Biểu tình bạo lực xảy ra trên khắp nước Mỹ, ông Trump đe dọa dùng tới quân đội

Cả tuần qua, nước Mỹ chìm trong các cuộc biểu tình liên quan tới cái chết oan uổng của một người đàn ông da màu dưới đầu gối của một viên cảnh sát da trắng ngay giữa đường phố. Khi gốc rễ của vấn đề là sự phân biệt chủng tộc dai dẳng của nước Mỹ, Tổng thống Donald Trump chọn cách nhanh chóng hơn để giải quyết vấn đề.

Trong bài phát biểu được chuẩn bị vội vã hôm 1/6, ông Trump cam kết làm mọi thứ có thể để vãn hồi trật tự, kể cả ở thủ đô Washington, nơi cướp phá hoành hành làm lu mờ những cuộc biểu tình ôn hòa đòi công lý cho George Floyd, người bị cảnh sát giết ở Minneapolis hồi tuần trước.

"Tôi đang huy động tất cả các nguồn lực dân sự và quân sự sẵn có để ngăn chặn bạo loạn và cướp bóc, để chấm dứt sự phá hoại và để bảo vệ quyền của những người dân Mỹ tuân thủ pháp luật", ông Trump phát biểu từ Vườn Hồng, Nhà Trắng.

Vị Tổng thống thứ 45 của nước Mỹ còn nói rằng nếu các địa phương từ chối thực hiện các hành động cần thiết để ngăn chặn các cuộc biểu tình, ông Trump sẽ triển khai quân đội Mỹ để nhanh chóng giải quyết vấn đề. "Chúng tôi sẽ chấm dứt bạo loạn. Chúng tôi sẽ chấm dứt tình trạng vô pháp", ông Trump tuyên bố.

Theo Lầu Năm góc, 600 đến 800 lính Vệ binh Quốc gia đã được điều tới Washington trong bối cảnh ông Trump muốn ngăn chặn bạo lực leo thang. Tuy nhiên, vai trò chính của lực lượng này là bảo vệ các di tích quốc gia, bảo vệ Nhà Trắng và phối hợp với cảnh sát Washington để thực thi một số nhiệm vụ đảm bảo an ninh khác.

Ngoài ra, một lực lượng dự bị khác cũng được điều đến khu vực bên ngoài Washington. Lực lượng này luôn ở trong tình trạng cảnh báo cao và có thể ngay lập tức được triển khai vào thủ đô Washington trong trường hợp cần thiết.

Theo các nguồn thạo tin, để điều động quân đội, ông Trump đang dựa vào Đạo luật Nổi loạn năm 1807, ủy quyền cho Tổng thống triển khai quân đội Mỹ đối phó với các cuộc bạo loạn dân sự. "Tôi sẽ chiến đấu để bảo vệ bạn. Tôi là Tổng thống của luật pháp và trật tự và là đồng minh của tất cả những người biểu tình ôn hòa", ông Trump nói.

Trong bối cảnh các cuộc biểu tình đòi công lý nổ ra trên khắp nước Mỹ, thay vì kêu gọi sự bình tĩnh, Tổng thống Trump có những phát biểu đổ lỗi và làm căng thẳng thêm tình hình. Những người biểu tình đòi công lý cho George Floyd cũng hầu hết là những người chịu tác động tồi tệ nhất mà đại dịch Covid-19 reo rắc cho nước Mỹ.

Ngay trước phát biểu của Tổng thống Trump, lực lượng an ninh đã sử dụng hơi cay và lựu đạn khói để giải tán những người biểu tình ôn hòa từ các con phố quanh Quảng trường Lafayette, đối diện Nhà Trắng. Sau phát biểu ngắn gọn, ông Trump có một chuyến thăm không báo trước tới Nhà thờ Thánh John, nơi bị hư hại trong cuộc bạo động tối 31/5.

Cũng trong ngày 1/6, ông Trump đã gọi điện cho các thống đốc và quan chức thực thi pháp luật của các tiểu bang. Theo đó, vị tổng thống thứ 45 của nước Mỹ muốn các thành phố trên khắp nước Mỹ áp đặt lệnh giới nhiên và các thông đốc triển khai Lực lượng vệ binh Quốc gia để ngăn chặn một đêm phá hoại khác.

Gọi hành động của các thống đốc là yếu đuối, Tổng thống Trump nhấn mạnh: "Các vị phải kiểm soát. Nếu các vị không chiếm ưu thế, các vị sẽ lãng phí thời gian. Họ sẽ vượt qua các vị và khi đó, các vị sẽ giống như một lũ ngốc".

Tuy nhiên, bên cạnh những hành động cướp phá, các cuộc biểu tình ôn hòa khác vẫn đang được tổ chức để đòi công lý cho Floyd. Họ cũng yêu cầu cảnh sát chấm dứt bạo lực nhằm vào người da màu và các nhóm thiểu số khác.

Đáp lại những người biểu tình ôn hòa, Tổng thống Trump nhấn mạnh: "Người Mỹ bị xúc phạm bởi cái chết của Floyd. Tôi sẽ ủng hộ quyền biểu tình trong hòa bình của người dân Mỹ".

Cuối tuần trước, cảnh sát Minneapolis đã bắt giữ cựu cảnh sát Derek Chauvin, người gây ra cái chết cho ông Floyd sau khi chèn đầu gối lên cổ nạn nhân trong một vụ bắt giữ chưa rõ lý do. Sau khi van xin và nói rằng mình không thể thở, Floyd bất động nhưng phải gần 3 phút sau, Chauvin mới bỏ đầu gối khỏi cổ nạn nhân. Hình ảnh này lan truyền trên mạng xã hội, thổi bùng làn sóng giận dữ trên khắp nước Mỹ.

Tại Minneapolis, nhiều cuộc biểu tình đã trở thành bạo động. Đồn cảnh sát, nơi Chauvin từng làm việc trước khi bị sa thải sau cái chết của Floyd, bị người biểu tình đốt cháy. Bạo động và hôi của xảy ra trên khắp nước Mỹ. Hàng loạt cửa hàng bị đám đông đập phá và lấy sạch đồ đạc.

Trong khi ông Trump đang loay hoay với các cuộc biểu tình và bạo động, ứng viên tổng thống đảng Dân chủ Joe Biden dự kiến sẽ có bài phát biểu về tình trạng bất ổn của Mỹ vào ngày 2/6 ở Philadelphia. Hôm 1/6, ông Biden cũng tổ chức sự kiện đầu tiên sau gần 2 tháng để chuẩn bị cho cuộc đua vào Nhà Trắng sắp tới. ông Biden gặp các lãnh đạo da màu ở nhà thờ Bethel AME tại Wilmington, Delaware.

Những cuộc biểu tình, kết hợp với hậu quả nặng nề do Covid-19 để lại, đang tạo ra những thách thức cho cả 2 ứng viên trong cuộc đua vào Nhà Trắng tháng 11 tới.