Chuyên gia: Fed tăng lãi suất, Việt Nam có thể chủ động hóa giải áp lực

Theo ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất có thể khiến chi phí vốn toàn cầu, tỷ giá và dòng vốn quốc tế biến động. “ Quyết định của Fed có thể tác động đến kinh tế thế giới qua 3 kênh chính: mặt bằng lãi suất , sức mạnh của đồng USD và sự dịch chuyển dòng vốn ”, ông Huy nói.

Cụ thể, khi lợi suất tài sản bằng USD tăng, dòng vốn quốc tế có xu hướng thận trọng hơn với các thị trường mới nổi. Các quốc gia và doanh nghiệp vay nợ bằng USD có thể chịu chi phí tài chính cao hơn. Đồng thời, lãi suất duy trì ở mức cao có thể làm giảm tiêu dùng, đầu tư và nhu cầu nhập khẩu tại Mỹ, qua đó ảnh hưởng đến thương mại toàn cầu.

Tuy nhiên, theo ông, việc Fed tăng lãi suất vẫn nằm trong khả năng thích ứng của kinh tế Việt Nam, nếu các chính sách được điều hành chủ động, linh hoạt và phối hợp đồng bộ. Tác động từ quyết định của Fed có thể xuất hiện qua tỷ giá, giá nhập khẩu, xuất khẩu và hệ thống ngân hàng . Nhưng Việt Nam vẫn có những yếu tố hỗ trợ như nền tảng kinh tế vĩ mô, khả năng thu hút FDI, nguồn kiều hối, năng lực xuất khẩu và dư địa phát triển thị trường trong nước.

“ Fed tăng lãi suất không có nghĩa Việt Nam phải tăng lãi suất tương ứng. Chính sách trong nước cần được quyết định dựa trên lạm phát, thanh khoản, tỷ giá và “sức khỏe của nền kinh tế thực ”, ông Huy nhận định.

Theo chuyên gia, Ngân hàng Nhà nước cần tiếp tục điều hành tỷ giá linh hoạt, cho phép thị trường hấp thụ một phần hợp lý của biến động bên ngoài, đồng thời can thiệp khi xuất hiện mất cân đối hoặc biến động bất thường.

Dự trữ ngoại hối nên được sử dụng có trọng tâm và chủ động bổ sung khi điều kiện thuận lợi. Thanh khoản hệ thống ngân hàng cũng cần được điều tiết phù hợp nhằm hạn chế áp lực tỷ giá truyền dẫn quá mạnh sang lãi suất huy động và cho vay.

Bên cạnh chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa cũng cần đóng vai trò chủ động hơn thông qua đẩy nhanh đầu tư công, phát triển hạ tầng và hỗ trợ có mục tiêu đối với những ngành chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chi phí năng lượng hoặc suy giảm nhu cầu xuất khẩu.

Về dài hạn, giải pháp bền vững vẫn là nâng cao năng suất, cải thiện môi trường đầu tư, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và tăng khả năng tự chủ về năng lượng, nguyên liệu.

“ Với sự phối hợp chính sách nhất quán, Việt Nam có thể kiểm soát tác động từ các biến động bên ngoài, duy trì ổn định vĩ mô và tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng ”, ông Huy nói.

PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế TP.HCM, cho rằng, tác động của việc Fed tăng lãi suất với Việt Nam là có nhưng không thực sự quá lớn. Và điều này đã nằm trong dự báo trước đó của các nhà đầu tư và chuyên gia kinh tế.

Tuy nhiên, theo ông Huân, động thái của Fed phần nào khiến dư địa chính sách tiền tệ của Việt Nam chịu tác động và dự báo ảnh hưởng đến việc giảm lãi để hỗ trợ cho tăng trưởng sắp tới. Ngoài ra, điều này cũng có thể tác động lên tỷ giá từ nay đến cuối năm, đòi hỏi chính sách tiền tệ cần linh hoạt trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, việc tăng lãi suất cũng có thể tạo sức ép lên mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ nay đến cuối năm. Bởi mặt bằng lãi suất khá quan trọng cung ứng được nguồn vốn cho nền kinh tế. “ Chúng ta sẽ phải cân đo đong đếm rất kỹ về việc cân bằng trong giảm lãi suất để hỗ trợ nền kinh tế và ổn định vĩ mô ”, TS. Nguyễn Hữu Huân nói thêm.

TS. Châu Đình Linh, giảng viên đại học Ngân hàng TP.HCM, cũng cho rằng thực tế việc Fed tăng lãi suất đã nằm trong dự báo nên các ngân hàng Trung ương cũng đã chuẩn bị kịch bản ứng phó. Tuy nhiên Fed có thể còn một đợt tăng lãi suất tiếp theo chưa biết thời điểm nào. Nếu đợt tăng tới mức tăng cao sẽ thêm phần khó khăn vì Việt Nam có nền kinh tế với độ mở lớn nên khá “nhạy cảm” với những biến động của thế giới.

Tuy nhiên, ông Linh nhấn mạnh, nhìn ở góc độ điều hành kinh tế, Việt Nam luôn có các chính sách hài hòa, công cụ điều hành tiền tệ linh hoạt. Thêm vào đó, sự ổn định của dòng vốn FDI , sự tăng trưởng ngày càng mạnh mẽ của các doanh nghiệp lớn trong nước và chính sách đẩy mạnh đầu tư công giúp Việt Nam ngày càng vững vàng trước các tác động.

“Bằng chứng là từ đầu năm đến nay, rất nhiều tác động bên ngoài ảnh hưởng lớn đến kinh tế trong nước nhưng chúng ta vẫn tăng trưởng cao và ổn định. Cá nhân tôi đánh giá rất cao việc điều hành chính sách tiền tệ cũng như ổn tăng trưởng vĩ mô của cơ quan điều hành trong điều kiện hiện nay ”, ông Linh nói.

Việc tăng trưởng cuối năm dù có tác động, nhưng theo ông Linh, khá nhiều chính sách được thực hiện như giảm thuế, hỗ trợ lãi suất … đang bắt đầu phát huy tác dụng, sẽ hỗ trợ tốt cho tăng trưởng. Chuyên gia này lưu ý thời gian tới sẽ không còn lãi suất rẻ như kỳ vọng nên cần thiết kế thêm nhiều gói ưu đãi lãi suất để doanh nghiệp tiếp cận.