Triển vọng thị trường phân bón thế giới năm 2021 sẽ sôi động cùng nhịp thị trường ngũ cốc

Giá phân bón thế giới tăng nhanh từ tháng 11/2020 kéo dài tới tháng 2/2021 do giá nguyên liệu tăng, giá ngũ cốc tăng thúc đẩy nhu cầu sử dụng phân bón tăng, hoạt động vận chuyển khó khăn do dịch COVID-19 đẩy chi phí vận chuyển tăng.

Nhu cầu phân bón ở các nước sản xuất ngũ cốc đã tăng mạnh từ mùa Thu năm 2020 do giá ngũ cốc tăng cao, nhất là giá ngô. Trong khi đó, nguồn cung phân bón thế giới bị thắt chặt do dịch COVID-19 gây khó khăn cho hoạt động sản xuất ở nhiều nước, và tình trạng thiếu container rỗng ảnh hưởng tới việc vận chuyển.

Giá bán lẻ cả 8 loại phân hóa học chính trên thị trường Mỹ đều tăng trong tháng 1/2021, tiếp nối đà tăng từ vài tháng nay. Trong đó, giá 5 loại tăng mạnh trên 5%.

Theo đó, giá urea tăng mạnh nhất, tăng 10% chỉ trong vòng một tháng qua, đạt 405 USD/tấn (tăng 38 USD/tấn). Đây cũng là lần đầu tiên trong vòng 2 năm, giá urea vượt ngưỡng 400 USD/tấn. So với cùng kỳ năm ngoái, giá hiện cao hơn 13%.

Ngành phân bón Trung Quốc mùa Đông năm 2020 gặp khó khăn khi rơi vào tình trạng thiếu khí đốt và nguồn cung điện cũng bị hạn chế, ảnh hưởng đến sản lượng mặt hàng urea.

Giá urea dạng hạt ở Trung Quốc đã tăng 6% chỉ trong nửa đầu tháng 1/2021 sau khi tỉnh Hà Bắc, nơi có một số nhà máy sản xuất urea, bị phong tỏa vì dịch COVID-19 bùng phát trở lại, trong bối cảnh nhu cầu hồi phục trên toàn cầu, bao gồm cả thị trường trong nước và quốc tế.

Tỉnh Hà Bắc có 2 nhà máy sản xuất phân urea lớn là Dongguang, với công suất 1,1 triệu tấn/năm và Zhengyuan (1,2 triệu tấn/năm). Năm ngoái, khi Vũ Hán bị đóng cửa thì thị trường urea không bị ảnh hưởng nhiều vì Vũ Hán không có nhà máy urea lớn.

Giá phân urea ở Hà Bắc trung tuần tháng 1/2021 ở mức khoảng 305 – 310 USD/tấn, kỳ hạn giao tháng 2/2021.

Trước đó, cuối năm 2020, giá urea tại Trung Quốc bị đẩy tăng lên do thiếu khí đốt và điện. Theo đó, giá urea nội địa tăng từ 1.750-1.760 CNY (267-269 USD)/tấn đầu tháng 12/2020 lên 1.780-1.810 CNY/tấn cuối tháng 12.

Xuất khẩu phân urea của Trung Quốc tháng 12/2020 ở mức rất thấp do việc cắt giảm sản lượng (giảm 50% so thời tiết lạnh). Việc phong tỏa Hà Bắc càng càng gây lo ngại về sự khan hiếm nguồn cung, giữa bối cảnh việc vận chuyển gặp nhiều khó khăn do dịch bệnh.

Loại phân bón có giá tăng mạnh thứ 2 trong tháng qua là MAP (Mono Amonium Phosphate) - loại phân kali phổ biến nhất, với giá bán lẻ trung bình lúc kết thúc tháng 1/2021 tăng 8% (tăng 31 USD) so với một tháng trước đó, lên 580 USD/tấn. So với cùng kỳ năm ngoái, giá phân MAP hiện đang cao hơn khoảng 30%.

Trước đợt tăng giá này, trong năm 2020, giá MOP nhìn chung giảm mặc dù giá lương thực trên toàn cầu tăng và điều kiện trồng trọt thuận lợi. Đầu năm 2020, giá MOP chỉ 245 USD/tấn, thấp hơn cả mức trung bình của năm 2019 (265 USD/tấn). Mức giá đó kéo dài đến tháng 5/2020, sau đó giảm tiếp xuống 202,5 USD/tấn trong giai đoạn tháng 6 – 12/2020, thấp hơn 23% so với mức trung bình của năm 2019.

Sang năm 2021, giá kali có dấu hiệu tăng lên. Belaruskali, hãng sản xuất kali lớn nhất thế giới, ngay đầu năm mới 2021 đã ký hợp đồng cung cấp 800.000 tấn kali cho nhà nhập khẩu lớn nhất của Ấn Độ, Indian Potash Limited, với giá cao hơn so với một năm trước, cụ thể là 247 USD/tấn, C&F. Hợp đồng năm ngoái hãng này ký với Ấn Độ có giá là 230 USD/tấn. Hợp đồng năm nay được ký sớm hơn so với dự đoán của thị trường. Hợp đồng này có tầm quan trọng lớn đối với thị trường Ấn Độ nói riêng và thị trường kali toàn cầu nói chung, bởi nói góp phần vào sự ổn định của thị trường kali thế giới – bước đầu để tiến tới giá tăng thêm nữa.

Các nhà kinh doanh trong ngành cho rằng, hợp đồng trên báo hiệu triển vọng nhu cầu kali năm nay sẽ tăng mạnh trên thế giới, nhất là tại Ấn Độ - nước có thể tăng nhập khẩu thêm 1 triệu tấn kali trong năm nay.

Với công suất sản xuất toàn cầu hơn 69 triệu tấn mỗi năm và giao dịch hàng năm khoảng 53 triệu tấn, kali là một trong những loại phân bón dự trữ được sử dụng nhiều nhất, được các doanh nghiệp nông nghiệp trên toàn thế giới tin dùng.

Canada, Belarus, Nga, Trung Quốc và Đức là 5 quốc gia có sản lượng kali hàng đầu thế giới, chiếm tổng cộng khoảng 35 triệu tấn trong tổng sản xuất hàng năm trên toàn cầu.

Tăng giá mạnh thứ 3 thuộc về phân UAN28, kết thúc tháng 1 ở mức trung bình 220 USD/tấn, tăng 18 USD so với một tháng trước, trong khi phân 10-34-0 tăng 25 USD lên 489 USD/tấn.

Giá DAP tăng 5% trong tháng qua, đạt trung bình 500 USD/tấn, cũng là lần đầu tiên kể từ tháng 4/2019 giá loại phân bón này vượt ngưỡng 500 USD/tấn.

Các loại phân bón còn lại giá cũng tăng. Theo đó, giá potash trung bình 379 USD/tấn (tăng 13 USD), anhydrous 489 USD/tấn (tăng 19 USD) và UAN32 tăng 8 USD lên 258 USD/tấn.

Giá lưu huỳnh Mỹ đã tăng lên mức cao nhất trong hơn một năm vào quý IV/ 2020, song việc nguồn cung tăng trên toàn cầu do các nhà máy lọc dầu khôi phục sản xuất có thể kiềm chế đà tăng giá sulfur trong năm 2021. Giá sulfur nhập khẩu vào Trung Quốc, Ấn Độ và Brazil trong năm 2020 nhìn chung duy trì trên 100 USD/tấn (cfr), song có lúc giảm xuống chỉ 69 USD. Năm 2020, các biện pháp chống COVID-19 đã làm giảm đáng kể sản lượng xăng và dầu diesel của các nhà máy lọc dầu, khiến sản lượng lưu huỳnh giảm 18% trong 9 tháng đầu năm 2020, xuống 5,6 triệu tấn. Lượng hàng tồn kho giảm dần và nguồn cung không đồng đều của các nhà máy lọc dầu từ Vịnh Mỹ đến Bờ Tây nước Mỹ đã khiến nguồn cung lưu huỳnh sụt giảm. Thậm chí ở Vịnh Mỹ không còn hàng có sẵn và tình trạng này dự kiến kéo dài đến hết quý I/2021. Tiêu thụ nhiên liệu ở Mỹ hồi phục dự báo sẽ giúp cho cán cân cung – cầu sulfur trở nên cân bằng hơn, song ảnh hưởng của COVID-19 sẽ còn tiếp tục làm hạn chế khối lượng sulfur xuất khẩu của Bờ Tây và Vịnh Mỹ.

So với cùng kỳ năm ngoái, giá hầu hết các loại phân bón hiện đều tăng, có loại tăng gần 30%.

Trong thời gian tới, triển vọng thị trường phân bón thế giới sẽ tiếp tục khả quan sau khi dịch bệnh COVID-19 được đẩy lùi.

Giá lương thực và thức ăn chăn nuôi đang ở mức cao kỷ lục nhiều năm thúc đẩy ngành nông nghiệp gia tăng sản xuất các mặt hàng này, kéo theo nhu cầu phân bón gia tăng. Trong khi đó, dịch bệnh khiến nguồn cung vẫn còn nhiều khi bị gián đoạn.

CIBC Equity Research dự báo, xu hướng giá kali tăng ở Mỹ và Brazil sẽ còn tiếp diễn trong những tháng đầu năm 2021. Nhu cầu urea thế giới dự báo cũng sẽ tăng do lĩnh vực nông nghiệp trên toàn cầu khởi sắc trong năm 2021, giúp giá urea tăng trong quý I/2021; giá diammonium phosphate và monoammonium phosphate dự báo ​​sẽ đạt mức cao mới trong 6 tháng đầu năm 2021.

Tham khảo: Isis, dtnpf