Viện Năng Lượng: 15 năm tới vẫn cần phát triển thêm các dự án nhiệt điện than

Trước đó, góp ý cho dự thảo Quy hoạch điện VIII, các tỉnh có quy hoạch nhiệt điện than, liên minh năng lượng và Đại sứ quán Đan Mạch nhận định, trong 10 năm tới không phát triển thêm các dự án điện than mới. Thay vào đó, Việt Nam cần ưu tiên phát triển năng lượng tái tạo, nhất là điện mặt trời phân tán và điện gió.

Bên cạnh đó, liên minh này đề nghị các dự án nhiệt điện than dự kiến trong quy hoạch điện VII điều chỉnh chuyển sang dùng LNG; loại bỏ vị trí quy hoạch nhà máy nhiệt điện than trong quy hoạch đang có, phần công suất thiếu hụt sẽ bù vào công suất nguồn LNG. Nguyên nhân là do các nhà máy nhiệt điện than gây ô nhiễm môi trường, không thu xếp vốn được.

Liên quan đến vấn đề này, Viện Năng lượng - đơn vị tư vấn quy hoạch điện VIII khẳng định quy mô các nhà máy nhiệt điện than đưa vào giai đoạn 2021-2035 đều là những dự án chắc chắn xây dựng.

Lý giải về điều này, Viện Năng lượng cho biết đây là những dự án đã thực hiện công tác xúc tiến đầu tư tốt mà không thể loại bỏ. Ví dụ như Nhiệt điện Nam Định I, Thái Bình II, Nhiệt điện Vũng Áng II, Nhiệt điện Vân Phong I, Nhiệt điện Duyên Hải II... Như vậy, sau năm 2035, hệ thống vẫn cần tiếp tục phát triển một phần nhỏ nhiệt điện than để đảm bảo tiêu chí an ninh năng lượng, giá điện không tăng quá cao.

Song, Quy hoạch điện VIII đã yêu cầu các nhà máy nhiệt điện than xây mới sử dụng công nghệ tiên tiến, là công nghệ siêu tới hạn, giúp nâng cao hiệu suất, ít tiêu hao năng lượng. Theo đó, giai đoạn 2021-2025 chỉ xây dựng công nghệ nhiệt điện than siêu tới hạn trở lên, giai đoạn 2025-2035 chỉ xây dựng nhiệt điện than trên siêu tới hạn (USC) trở lên và sau năm 2035 chỉ xây dựng nhiệt điện than trên siêu tới hạn cải tiến (AUSC).

Đặc biệt, công nghệ USC cho phép tăng hiệu suất của nhà máy điện một cách ấn tượng lên tới 42,5%, tiêu hao nhiên liệu chỉ ở mức 0,425 kg một kWh. Ngoài ra, theo đơn vị tư vấn này, hệ thống vẫn cần phải xây dựng các nhà máy nhiệt điện để đáp ứng nhu cầu phụ tải với chi phí không quá cao.

Nếu chọn phát triển nhiệt điện khí LNG thay than thì sự phụ thuộc vào bên ngoài vẫn như vậy, làm giảm mức độ an ninh năng lượng, giá điện cũng từ đó tăng cao do chi phí sản xuất nguồn điện LNG khá lớn.

Bên cạnh đó, công nghệ các nhà máy nhiệt điện than hiện đã phát triển, đáp ứng nhu cầu giảm tiêu hao năng lượng cũng như đảm bảo môi trường. Do vậy, ngoài hiệu suất có thể lên đến trên 50%, các nhà máy còn tiêu hao ít nhiên liệu, tài nguyên. Tại Úc, Nhật Bản, Đức, nhiều dự án thậm chí còn ở gần các đô thị lớn.

Viện Năng lượng nêu rõ, kịch bản phát triển nguồn điện lựa chọn đã đảm bảo các mục tiêu phát triển năng lượng tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính theo các chính sách hiện hành. Nếu phát triển tăng thêm nguồn năng lượng tái tạo, chi phí hệ thống sẽ cao hơn khoảng 1 tỷ USD/năm.