Ấn Độ, quốc gia nhập khẩu khí gas lớn thứ hai thế giới, đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng khí đốt tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ. Trên thị trường chợ đen, giá gas tăng từ 1.000 rupee lên tới 4.000 - 5.000 rupee (1,1 - 1,4 triệu đồng) một bình.
Thiếu khí gas, hàng triệu gia đình Ấn Độ trở nên lao đao. Họ buộc phải tìm mọi cách để duy trì cuộc sống hàng ngày, kể cả sử dụng những nguyên liệu thô sơ nhất. Tuy nhiên, nhiều thay đổi này không thể thực hiện ngay lập tức vì chúng đòi hỏi đào tạo, kỹ năng, thời gian hoặc chi phí phát sinh.
Thành phố dùng củi để nấu ăn
Rajkot là thành phố lớn thứ tư thuộc bang Gujarat, miền Tây Ấn Độ, nổi tiếng là trung tâm công nghiệp (dệt, kỹ thuật) và có ý nghĩa lịch sử quan trọng. Thế nhưng giờ đây, lượng bình gas tại Rajkot chỉ còn đáp ứng 10-30% nhu cầu hàng ngày, buộc nhiều cơ sở kinh doanh phải từ bỏ các hệ thống nấu nướng hiện đại và quay trở lại các phương pháp truyền thống.
Bhavya Parmar, chủ khách sạn Sahaj gần khu công nghiệp Metoda GIDC, phục vụ khoảng 500 khách với 20 phòng.
Bình thường, mỗi ngày khách sạn sử dụng khoảng 3 bình gas để nấu ăn. Nhưng hai tháng nay, do nguồn cung cạn kiệt, ông Bhavya Parmar đã phải tự chế 5 lò nung bằng than đá để thay thế. Nhân viên được đào tạo cách sử dụng nhằm thích ứng trong giai đoạn khó khăn.
"Chúng tôi đã phải đơn giản hóa thực đơn, những món như bánh mì fulka roti không còn được phục vụ nữa", Parmar nói thêm.
Tương tự, quán Kesar Dhani trên đường Jamnagar, thường tiêu thụ 120 bình gas mỗi tháng, cũng buộc phải thu hẹp quy mô hoạt động. Chủ quán Naimee Khakhar cho biết: "Chúng tôi thậm chí phải dùng củi để nấu ăn cho nhân viên và đã giảm bớt thực đơn."
Một nhà hàng ở Vallakadavu, buộc phải đóng cửa hoạt động do không có khí đốt để nấu ăn. Nhưng hiện nay đã tạm thời sử dụng củi để nấu nướng để khôi phục trở lại
Sandip Patel, chủ một quán ăn Bhojanalay ở Kalupur, cho biết: "Chúng tôi đã chuyển sang dùng bếp củi trong một tháng nay vì nguồn cung cấp khí đốt đang khan hiếm. Với lợi nhuận hiện tại, rất khó để bù đắp chi phí. Số lượng nhân viên của chúng tôi đã giảm từ 9-10 xuống còn 4-5 người, và việc quản lý hoạt động kinh doanh trở nên khó khăn."
Tại nhà hàng Naivedyam ở Visakhapatnam, đội ngũ nhân viên đã bắt đầu chuẩn bị bữa sáng và một vài món chính bằng bếp củi vì nguồn cung cấp khí đốt vẫn chưa ổn định. “Các nhà cung cấp khí đốt đã nói rõ với chúng tôi rằng họ sẽ không thể cung cấp bình gas trong vài ngày tới, vì vậy chúng tôi phải tìm các giải pháp thay thế ngay lập tức”, Raja Sekhar Reddy ông chủ của Naivedyam cho biết.
“Thách thức thực sự không chỉ là tìm củi khô; việc vận chuyển cũng trở nên đắt đỏ,” ông giải thích. Mặc dù thử nghiệm đang được tiến hành tại Naivedyam, nhưng việc nhân rộng nó ở những nơi khác không dễ dàng. Tại nhà hàng khác của ông, Athidhi Devo Bhava ở Lawsons Bay Colony, Reddy cho biết lựa chọn này gần như không thể.
“Nhà hàng của tôi nằm giữa các ngôi nhà và được xây dựng theo kiểu kiến trúc sinh thái. Nếu chúng tôi bắt đầu sử dụng củi đốt, khói sẽ trở thành vấn đề đối với hàng xóm, vì vậy tôi không thể mạo hiểm,” ông nói. Sự thay đổi này cũng bộc lộ khoảng cách thế hệ về kỹ năng nấu nướng. “Chỉ những người đầu bếp lão luyện, những người biết cách kiểm soát ngọn lửa củi, mới có thể thích nghi,” ông nói thêm.
Người dân nông thôn dùng phân bò thay thế gas
Tình trạng thiếu hụt khí LPG nghiêm trọng đã buộc nhiều người dân ở vùng nông thôn huyện Kendrapada phải chuyển sang sử dụng bánh phân bò để nấu ăn, dẫn đến nhu cầu tăng đột biến.
Sử dụng củi để nấu ăn không phải đơn giản, chỉ những đầu bếp lão luyện mới có thể thực hiện
“Bánh phân bò khô đã trở thành một mặt hàng có giá trị, với doanh số bán hàng tăng cao ở các thị trường địa phương, nhất là vùng nông thôn”, bà Minati Behera ở làng Silipur, cho biết.
Bà Saraswati Das (67 tuổi) ở làng Bharatpur chia sẻ thêm, người dân đã bắt đầu sử dụng gas từ những năm 1990. Còn trước đó đều dùng củi, than và bánh phân bò để làm khí đốt. Do đó, bây giờ quay trở lại sử dụng những nguyên liệu này cũng không gặp trở ngại lớn.
"Nhưng con dâu tôi chưa quen nấu ăn bằng bánh phân bò, nên giờ tôi phải giúp cô ấy”, bà Saraswati Das nói.
Niharika Jena (34 tuổi) ở làng Garadapur đã dựng một gian bếp tạm thời trong vườn nhà để nấu ăn trên bếp lò đốt bằng phân bò. Sau khi thu gom phân bò, anh sẽ làm bánh phân bò bằng cách phơi khô dưới ánh nắng mặt trời.
Một người phụ nữ đang phơi bánh phân bò khô để làm khí đốt nấu ăn hàng ngày
“Chúng tôi rất vui vì nhu cầu về bánh phân bò ngày càng tăng. Mỗi ngày chúng tôi làm được từ 40 đến 70 bánh phân bò và kiếm được khoảng 200 đến 300 Rupee (85 nghìn đồng)”, Sabi Mandal (25 tuổi) ở làng Kansarabadadandua cho biết.
Nhiều người dân sống quanh Vườn quốc gia Bhitarkanika không được phép vào rừng ngập mặn gần đó để nhặt củi vì đó là hành vi phạm pháp. Họ cũng phụ thuộc vào bánh phân bò khô, ông Prasana Parida, trưởng thôn Satabhaya cho biết. Còn ông Biraja Pati, một nhân viên xã hội của tổ chức Kendrapada, cho biết hầu hết những người làm bánh phân bò sống dưới mức nghèo khổ và không có lựa chọn nào khác ngoài việc cho con cái tham gia vào công việc này.
Được biết, khi sự khan hiếm kéo dài, căng thẳng bắt đầu lan rộng. Nhiều cuộc tranh cãi đã nổ ra tại các trung tâm phân phối, thậm chí xe tải chở gas trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp. Những gia đình có điều kiện đang đổ xô đi mua bếp từ, khiến doanh số mặt hàng này tại một số cửa hàng ở Delhi tăng gấp 10 lần.