Vì sao hơn 10.000 tấn cam Hà Giang rụng nát tơi tả, có được hỗ trợ khôi phục sản xuất?

Theo Sở NN-PTNT Hà Giang, huyện Bắc Quang và huyện Quang Bình là 2 địa phương bị thiệt hại nặng nhất. Trong đó, huyện Bắc Quang là 7.000 tấn và huyện Quang Bình khoảng 1.200 đến 1.300 tấn. Nhiều HTX và các nhà vườn diện tích bị thiệt hại lên đến 70%.

Tỉnh Hà Giang bị thiệt hại gần 10.000 tấn cam do thiên tai. Ảnh: Đào Thanh.

Tại vùng trồng cam sành của HTX Anh Tài, huyện Bắc Quang tỷ lệ rụng bình quân ước khoảng 41%, tổng số lượng cam bị rụng ước đạt 590 tấn. Tại vùng trồng cam sành của HTX cam VietGAP Vĩnh Hảo, huyện Bắc Quang, tỷ lệ rụng bình quân ước khoảng 25%, số lượng cam bị rụng khoảng 212 tấn.

Tại vùng trồng cam sành của HTX dịch vụ nông nghiệp Giàn Thượng, xã Tiên Kiều, huyện Bắc Quang tỷ lệ rụng bình quân ước khoảng 28%, số lượng cam bị rụng khỏang 467,4 tấn…

Xã Vĩnh Phúc, huyện Bắc Quang là địa phương bị thiệt hại nặng nhất. Xã có 10/10 thôn trồng cam đều bị rụng vàng cả vùng đồi. Trong đó những thôn Vĩnh Sơn, Vĩnh Thành, Vĩnh Chúa, Vĩnh Xuân, Vĩnh Tâm là địa phương bị thiệt hại nặng nhất.

Hiện toàn xã có 570 ha cam, trong đó diện tích cam sành được chứng nhận VietGAP là 445,6 ha; diện tích cam cho thu hoạch là 544,94 ha, năng suất đạt 12 tấn/ha; sản lượng đạt 6.539 tấn. Đến nay, xã đã tiêu thụ được 1.200 tấn/6.539 tấn đạt, 18,3%.

Nhiều nhà vườn mất tới 70% lượng quả. Ảnh: Đào Thanh.

Ông Hoàng Hải Chư, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Phúc, huyện Bắc Quang cho biết, do ảnh hưởng mưa đá ngày 1 tết và mưa kéo dài, đặc biệt là ảnh hưởng 2 trận mưa rào đêm ngày 10/2 trên địa bàn xã Vĩnh Phúc đã làm rụng khoảng trên 1.919 tấn cam. Thiệt hại này đã gây ảnh hưởng lớn đến thu nhập của các hộ dân trên địa bàn. Chính quyền đã cử cán bộ đến thôn để thống kê thiệt hại và gửi báo cáo nên cấp trên.

Thôn Vĩnh Tâm, xã Vĩnh Phúc (huyện Bắc Quang) có 150 ha cam, trong đó 90% đã cho thu hoạch. Người dân hầu như chưa thu hoạch vì không có thương lái thu mua. Khoảng 1 tuần nay, các vườn cam ồ ạt rụng. Nhiều vườn cam rụng đầy đường, lấp đầy các khe núi. Có vườn rụng khoảng 50 tấn cam.

Cán bộ ngành nông nghiệp Hà Giang đến kiểm tra thực tế thiệt hại tại các nhà vườn. Ảnh: Đào Thanh.

Ông Lê Văn Hải, Trưởng thôn Vĩnh Tâm, xã Vĩnh Phúc cho biết, thôn có 76 hộ trồng cam, trong đó có 50 hộ bị thiệt hại, tổng sản lượng ước khoảng 500 tấn. Người dân trong thôn quanh năm chỉ dựa vào cây cam phát triển kinh tế. Nhiều hộ vay tiền ngân hàng để đầu tư trồng cam, nhưng thời tiết thế này nhiều hộ “khóc dở, mếu dở” vì cam.

Gia đình ông Vũ Văn Sỹ, thôn Vĩnh Tâm, xã Vĩnh Phúc có 3.000 gốc cam 10 năm tuổi và đã cho thu hoạch. Những vụ trước, vườn cam của gia đình ông thường cho thu hoạch khoảng hơn 20 tấn. Vụ năm nay, từ đầu vụ đến nay gia đình ông vẫn chưa thu hoạch. Với tổng số lượng cam rụng ước tính khoảng 70% diện tích, giá trung bình 8.000 đồng/kg, gia đình ông thất thu hơn 100 triệu đồng.

Nhiều cây cam trước đây trũi quả nay chỉ còn lác đác vài quả. Ảnh: Đào Thanh.

Cùng chung cảnh ngộ với gia đình ông Vũ Văn Sỹ, gia đình ông Mai Thanh Nhạn cùng thôn có 10 ha cam, nhiều diện tích đã cho thu hoạch. Vụ này dự kiến được thu khoảng 40 tấn cam. Thế nhưng chỉ trong vài ngày, vườn cam bị rụng, dập nát chỉ còn khoảng 1/4 số lượng cam còn lại trên cây.

Ông Nguyễn Đức Vinh, Giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Hà Giang, cho biết, trên địa bàn tỉnh có thực trạng này. Nguyên nhân ban đầu được xác định là do năm nay thời tiết mưa liên tục kéo dài. Hơn nữa cam giai đoạn này đều đến vụ chín cuối vụ nên cam rụng đồng loạt. Sở đã cử cán bộ chuyên môn phối hợp với các địa phương thống kê thiệt hại và tìm hiểu bản chất sự việc.

Đường lên các vườn cam phủ vàng bởi cam rụng. Ảnh: Đào Thanh.

Qua kiểm tra thực tế của ngành nông nghiệp tỉnh Hà Giang cho thấy, dù dự báo trong ngày 13-14/2 thời tiết không mưa nhưng dự báo tỷ lệ cam rụng vẫn tiếp diễn.

Sở NN-PTNT tỉnh Hà Giang cũng đề nghị UBND huyện Bắc Quang, Quang Bình chỉ đạo các chủ vườn khẩn trương dọn sạch toàn bộ số quả cam bị rụng ra khỏi khu vực vườn và đào hố chôn xử lý bằng vôi và chế phẩm sau đó vùi lấp kín để tránh ảnh hưởng đến môi trường; thu hoạch theo hình thức tỉa quả theo cây để tránh gây áp lực về dinh dưỡng; thống kê cụ thể các hộ bị thiệt hại để đề xuất hỗ trợ khôi phục sản xuất theo Nghị định số 02/2017/NĐ-CP.