Dân số 22 triệu người
Ông Bùi Xuân Cường, Phó chủ tịch UBND TPHCM vừa ký quyết định phê duyệt đề cương Quy hoạch tổng thể TPHCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm. Đây được xem là bước định hình chiến lược phát triển dài hạn cho siêu đô thị lớn nhất cả nước trong bối cảnh mở rộng không gian và tái cấu trúc mô hình tăng trưởng.
Quy hoạch được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa các quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, đồng thời tích hợp các nội dung của quy hoạch tỉnh và quy hoạch chung.
Quy hoạch tổng thể TPHCM nghiên cứu định hướng chiến lược dài hạn hướng tới tầm nhìn 100 năm.
Theo đề cương, đến năm 2050, TPHCM đặt mục tiêu trở thành đô thị thuộc nhóm 100 thành phố có chất lượng sống tốt nhất thế giới; có bản sắc đặc trưng; là trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, dịch vụ, logistics, du lịch, giáo dục, y tế, khoa học công nghệ. TPHCM phát triển theo mô hình siêu đô thị đa trung tâm, có hạ tầng đồng bộ, hiện đại, quản trị thông minh và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.
Thời kỳ quy hoạch tổng thể TPHCM từ năm 2025 đến năm 2050. Thời hạn quy hoạch tổng thể TPHCM đến năm 2050.
Phạm vi lập quy hoạch là toàn bộ ranh giới hành chính TPHCM với diện tích khoảng 6.772,59 km2; gồm 168 đơn vị hành chính (113 phường, 54 xã và đặc khu Côn Đảo), phần khai thác lấn biển theo yêu cầu phát triển kinh tế của TPHCM.
Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ ranh giới hành chính TPHCM và các tỉnh thành xung quanh, gồm Tây Ninh, Đồng Nai, Đồng Tháp, Lâm Đồng và các khu vực không gian biển liên quan.
Quy hoạch tổng thể TPHCM nghiên cứu định hướng chiến lược dài hạn hướng tới tầm nhìn 100 năm. Dự kiến quy mô dân số đến năm 2050 của TPHCM khoảng 20 - 22 triệu người (bao gồm dân số thường trú, tạm trú trên 6 tháng; chưa bao gồm dân số tạm trú dưới 6 tháng, khách vãng lai được quy đổi). Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân đạt tối thiểu 10%/năm trong giai đoạn 2025 - 2050 (trong điều kiện thuận lợi nhất, kể cả những thay đổi về điều kiện quốc tế, trong nước và TPHCM).
Quy mô tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) dự kiến đến năm 2050 của TPHCM đạt khoảng 1.200 tỷ USD (trong điều kiện kinh tế quốc tế và trong nước thuận lợi nhất). Quy mô đất đai phát triển đô thị dự kiến đến năm 2050 với khoảng 290.000 - 320.000 ha đất xây dựng đô thị. Các chỉ số nêu trên sẽ được nghiên cứu, xác định cụ thể trong quá trình lập quy hoạch .
Về phát triển kinh tế, đề cương yêu cầu quy hoạch tổng thể xác định chiến lược phát triển TPHCM nhanh, bền vững; khẳng định vai trò đầu tàu của TPHCM đối với nền kinh tế quốc gia và khu vực; hướng đến đô thị văn minh, hiện đại, năng động, sáng tạo.
Phát triển đô thị theo mô hình TOD
Để đạt mục tiêu trên, đề cương quy hoạch định hướng tái cấu trúc không gian theo mô hình “3 vùng - 3 hành lang”. Theo đó, khu vực TPHCM cũ tập trung phát triển tài chính quốc tế, dịch vụ và công nghệ cao; khu vực Bình Dương cũ giữ vai trò trung tâm công nghiệp công nghệ cao; còn khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ phát triển kinh tế biển, logistics, năng lượng sạch và du lịch biển.
Quy hoạch định hướng của TPHCM tái cấu trúc không gian theo mô hình “3 vùng - 3 hành lang”.
Ba hành lang chiến lược gồm hành lang Bắc - Nam dọc sông Sài Gòn hướng ra biển; hành lang phía Đông kết nối Bà Rịa - Vũng Tàu với Cần Giờ; hành lang Đông - Tây kết nối Đồng Nai - Tây Ninh thông qua quốc lộ 1A và đường Xuyên Á.
Song song đó, đề cương xác định việc hình thành các hành lang kinh tế mới sẽ là động lực phát triển chủ đạo trong nhiều thập niên tới. Trong đó, hành lang ven biển phía Nam được xem là trục phát triển đặc biệt quan trọng khi kết nối vùng Đồng bằng sông Cửu Long, TPHCM và Đông Nam Bộ thông qua hệ thống Vành đai 3, Vành đai 4 và cụm cảng Cần Giờ - Cái Mép - Thị Vải.
Theo định hướng, hành lang này sẽ là động lực mạnh mẽ cho kinh tế biển, hình thành đô thị động lực, đô thị logistics, đô thị du lịch, đô thị sân bay, FTZ và phát triển các khu đô thị sinh thái ven biển, trải dài từ Cần Giờ đến Hồ Tràm....
Ngoài ra, đề cương cũng nhấn mạnh định hướng phát triển đô thị theo mô hình TOD (Transit Oriented Development). Theo đó, TPHCM sẽ nghiên cứu cấu trúc giao thông công cộng với mục tiêu tối ưu thời gian di chuyển khoảng một giờ, đồng thời nâng tỷ lệ vận tải công cộng thông qua hệ thống metro, LRT và monorail.
Các khu TOD quanh ga đường sắt đô thị sẽ được tích hợp không gian ở, thương mại, giáo dục, dịch vụ và tiện ích công cộng nhằm giảm nhu cầu di chuyển, đồng thời tận dụng để tái cấu trúc đô thị, mở rộng không gian xanh, tăng khả năng thoát nước và cải thiện môi trường sống...
Cơ quan phê duyệt quy hoạch trên là UBND TPHCM. Quy hoạch tổng thể được Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM lập và Hội đồng thẩm định quy hoạch do Sở Tài chính là cơ quan thường trực hội đồng.
Đơn vị tư vấn lập quy hoạch tổng thể là liên danh tư vấn và các đơn vị tư vấn trong và ngoài nước có năng lực, kinh nghiệm. Thời gian để hoàn thành lập quy hoạch đến khi trình thẩm định theo yêu cầu của UBND TPHCM.
UBND TPHCM giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp Sở Quy hoạch Kiến trúc có trách nhiệm tổ chức kiểm tra xác nhận Đề cương quy hoạch tổng thể TPHCM thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm phù hợp với quyết định phê duyệt của UBND TPHCM; lưu trữ hồ sơ theo quy định.
Liên danh tư vấn chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu, tài liệu; thực hiện theo đúng tiến độ và các quy định hiện hành của cơ quan nhà nước và UBND TPHCM về quản lý quy hoạch , đầu tư và xây dựng; phối hợp chặt chẽ với các bộ ngành liên quan, UBND các tỉnh thành như Tây Ninh, Đồng Nai, Đồng Tháp, Lâm Đồng; các sở, ngành có liên quan, UBND các xã, phường, đặc khu trên địa bàn TPHCM để tiến hành nghiên cứu triển khai theo quy định hiện hành.