Việt Nam và nhóm nước láng giềng sở hữu thị trường vượt cả Mỹ

Trong một bài phân tích vừa xuất bản trên The Business Times (Singapore), các chuyên gia kinh tế Dong He và Allen Ng – từ Asean+3 Macroeconomic Research Office – cho rằng Asean+3 (Asean cùng với Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc) đã từ vai trò “công xưởng cho thế giới” thành một trong những thị trường tiêu dùng lớn nhất toàn cầu, vượt xa định nghĩa phụ thuộc đơn thuần vào nhu cầu tiêu dùng từ các nền kinh tế phát triển như Mỹ hay châu Âu.

Bài viết phản biện quan điểm truyền thống cho rằng các nền kinh tế xuất khẩu phụ thuộc vào tiêu dùng phương Tây, đặc biệt khi Hoa Kỳ áp thuế và tiêu dùng giảm, thì các nước Asean+3 lâm nguy. Theo Dong He và Allen Ng, “câu chuyện này đã lỗi thời”. Họ nhấn mạnh rằng cấu trúc của nền kinh tế toàn cầu đã thay đổi đáng kể so với trước đây, và Asean+3 giờ đây là một thị trường rộng lớn và sôi động với sức tiêu thụ nội địa cực kỳ mạnh mẽ.

Theo The Business Times, Asean+3 hiện quy tụ gần 700 triệu người tiêu dùng, nhiều trong số đó thuộc tầng lớp trung lưu đang mở rộng nhanh chóng và đang trở thành “điểm đến cuối cùng” cho nhiều sản phẩm tiêu dùng và dịch vụ. Đây là một trong những cơ sở quan trọng khiến các hãng toàn cầu từ công nghệ, hàng cao cấp tới hàng tiêu dùng nhanh đều rà soát lại chiến lược tiếp cận thị trường châu Á thay vì chỉ dựa vào thị trường Mỹ hay châu Âu.

Sự nổi lên của Asean+3 làm thay đổi cách thức các cú sốc kinh tế lan truyền. Với quy mô nội địa lớn và sự đa dạng trong nhu cầu tiêu dùng, các cú sốc từ bên ngoài, như thay đổi trong tiêu dùng Mỹ, không còn là yếu tố quyết định duy nhất đối với kinh tế khu vực như trước đây. Thay vào đó, nội lực tiêu dùng mạnh mẽ và nguồn cầu từ chính thị trường Asean+3 đóng vai trò ngày càng quan trọng, giúp khu vực này duy trì đà tăng trưởng và giảm bớt sự phụ thuộc vào thị trường phát triển.

Quan điểm trên cũng phù hợp với các dự báo kinh tế rộng hơn về khu vực. Trước đó, trong báo cáo của Asean+3 Macroeconomic Research Office (Amro), tăng trưởng của Asean+3 được dự báo duy trì ở mức khoảng 4 % trong năm 2026, mặc dù có sự điều chỉnh nhẹ so với năm 2025 trước những bất ổn bên ngoài như chính sách thuế và nhu cầu công nghệ toàn cầu. Dòng vốn đầu tư tư nhân, tiêu dùng nội địa và xuất khẩu ổn định là những yếu tố then chốt tạo đà cho tăng trưởng này.

Asean+3 không chỉ đại diện cho nhu cầu tiêu dùng nội địa khổng lồ mà còn là trái tim của vành đai giá trị toàn cầu mới, khi các chuỗi cung ứng theo hướng dịch chuyển ra khỏi phương Tây tìm kiếm cơ hội tại thị trường châu Á. Thị trường này vừa là nơi sản xuất công nghiệp – “Factory Asia”, vừa là thị trường tiêu dùng nội địa rộng lớn – được các chuyên gia ví như “Shopper Asia”, với sức mua tiềm năng ngày càng tăng. Nhiều quốc gia trong Asean+3 như Indonesia, Việt Nam, Philippines… có tầng lớp trung lưu lớn và trẻ, đưa tiêu dùng nội địa trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng.

Bài viết kết luận rằng cách nhìn nhận về Asean+3 đang thay đổi nhanh chóng. Không còn chỉ là khu vực cung ứng cho nền kinh tế phương Tây, khu vực này đang dần trở thành thị trường tiêu dùng nội địa lớn nhất thế giới, với sức mạnh đủ để định hình lại cán cân thị trường toàn cầu. Đây là bước ngoặt về vị thế trong nền kinh tế thế giới – không chỉ đối với các nhà đầu tư và doanh nghiệp toàn cầu, mà còn đối với chính các chính sách phát triển và hội nhập kinh tế khu vực.