Vì sao một danh hài chưa từng tham gia chính trị lại thắng áp đảo trước Tổng thống Ukraine?

Kết quả thăm dò cuối cùng ngoài phòng bỏ phiếu được công bố sáng 22/4 cho thấy, danh hài Vladimir Zelensky , 41 tuổi, đã giành chiến thắng áp đảo trước Tổng thống đương nhiệm Poroshenko. Nhiều người đặt câu hỏi tại sao một ứng cử viên ít kinh nghiệm với chính sách, chưa từng hoạt động chính trị lại có thể thắng dễ dàng đương kim Tổng thống Petro Poroshenko. Câu trả lời là cử tri Ukraine muốn có sự thay đổi ở cả vấn đề "trong và ngoài nước".

Chỉ giành được 25% số phiếu, thấp xa so với 73% số phiếu của đối thủ, Tổng thống Poroshenko đã thừa nhận thất bại trong cuộc bầu cử Tổng thống vòng 2. Ông Poroshenko đã thất bại trên tất cả các khu vực tại Ukraine, bao gồm cả những khu vực phía Tây nơi ông thường xuyên nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ.

Ông Zelensky giành được 73% số phiếu bầu sau vòng 2 bầu cử Tổng thống Ukraine. (Ảnh: Getty)

Phát biểu tại cuộc họp báo, ông Poroshenko khẳng định sẽ rời nhiệm sở vào tháng sau song sẽ không từ bỏ chính trị: "Tôi không bao giờ từ bỏ sự nghiệp chính trị, tiếng nói đó vẫn vang vẳng trong tôi, kể cả khi tôi biết kết quả từ các cuộc thăm dò ngoài hòm phiếu. Giờ đây, tôi kêu gọi mọi người hãy chúc mừng ông Zelensky. Hãy làm điều đó bởi chúng ta sống trong thế giới văn minh và giữa các nước châu Âu có dân chủ”.

Ông Zelensky, người được cho là ít kinh nghiệm chính trường, ngoại trừ việc đóng vai tổng thống trên phim ảnh và được cho là không phù hợp với vai trò Tổng tư lệnh thời chiến, đã tổ chức họp báo tại trụ sở tranh cử của mình để tuyên bố chiến thắng, nhận và trả lời câu hỏi từ các nhà báo.

Ông Zelensky cam kết sẽ "tái khởi động" tiến trình hòa đàm với các bên theo thỏa thuận Minsk, khẳng định ưu tiên hiện nay là chấm dứt xung đột ở miền Đông Ukraine. Ông yêu cầu các nhà báo giúp đỡ trong cuộc “chiến tranh thông tin” sắp tới mà ông nói sẽ giúp chấm dứt cuộc xung đột kéo dài từ năm 2014.

Ông Zelensky cho biết sẽ “hành động theo hình thức Normandy”, hàm ý đề cập các cuộc đối thoại về cuộc chiến ở Donbass với sự tham gia của Pháp, Đức, Nga, Ukraine. Ông Zelensky tiếp xúc cởi mở với truyền thông, nói bằng cả hai ngôn ngữ Ukraine và Nga. Ông cam kết nhổ bỏ tận gốc tệ tham nhũng trong bối cảnh giá cả sinh hoạt tăng cao, chất lượng đời sống của người dân ngày một kém đi.

Tuy giành chiến thắng áp đảo song dư luận và truyền thông tới  nay không tìm hiểu được nhiều về các chính sách sắp tới của ông Zelensky. Giới quan sát nhận định, lãnh đạo mới của Ukraine có thể sẽ cố gắng cải thiện quan hệ với Nga.

Trong khi đó, tổng thống Poroshenko luôn tự nhận mình là “bức tường thành” chống lại sự gây hấn của Nga, kêu gọi theo đuổi chủ trương thân phương Tây và bảo vệ “bản sắc” của Ukraine. Giới quan sát cho rằng,  lý do chính dẫn tới sự thất bại của ông Poroshenko là cử tri thất vọng trước tình trạng bất công xã hội, nạn tham nhũng và cuộc chiến dai dẳng ở miền đông.

Từ các vùng nói tiếng Ukraine ở phía Tây đến các vùng lãnh thổ nói tiếng Nga ở miền đông, đa số cử tri tuy lo sợ bất trắc khi một tổng thống còn ít kinh nghiệm lên nắm quyền nhưng khao khát muốn thay đổi đã khiến họ bỏ phiếu cho ông Zelensky, một người mà họ tin sẽ là “Nô bộc của dân” như tên phim mà ông đã thủ vai. Cử tri tin rằng, chỉ có gương mặt mới mới có thể làm trong sạch nền chính trị Ukraine và chấm dứt được xung đột ở miền đông.

Nhiều nhà lãnh đạo thế giới đã chúc mừng ông Zelensky. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda đã gọi điện chúc mừng ông Zelensky. Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Jens Stoltenberg và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk cho biết họ mong chờ được tiếp tục ủng hộ và hợp tác với tổng thống đắc cử Ukraine.