Xuất khẩu tôm hướng đến mục tiêu vượt 4 tỷ USD trong năm 2019

Theo hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), kết thúc năm 2018, xuất khẩu tôm Việt nam không khả quan như mong đợi, giảm 7,8% so với năm 2017 đạt 3,55 tỷ USD và giảm... so với mục tiêu đã đề ra. Trong năm 2018, xuất khẩu tôm chỉ tăng trong 2 tháng 1 và 3, xuất khẩu trong các tháng còn lại đều giảm.

Nhu cầu tiêu thụ tôm ở các thị trường lớn như Mỹ, Canada giảm do có bão tuyết, tồn kho ở Nhật Bản, Hàn Quốc và EU cũng ở mức cao. Giá tôm trong nước trong quý II có lúc giảm 20-30% cũng ảnh hưởng tới nguồn cung và nhu cầu thị trường và giá trị xuất khẩu.

Cuối năm 2018, giá tôm thế giới giảm xuống mức thấp nhất. Nguồn cung từ các nước sản xuất tôm như Ấn Độ, Thái Lan, Indonesia tăng, tôm tồn kho tại Mỹ cao, nên tôm Việt Nam không thể xuất mạnh sang thị trường này.

Ngoài ra, lượng tồn kho của Ấn Độ, Ecuador và Indonesia cũng tăng đáng kể vì Trung Quốc siết chặt vấn đề tôm xuất khẩu đường tiểu ngạch qua biên giới.

Tôm chân trắng vẫn chiếm vị trí chủ đạo trong cơ cấu các sản phẩm tôm xuất khẩu của Việt Nam, chiếm 68,7%, tôm sú chiếm 23% và tôm biển 8,3%.

Năm 2018, giá trị xuất khẩu tôm chân trắng và tôm sú đều giảm so với năm 2017, lần lượt là 3,5% và 7%. Trong các sản phẩm tôm chân trắng và tôm sú xuất khẩu, chỉ có tôm chân trắng chế biến tăng 4%, các sản phẩm còn lại đều giảm trong đó tôm sú chế biến giảm mạnh nhất 21% so với năm 2017.

Nguồn: VASEP

Năm 2018, xuất khẩu tôm Việt Nam sang 4 thị trường chính đều giảm trong đó giá trị xuất khẩu sang Trung Quốc giảm mạnh nhất 28%, Nhật Bản giảm 9,2%, xuất khẩu sang EU và Mỹ giảm lần lượt 2,8% và 3,3%. Xuất khẩu sang Hàn Quốc và Canada tăng nhẹ, lần lượt 1% và 3,5% so với năm 2017.

EU vẫn là thị trường nhập khẩu tôm lớn nhất của Việt Nam, chiếm 23,6% tổng giá trị xuất khẩu tôm Việt Nam đi các thị trường. Năm 2018, xuất khẩu tôm Việt Nam sang EU đạt 838,3 triệu USD, giảm 2,8%. Xuất khẩu tôm sang EU tăng trưởng tốt trong nửa đầu năm và có xu hướng giảm trong nửa cuối năm. Anh, Hà Lan, Đức là 3 thị trường nhập khẩu lớn nhất trong khối EU. Xuất khẩu sang Anh và Đức năm 2018 tăng trưởng lần lượt 13% và 11%, xuất khẩu sang Hà Lan giảm 15% so với năm 2017.

Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – EU (EVFTA) dự kiến có hiệu lực năm 2019. Theo đó, ngành tôm Việt Nam sẽ nỗ lực tạo đột phá xuất khẩu mạnh vào 28 nước châu Âu để tận dụng lợi thế thuế quan khi EVFTA có hiệu lực với mục tiêu đạt kim ngạch xuất khẩu 1 tỷ USD.

Năm 2018, xuất khẩu tôm Việt Nam sang Mỹ đạt 637,7 triệu USD, giảm 3,3% so với năm 2017. Xuất khẩu tôm Việt Nam sang Mỹ năm 2018 vẫn phải đối mặt với sự cạnh tranh mạnh của nguồn cung đối thủ (Ấn Độ) cùng với thuế chống bán phá giá. Năm 2019, Mỹ được xác định là thị trường tăng trưởng chủ chốt của tôm Việt Nam. Ngành tôm sẽ phải lên kế hoạch giảm thiểu ảnh hưởng của thuế chống bán phá giá cũng như sức ép giá thấp từ Ấn Độ bằng cách tăng dần xuất khẩu các mặt hàng giá trị gia tăng không bị áp thuế chống bán phá giá vào thị trường Mỹ.

VASEP dự báo, năm 2019, xuất khẩu tôm Việt Nam sẽ vẫn phải đối mặt với những thách thức về nguồn cung và giá thấp. Tuy nhiên, với sự quan tâm chỉ đạo của Chính phủ, lợi thế từ các FTA (VKFTA, CPTPP, EVFTA…) đang và chuẩn bị có hiệu lực, xuất khẩu tôm Việt Nam năm 2019 dự kiến tăng trưởng tốt và đạt trên 4 tỷ USD.