Bí mật đằng sau thương vụ Elon Musk chốt chi 16,5 tỷ USD giải cứu nhà máy 25 tỷ USD xây gần xong nhưng ‘đắp chiếu’ của Samsung

Như tin đã đưa, ông chủ Tesla là Elon Musk vừa trao cho Samsung Electronics một hợp đồng trị giá 16,5 tỷ USD trong vòng 8 năm để sản xuất thế hệ chip AI tùy chỉnh tiếp theo cho hãng xe điện này. Đây là thương vụ lớn nhất mà tập đoàn Hàn Quốc từng ký với một khách hàng duy nhất.

Samsung đang rất cần cú hích này. Tập đoàn đã gây thất vọng trong vài quý liên tiếp, gợi nhớ đến “cú sốc Sony” đầu thế kỷ 21. Samsung bị tụt lại phía sau trong lĩnh vực bộ nhớ băng thông cao (HBM), công nghệ được Nvidia và các hãng khác sử dụng để cải thiện hiệu suất AI, nhường sân cho đối thủ trong nước SK Hynix. Mảng sản xuất chip theo hợp đồng (foundry) của Samsung hiện cũng “chỉ thấy thấp thoáng trong gương chiếu hậu” của đối thủ TSMC. Cụ thể, theo số liệu của TrendForce, TSMC chiếm 67,6% thị phần, bỏ xa mức 7,7% của Samsung.

Ngành công nghiệp chip phụ thuộc vào một “vòng tuần hoàn lành mạnh”: Khách hàng càng nhiều thì tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn càng cao, lợi nhuận càng lớn và từ đó tái đầu tư nhiều hơn và cứ thế tiếp diễn. Đáng tiếc, mảng foundry của Samsung hiện đang đi theo chiều ngược lại.

Đặc biệt, nhà máy mới của Samsung tại Texas — một trong những “thứ hưởng lợi” từ Đạo luật Chip và Khoa học của cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden — đang có nguy cơ trở thành “voi trắng (white elephant)” (dự án lớn nhưng kém hiệu quả). Các nhà đầu tư vốn đã đẩy giá cổ phiếu Samsung tăng gần 1/3 trong năm nay nhờ kỳ vọng hồi phục, nay tiếp tục nâng giá thêm 6,4% sau tin về hợp đồng với Tesla.

Tuy nhiên, điều đó có vẻ hơi vội vàng. Với một ngành công nghiệp vốn nổi tiếng với những con số khổng lồ, hợp đồng 8 năm này thực ra khá nhỏ bé: Trung bình 2 tỷ USD/năm, trong khi theo S&P Capital IQ, Samsung dự kiến đạt doanh thu 230 tỷ USD năm nay — tương đương chỉ khoảng 3 ngày doanh số.

Tiếp theo, khả năng cao là Musk, vốn bị giới hạn trong số ít nhà cung ứng, đang cố giữ họ “luôn cảnh giác”. Tesla từng trao hợp đồng cho TSMC sản xuất thế hệ chip trước đó; còn dòng AI4 trước đây được sản xuất bởi Samsung. Dù điều khoản hợp đồng không được tiết lộ, nhiều khả năng Tesla đã thương lượng được mức giá tốt. Samsung chắc chắn có động lực đưa ra điều kiện hấp dẫn để tận dụng nhà máy còn nhiều công suất dư thừa. Trong khi đó, TSMC bận rộn hơn nên ít lý do để giảm giá tương tự.

Trên thực tế, ngay cả khi không phải thương vụ “lãi khủng”, Tesla vẫn mang lại nhiều lợi ích khác: Một “thương hiệu hạng A” giúp nhà máy thu hút thêm khách hàng lớn, cùng một phần “tư vấn quản lý” khi Musk dự kiến đích thân đến hỗ trợ tối ưu hóa hiệu suất sản xuất.

Nhưng chỉ riêng hợp đồng này thì chưa đủ để vực dậy Samsung. Các mảng kinh doanh khác của hãng, như smartphone, cũng đang chịu áp lực riêng. Giá cổ phiếu tăng mạnh gần đây, cao hơn một chút so với chỉ số tham chiếu chung (mà Samsung chiếm tỷ trọng lớn), khiến tỷ lệ giá/thu nhập dự phóng năm tới của hãng vượt phần lớn đối thủ. Chỉ khi bắt kịp công nghệ của các đối thủ và giành lại những khách hàng lớn, Samsung mới có thể quay lại đường đua.

Theo: Financial Times