Vì sao cách biệt giữa ông Biden và ông Trump rất khác so với kịch bản năm 2016?

Các cuộc khảo sát được công bố ngày 28/9 cho thấy: cựu Phó Tổng thống Joe Biden đang có lợi thế rõ ràng so với Tổng thống Trump giữa bối cảnh cuộc tranh luận tổng thống đầu tiên sắp diễn ra ngày 29/9 (giờ Mỹ).

Cuộc khảo sát của New York Times/Siena College cho thấy ông Biden dẫn trước Tổng thống Trump với tỷ lệ lần lượt là 49% so với 41%. Cuộc khảo sát của ABC News/Washington Post cũng cho thấy ông Biden dẫn trước Tổng thống Trump 10 điểm với tỷ lệ ủng hộ lần lượt là 54% so với 44%.

Ứng viên đảng Dân chủ Joe Biden có thể thất bại giống như bà Hillary Clinton nhưng vào thời điểm hiện nay, ông Trump đang đối mặt với những thách thức lớn hơn nhiều so với thời điểm năm 2016.

Trong cuộc khảo sát của ABC News/Washington Post tiến hành ngay trước khi cuộc tranh luận đầu tiên giữa ông Trump và bà Hillary Clinton diễn ra năm 2016, ứng viên đảng Dân chủ này chỉ dẫn trước ông Trump 2 điểm. Trong khi đó, hiện nay, ông Biden vẫn duy trì lợi thế dẫn trước ông Trump cao gấp 4 lần bà Hillary Clinton, với cách biệt từ 7 - 8 điểm.

Ông Biden đang ở một vị thế thuận lợi hơn bà Hillary Clinton. Điều đáng chú ý là những cuộc khảo sát mới công bố hôm 27/9 cho thấy ông Biden đang làm tốt ở cả một số bang chiến địa. Các cuộc khảo sát của NBC News/Marist College cho thấy ông Biden dẫn trước ông Trump với tỷ lệ là 52% so với 44% ở Michigan và tại Wisconsin, tỷ lệ này lần lượt là 54% so với 44%. Trong khi kết quả trung bình có phần sít sao hơn nhưng ông Biden vẫn dẫn trước Tổng thống đương nhiệm hơn 6 điểm ở cả 2 bang mà Hillary Clinton từng để mất năm 2016 này.

Các cuộc khảo sát của CBS News/YouGov ở Georgia và Bắc Carolina đều cho thấy cách biệt giữa 2 ứng viên này đều nằm trong khoảng sai số. Tại Georgia, 47% số cử tri được hỏi ủng hộ Tổng thống Trump trong khi tỷ lệ ủng hộ ông Biden là 46%. Còn tại Bắc Carolina, ông Biden dẫn trước ông Trump 2 điểm với tỷ lệ là 48% so với 46%. Dù vậy, những số liệu này đã cho thấy sự cải thiện đáng kể của đảng Dân chủ so với năm 2016 bởi bà Hillary Clinton từng thua ở 2 bang này khi bị đối thủ dẫn trước lần lượt là 5 và 4 điểm.

Ngoài ra, tỷ lệ ủng hộ ông Biden thường xấp xỉ khoảng 50% trong các cuộc khảo sát toàn quốc trong khi tỷ lệ ủng hộ bà Hillary Clinton chỉ ở khoảng 40% trước khi các cuộc tranh luận Tổng thống diễn ra. Thậm chí với Tổng thống Trump, tỷ lệ ủng hộ ông cũng ở khoảng 43% trong các cuộc khảo sát, cao hơn so với thời điểm này cách đây 4 năm.

Số cử tri còn lưỡng lự hoặc ủng hộ đảng thứ 3 năm 2016 cao hơn năm 2020. Gần 20% cử tri chưa quyết định bỏ phiếu cho ai hoặc ủng hộ ứng viên của đảng thứ 3 năm 2016 còn ngày nay, tỷ lệ này là chưa tới 10%.

Nhóm cử tri lưỡng lự và ủng hộ đảng thứ 3 là lực lượng từng giúp Tổng thống Trump lật ngược tình thế trước ứng viên đảng Dân chủ. Tuy nhiên, cơ hội này trong năm nay ngày càng mong manh hơn so với năm 2016.

Dù vậy, lịch sử vẫn có thể lặp lại. Chúng ta không thể chắc chắn ông Biden cần dẫn trước bao nhiêu điểm về tỷ lệ ủng hộ trên toàn quốc để giành được đa số phiếu đại cử tri. Các mô hình thống kê năm nay cho thấy ông Biden cần dẫn trước từ 5 điểm trên toàn quốc trở lên để đảm bảo sẽ chiến thắng phiếu đại cử tri.

Từ nay đến Ngày Bầu cử vào 3/11 tới vẫn còn 3 cuộc tranh luận tổng thống nữa. Các cuộc tranh luận thường không thay đổi nhiều tỷ lệ ủng hộ các ứng viên nhưng cách biệt ông Biden dẫn trước vẫn có thể bị thu hẹp từ 1 - 2 điểm.

Cách biệt giữa 2 ứng viên đảng Dân chủ và Cộng hòa vẫn rất đáng kể nhưng điều đó không đảm bảo được gì. Thậm chí nếu ông Biden duy trì vị thế dẫn trước hiện nay, những sai số trong quá khứ đã cho thấy ông Trump vẫn có cơ hội để giành chiến thắng bất ngờ vào phút chót./.