trên đảo.

Ở bình diện rộng hơn, phản ứng của châu Âu cũng cho thấy mức độ nghiêm trọng của căng thẳng. Liên minh châu Âu (EU) ngày 19/1 đã tổ chức các cuộc họp khẩn, thảo luận khả năng kích hoạt công cụ chống cưỡng ép thương mại nhằm đáp trả các biện pháp thuế quan từ Mỹ. Công cụ này cho phép EU áp dụng các biện pháp hạn chế đầu tư, thương mại hoặc tiếp cận thị trường đối với quốc gia bị cho là gây sức ép kinh tế.

Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre xác nhận đã nhận được thư của Tổng thống Trump, trong đó ông Trump cho rằng sau khi "không được trao giải Nobel Hòa bình", ông không còn cảm thấy phải "chỉ nghĩ đến hòa bình", mà có thể tập trung vào những gì "tốt và đúng" cho nước Mỹ. Thủ tướng Støre khẳng định lập trường của Na Uy là ủng hộ Đan Mạch, đồng thời nhấn mạnh giải Nobel Hòa bình do một ủy ban độc lập quyết định, không thuộc thẩm quyền của chính phủ Na Uy.

Tại Anh, Thủ tướng Keir Starmer tuyên bố việc áp thuế đối với đồng minh là hoàn toàn sai lầm và làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Ông nhấn mạnh rằng bất kỳ quyết định nào về tương lai Greenland đều thuộc về người dân Greenland và Vương quốc Đan Mạch, đồng thời khẳng định NATO đã và đang đóng vai trò trung tâm trong việc bảo đảm an ninh Bắc Cực.