Buồn của nền kinh tế lớn thứ 4 thế giới: Nhập khẩu gạo tăng gấp 200 lần vẫn không thể giảm giá, người dân chỉ ưa chuộng gạo nội địa

Giá gạo trung bình trên các kệ siêu thị tại Nhật Bản đang tiến sát mức kỷ lục, bất chấp lượng gạo nhập khẩu giá rẻ tăng đột biến. Nguyên nhân chủ yếu là gạo nội địa vẫn được người tiêu dùng ưa chuộng, trong khi gạo nhập khẩu chủ yếu chảy vào các nhà hàng.

Theo Bộ Nông nghiệp Nhật Bản, trong tuần từ 8 – 14/9, giá gạo trung bình trên kệ bán lẻ đạt 4.275 yên (khoảng 29 USD) cho 5 kg, tăng 2,9% so với tuần trước và chỉ kém mức kỷ lục 4.285 yên được ghi nhận hồi tháng 5.

Trong khi đó, thống kê thương mại cho thấy nhập khẩu gạo tư nhân trong tháng 7 đạt 26.397 tấn, gấp hơn 200 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, tác động đến giá bán lẻ gần như không đáng kể. Dữ liệu POS do Nikkei thu thập cho thấy trong tháng 8, gạo Calrose nhập khẩu chỉ chiếm 0,8% tổng lượng gạo tiêu thụ tại siêu thị.

Một nhà bán buôn lớn nhận định: “Ngay cả gạo Japonica nhập khẩu cũng có độ cứng và ít dẻo hơn. Người tiêu dùng quan tâm đến hương vị thường chọn gạo thương hiệu trong nước.”

Khảo sát tại một siêu thị ở tỉnh Saitama cho thấy, dù gạo Calrose từ California có giá 3.300 yên/5 kg, thấp hơn so với gạo Nhật Bản cùng loại (4.083 yên/5 kg), đa số khách hàng vẫn ưu tiên gạo nội địa.

Một yếu tố khác giữ giá gạo ở mức cao là chi phí thu mua lúa vụ mới. Năm nay, giá gạo tươi dao động từ 4.000 – 4.500 yên/5 kg, cao hơn nhiều so với mức khoảng 3.500 yên của năm ngoái. Tại một số khu vực Tokyo, giá thậm chí vượt 5.000 yên.

Dù tăng mạnh, gạo nhập khẩu vẫn chiếm tỷ trọng rất nhỏ so với tổng sản lượng 6,79 triệu tấn gạo nội địa thu hoạch năm 2023. Phần lớn lượng nhập khẩu phục vụ nhà hàng, đặc biệt là các chuỗi lớn như Yoshinoya Holdings hay Matsuya Foods Holdings – nơi thường phối trộn gạo trong nước và nhập khẩu .

Khác biệt về hương vị cũng ít được chú ý khi gạo được dùng trong các món như cà ri hoặc cơm chiên, do đó nhu cầu tại khối nhà hàng tương đối ổn định. Tuy nhiên, trên kệ bán lẻ, các nhà buôn dự báo xu hướng tiêu dùng vẫn nghiêng mạnh về gạo nội địa.

Giới chuyên gia dự báo giá gạo tại Nhật Bản sẽ còn duy trì ở mức cao khi nắng nóng bất thường làm giảm chất lượng lúa gạo . Tại tỉnh Ibaraki, Công ty Kiuchi Nosan đang thu hoạch khoảng 50 ha lúa với 8 giống khác nhau, phổ biến nhất là Koshihikari. Đánh giá sơ bộ cho thấy gạo loại 1 chỉ đạt 80%, thấp hơn 15 điểm phần trăm so với năm ngoái do hiện tượng hạt gạo bị đục trắng vì nhiệt độ cao.

Theo ông Kiuchi Yasuhiro, Chủ tịch Kiuchi Nosan, nhiều đối tác đã thúc giục cung cấp sớm gạo loại 1, nhưng nếu chất lượng giảm khi bước vào vụ thu hoạch chính, giá bán ra thị trường nhiều khả năng sẽ còn cao hơn năm ngoái.

Theo Nikkei Asia