Công trình chưa từng có tại Mỹ làm rung chuyển ngành năng lượng: nhà máy lọc lithium phá thế thống trị của Trung Quốc, siêu công nghệ giúp tiết kiệm chi phí

Tesla Bắc Mỹ và Giám đốc điều hành Elon Musk tuần này thông báo nhà máy lọc lithium lớn nhất và tiên tiến nhất tại Hoa Kỳ đã chính thức đi vào hoạt động, đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực xây dựng chuỗi cung ứng pin nội địa và giảm sự phụ thuộc của Mỹ vào nguồn lithium tinh chế từ nước ngoài, đặc biệt là Trung Quốc.

Nhà máy lọc lithium của Tesla được đặt tại khu vực ngoại ô thành phố Corpus Christi, bang Texas. Dự án được khởi công cách đây hai năm và nay đã hoàn tất đúng tiến độ. Trong thông báo kèm video công bố sự kiện, Tesla Bắc Mỹ khẳng định nhà máy mới “mở ra kỷ nguyên độc lập năng lượng cho Bắc Mỹ ”, đồng thời đóng vai trò then chốt trong chiến lược dài hạn của hãng về lưu trữ năng lượng và sản xuất xe điện.

Theo Tesla, đây là nhà máy đầu tiên tại Bắc Mỹ có khả năng chuyển đổi trực tiếp quặng spodumene thành lithium hydroxide đạt tiêu chuẩn pin. Quy trình này trước đây chủ yếu được thực hiện tại châu Á, nơi Trung Quốc đang nắm giữ vị thế thống trị trong lĩnh vực tinh chế lithium toàn cầu.

Ông Jason Bevan, Giám đốc nhà máy lọc lithium Gulf Coast của Tesla, cho biết công ty đã phát triển một nền tảng công nghệ mới giúp quá trình tinh chế trở nên sạch hơn, đơn giản hơn và tiết kiệm chi phí so với các phương pháp truyền thống. Spodumene được khai thác theo hướng bền vững, sau đó vận chuyển đến nhà máy để xử lý qua hệ thống băng chuyền, lò nung và thiết bị làm mát, trước khi trải qua các bước lọc kiềm, tinh chế và kết tinh nhằm tạo ra lithium hydroxide đạt chuẩn sử dụng cho pin.

Một điểm đáng chú ý của quy trình này là việc loại bỏ các sản phẩm phụ nguy hại. Theo đại diện nhà máy, thay vì tạo ra chất thải độc hại, quy trình tinh chế của Tesla sản sinh ra anhydrit – một vật liệu có thể tái sử dụng trong ngành xây dựng, đặc biệt là sản xuất bê tông.

Tesla cho biết nhà máy lọc lithium mới sẽ giúp hãng tiếp cận ổn định hơn với các khoáng sản quan trọng phục vụ lưu trữ năng lượng, sản xuất pin và mở rộng hệ sinh thái xe điện. Đồng thời, việc “khu vực hóa” chuỗi cung ứng khoáng sản và vật liệu pin cũng giúp giảm phát thải từ hoạt động vận chuyển, tạo thêm việc làm trong nước và tăng khả năng kiểm soát chi phí.

Việc Tesla đưa nhà máy lọc lithium nội địa vào vận hành được xem là một trong những bước đi cụ thể đầu tiên của Mỹ nhằm giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung lithium tinh chế từ Trung Quốc. Trong nhiều năm qua, Washington đã coi khoáng sản quan trọng – đặc biệt là lithium , đất hiếm và các vật liệu pin – là vấn đề liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia và năng lực công nghiệp dài hạn.

Chính phủ Mỹ đã đẩy mạnh vai trò can thiệp trực tiếp vào lĩnh vực này thông qua các khoản đầu tư và hỗ trợ tài chính. Bộ Năng lượng Mỹ gần đây đã phê duyệt khoản vay 2,26 tỷ USD cho Lithium Americas Corp. nhằm phát triển dự án Thacker Pass tại Nevada, dự kiến trở thành mỏ lithium lớn nhất bán cầu Tây. Trong khuôn khổ thỏa thuận, chính phủ Mỹ nắm giữ cổ phần trong dự án, cho thấy mức độ ưu tiên cao đối với việc đảm bảo nguồn cung khoáng sản chiến lược.

Song song đó, các mô hình hợp tác công – tư cũng đang được thúc đẩy, như trường hợp MP Materials hợp tác với Bộ Quốc phòng để xây dựng chuỗi cung ứng nam châm đất hiếm khép kín. Những động thái này cho thấy Mỹ đang tăng tốc trong cuộc cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc nhằm giành quyền chủ động trong lĩnh vực khoáng sản thiết yếu và công nghệ năng lượng sạch.

Theo Oilprice