Vị tỷ phú kín tiếng làm nên đế chế giày tỷ USD khởi nghiệp lần 2 ở tuổi 87

Gần ba thập kỷ qua, Tang Yiu đã âm thầm dựng lên một doanh nghiệp trị giá hàng tỷ USD ở Hồng Kông kinh doanh trong lĩnh vực giày cho phái nữ trên khắp Trung Quốc.

Tang là tỷ phú xếp thứ 37 trong Danh sách những người giàu Hồng Kông mới nhất của Forbes, là một trong những doanh nhân thành công nhất Hồng Kông.

Tang Yiu - Vị tỷ phú kín tiếng xây dựng doanh nghiệp kinh doanh giày nữ trị giá hàng tỷ USD ở Trung Quốc

Giờ đây, công ty đầu tư ít được biết đến của ông trùm 87 tuổi này đang hỗ trợ một số công ty khởi nghiệp triển vọng nhất của thành phố và giúp nuôi dưỡng thế hệ doanh nhân Hồng Kông tiếp theo.

Từ đế chế giày nữ trị giá hàng tỷ USD

Trước khi trở thành nhà đầu tư lần thứ hai, Tang là người sáng lập và chủ tịch của Belle International, nhà bán lẻ giày dép nữ lớn nhất ở Trung Quốc tính theo doanh thu. Được thành lập tại Hồng Kông vào năm 1991, giày của Belle ngày càng trở nên phổ biến nhờ vào nhu cầu từ tầng lớp trung lưu đang gia tăng ở Trung Quốc. Belle sở hữu hơn 20.000 cửa hàng ở Trung Quốc đại lục, bán các thương hiệu như Joy & Peace, Mirabell và Staccato, đồng thời phân phối các nhãn hiệu quần áo thể thao trong đó có Adidas và Nike.

Belle niêm yết trên sàn chứng khoán Hồng Kông vào năm 2007, huy động được 1,1 tỷ USD và có giá trị vốn hóa thị trường là 6,5 tỷ USD. Đó là một trong những sự kiện lớn nhất của Hồng Kông năm đó, khi ông trùm bất động sản Hồng Kông Lee Shau Kee và Chủ tịch tập đoàn xa xỉ LVMH Bernard Arnault cũng đưa doanh nghiệp của mình lên sàn. Sự kiện IPO đã đưa Tang lên hàng tỷ phú. Giám đốc điều hành của Belle, Sheng Baijiao, cũng trở thành tỷ phú vào năm 2013, khi giá cổ phiếu của công ty ở mức đỉnh cao.

Belle - Thương vụ mua lại lớn nhất châu Á năm 2017 - Tang kiếm được 1 tỷ USD (Ảnh: Chinadaily)

Tuy nhiên, thời điểm tăng trưởng của Trung Quốc chậm lại và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các đối thủ thương mại điện tử, công việc kinh doanh của Belle bắt đầu gặp khó khăn. Vào năm 2017, Tang đã bán Belle cho một liên doanh giữa công ty cổ phần tư nhân của Trung Quốc Hillhouse (nổi tiếng với các khoản đầu tư vào Baidu, Didi và Tencent) và CDH (một chi nhánh của CICC; CDH cũng đang đầu tư vào Li Ning, Midea và SenseTime) trong một thương vụ trị giá 6,8 tỷ USD, trở thành một trong những thương vụ mua lại lớn nhất ở châu Á vào thời điểm đó. Tang kiếm được hơn 1 tỷ USD từ việc bán và rút khỏi công ty.

"Tôi không quan tâm liệu tôi có cần rời bỏ Belle hay không và tôi không quan tâm đến tiền bạc," Tang nói với Zhang Lei, người sáng lập và CEO của Hillhouse, trong các cuộc đàm phán về thỏa thuận, theo một bài phát biểu của Zhang: "Điều tôi quan tâm là liệu công ty có thể làm việc với một đối tác tốt, một người có thể dẫn dắt hơn 100.000 nhân viên tìm lại vinh quang trong quá khứ và mang đến cho công ty một trang sử mới."

Đến quỹ hỗ trợ khởi nghiệp lớn nhất Hồng Kông

Một vài tháng sau khi bán Belle, con trai của Tang, Clement, hiện là giám đốc điều hành của công ty, trở thành đồng sáng lập một quỹ đầu tư và tăng tốc khởi nghiệp có tên là ParticleX. Công ty tăng tốc khởi nghiệp được hậu thuẫn bởi công ty đầu tư cấp cao của Tang, Shine Works Investment. "Shine Works đặt ra với sứ mệnh thúc đẩy tinh thần kinh doanh, hỗ trợ các ý tưởng kinh doanh sáng tạo và quan trọng nhất là nuôi dưỡng một thế hệ doanh nghiệp công nghệ mới với tham vọng toàn cầu dựa trên những lợi thế độc đáo của Hồng Kông và Thâm Quyến," ParticleX cho biết trên website của mình.

Kể từ khi ra mắt vào năm 2017, cho đến nay, ParticleX đã đầu tư 8 triệu USD vào 34 công ty khởi nghiệp. Quỹ đầu tư và tăng tốc khởi nghiệp hỗ trợ các công ty khởi nghiệp trên khắp thế giới như Trung Quốc, Estonia, Đức, Singapore, Đài Loan, Anh và Mỹ — nhưng hoạt động tích cực nhất ở Hồng Kông. Trong số 34 công ty khởi nghiệp trong danh mục đầu tư, khoảng 20 công ty có trụ sở tại Hồng Kông.

Một số công ty khởi nghiệp ở Hồng Kông hứa hẹn nhất bao gồm Ampd Energy, Dayta AI, Farm66, MediConCen và RaSpect Intelligence Payment. Năm công ty này nằm trong số 10 công ty khởi nghiệp Hồng Kông được xếp hạng trong Forbes Asia 100 to Watch năm nay. Forbes Asia 100 to Watch là bảng xếp hạng các công ty nhỏ và công ty khởi nghiệp đáng chú ý đang phát triển ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Ví dụ như Ampd Energy, một công ty khởi nghiệp 7 năm tuổi chuyên phát triển máy phát điện cho cần cẩu xây dựng, đã mở rộng sang Singapore vào đầu năm nay. Máy phát điện của công ty, ít thải khí ra môi trường và ít gây tiếng ồn hơn so với máy phát điện diesel truyền thống. Sản phẩm này đã được tổ chức Viễn Đông phát triển bất động sản Singapore sử dụng từ tháng 10. CEO và đồng sáng lập của AMPD Energy, Brandon Ng, được Forbes 30 Under 30 Asia Class vinh danh năm 2017, cho biết công ty sẽ mở rộng phạm vi hoạt động ra Australia và châu Âu vào năm tới.

Và MediConCen, một công ty khởi nghiệp 3 năm tuổi sử dụng công nghệ blockchain tự động hóa các yêu cầu bảo hiểm y tế, đã hợp tác với ZA, một ngân hàng kỹ thuật số Hồng Kông được hỗ trợ bởi công ty bảo hiểm trực tuyến Trung Quốc ZhongAn. Liên doanh này đang hướng tới kế hoạch khởi động chương trình thành viên y tế vào tháng Bảy. Năm nay, MediConCen cũng đã giành được giải vàng tại Giải thưởng ICT của chính phủ Hồng Kông và được Deloitte vinh danh là một trong 20 công ty Ngôi sao đang lên tại Hồng Kông.

Mặc dù gia tộc Tang có lịch sử về kinh doanh bán lẻ và lĩnh vực giày cho nữ giới, ParticleX lại tập trung vào các công ty khởi nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ.

"Thế hệ thứ hai của gia đình [Tang] rất đam mê công nghệ - cho rằng điều này có thể giúp cải thiện cuộc sống của con người và sự tốt đẹp hơn của con người", Giám đốc chiến lược của ParticleX, Mingles Tsoi chia sẻ. Tsoi, phụ trách về chiến lược và vận hành của ParticleX, cho biết, Clement Tang có bằng cử nhân và thạc sĩ vật lý, và Simon Tang (thành viên của gia tộc họ Tang) cũng theo học vật lý. "Hai thành viên sáng lập trong gia đình đều là sinh viên chuyên ngành vật lý nên họ rất có đầu óc khoa học," Tsoi nhấn mạnh. Thành viên sáng lập thứ ba, Ringo Lam, có bằng thạc sĩ về kỹ thuật thông tin và là Giám đốc điều hành của Epoque, một công ty khởi nghiệp công nghệ thời trang liên kết với Belle, trước khi đồng sáng lập ParticleX.

Từng là giám đốc mảng dịch vụ khởi nghiệp và đổi mới tại KPMG, Tsoi đặc biệt quan tâm đến các công ty khởi nghiệp triển khai công nghệ dữ liệu cho các ngành khác nhau, chẳng hạn như quản lý tài sản.

RaSpect Intelligence Payment, là một trong 5 công ty khởi nghiệp ở Hồng Kông được ParticleX hậu thuẫn, lọt vào Forbes Asia 100 to Watch. Startu ứng dụng kết hợp của AI, công nghệ cảm biến IoT và robot để tìm ra các mối nguy hiểm ở các nhà tòa cao ốc. Công ty khởi nghiệp 4 năm tuổi này cho biết đây là một phương pháp chính xác hơn, nhanh hơn và rẻ hơn so với cách thức kiểm tra truyền thống.

ParticleX hiện đang làm việc với nhà phát triển bất động sản Hồng Kông Chinachem Group, Vườn ươm Khoa học & Công nghệ Hồng Kông được chính phủ hậu thuẫn và Đại học Khoa học và Công nghệ Hồng Kông, cùng những đối tác khác, để kết nối các công ty khởi nghiệp với các nhà đầu tư và khách hàng tiềm năng.

Hồng Kông sở hữu nhiều tòa nhà chọc trời nhất thế giới (Ảnh: AFP)

Trong khi Hồng Kông bị chỉ trích vì không tạo ra được các công ty khởi nghiệp công nghệ thành công, đặc biệt là so với Singapore, Tsoi vẫn hy vọng vào môi trường khởi nghiệp nơi đây - đó là vì nhờ vào các trường đại học. Tsoi, từng làm việc ở Trung tâm Doanh nhân của Đại học Hồng Kông, Đại học Hồng Kông, cho biết: "Chúng tôi có rất nhiều giáo sư và hiện giờ họ đã cởi mở hơn nhiều. Họ không chỉ bằng lòng với công việc giảng dạy và nghiên cứu. Họ cũng có đam mê và có những ý tưởng rất hay".

SenseTime là một ví dụ điển hình. Một trong những công ty khởi nghiệp AI có giá trị nhất thế giới, SenseTime được thành lập vào năm 2014 bởi Tang Xiao'ou và Wang Xiaogang. Cả hai nhà sáng lập đều là giáo sư kỹ thuật tại Đại học Trung Quốc Hồng Kông. Được hậu thuẫn bởi Alibaba, Quỹ Tầm nhìn của Tập đoàn SoftBank và nhà đầu tư nhà nước Singapore Temasek, SenseTime đang trên đà trở thành kỳ lân công nghệ Hồng Kông đầu tiên ra mắt công chúng vào ngày 30/12 tới; công ty khởi nghiệp AI dự kiến ​​sẽ huy động được 767 triệu USD trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng ở Hồng Kông.

"SenseTime là một kỳ lân sáng giá, có xuất phát điểm ở Hồng Kông. Hồng Kông đã mở cho chúng tôi nhiều cơ hội và nhiều sự hỗ trợ. Chúng tôi cũng nhận được rất nhiều sự hỗ trợ từ Đại học Trung Quốc của Hồng Kông ", Wang, đồng sáng lập SenseTime, chia sẻ.

Tsoi chia sẻ: "Các trường đại học có thể tạo ra sự đổi mới và những người giỏi. Tôi nghĩ [SenseTime] sẽ là một câu chuyện thành công".

(Theo Forbes)