Có đại gia, dự án thua lỗ nghìn tỷ Ethanol Dung Quất "sống lại" tháng 10 tới

Ông Phạm Văn Vượng, Giám đốc Công ty Cổ phần Nhiên liệu sinh học Dầu khí miền Trung (BSR-BF) - đơn vị trực tiếp quản lý, vận hành Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất (Bio Ethanol Dung Quất) vừa cho biết, nhà máy nghìn tỷ "đắp chiếu" này sẽ được khởi động vào giữa tháng 10.

Trước đó, ngày 12/6/2018, BSR-BF đã ký hợp đồng hợp tác với Công ty Tocontap về việc gia công sản phẩm. Ông Phạm Văn Vượng cho biết thêm, thỏa thuận nêu rõ, BSR-BF là đơn vị nhận gia công sản phẩm chính là Ethanol từ nguyên liệu (sắn) do Tocontap cung cấp.

Tocontap sẽ chịu trách nhiệm nguồn nguyên liệu, tổ chức phân phối Ethanol thành phẩm. Chi phí gia công là 3.000 đồng/lít. Hợp đồng này có thời hạn là 10 năm kể từ ngày ký, chia làm hai giai đoạn, mỗi giai đoạn 5 năm. Trong hợp đồng cũng ghi rõ, trong vòng 12 tháng đầu tiên, phía Tocontap cam kết tiêu thụ hết toàn bộ sản lượng mà phía BSR-BF có thể sản xuất được.

Tocontap cũng tạm ứng chi phí sửa chữa nhà máy và chi phí gia công cho BSR-BF khi nhà máy hoạt động trở lại. Công tác sửa chữa, bảo dưỡng nhà máy phục vụ chạy lại cơ bản đã xong, dự kiến ngày 5/10 sẽ hoàn tất. Hạng mục hồ Cigar đã cơ bản hoàn thiện. Hồ này có tác dụng tiếp nhận nước thải, lắng đục và tạp chất rồi chuyển về nơi xử lý.

Nhà máy khi khởi động lại sẽ đạt 65% công suất, sản xuất khoảng 2.000 tấn sản phẩm (trong 2 tuần đầu); sau đó được kiểm tra máy móc và nâng công suất. Trong khoảng thời gian còn lại của năm 2018, BSR-BF sẽ sản xuất 7.000m3 Ethanol cho Tocontap và số lượng 35.000m3 còn lại như trong hợp đồng đã ký, sẽ sản xuất vào năm 2019.

Ông Phạm Văn Vượng khẳng định quan điểm chỉ đạo của Bộ Công Thương, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam là chạy lại nhà máy, sau đó nghiệm thu nhà máy, quyết toán công trình và phương án tiếp theo mới tính tới thoái vốn.

Được biết, Tocontap tiền thân là doanh nghiệp nhà nước, trực thuộc Bộ Thương Mại (nay là Bộ Công Thương), được thành lập năm 1956, với tên gọi ban đầu là Công ty Xuất nhập khẩu tạp phẩm Việt Nam.

Khi mới thành lập, Tocontap là một trong 13 đầu mối xuất nhập khẩu của cả nước, chuyên kinh doanh xuất nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu như hàng gia dụng, giày da, sản phẩm cao su, quần áo theo nghị định thư... và thực hiện các hợp đồng hàng đổi hàng với các nước trong khối Đông Âu.

Sau đó, Tocontap chuyển sang lĩnh vực kinh doanh xuất nhập khẩu tổng hợp, đa dạng hóa các mặt hàng xuất khẩu và mở rộng các thị trường như Châu Á, Châu Âu, Mỹ, Canada, Úc…

Trước đó, đoàn công tác của Bộ Công Thương do Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với đại diện Petro Vietnam, BSR, PVOil, BSR-BF và một số đơn vị liên quan, xem xét tình hình thực tế tại nhà máy, và đã có chỉ đạo Petro Vietnam khẩn trương xem xét, xây dựng phương án tái khởi động nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học Dung Quất và nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học Bình Phước, để có thể cung cấp sản phẩm ethanol (E100) ra thị trường từ đầu 2018.

Theo đó, đã có 4 nhà đầu tư đăng ký tham gia, và một nhà đầu tư đã nộp hồ sơ đề xuất hợp tác kinh doanh. Có hai đối tác mong muốn tham gia hợp tác vận hành lại nhà máy là công ty Tùng Lâm và công ty Tín Thành.

Tháng 9/2009, nhà máy Bio Ethanol Dung Quất được khởi công với tổng vốn đầu tư gần 1.900 tỷ đồng. Nhà máy có công suất thiết kế 100 triệu lít Ethanol mỗi năm, đưa vào vận hành thương mại vào tháng 2/2012. Thế nhưng từ khi đưa vào hoạt động, nhà máy không phát huy hiệu quả, thua lỗ kéo dài gây lãng phí lớn.

Hoạt động không hiệu quả, Nhà máy phải đóng cửa tháng 4/2015. Năm 2016, dư nợ vay đầu tư của doanh nghiệp này tại PVCombank, Vietcombank và Oceanbank tương đương 1.000 tỷ đồng.

Chỉ riêng tại Quảng Ngãi, mỗi năm doanh nghiệp phải trả khoản lãi vay cho các chi nhánh ngân hàng trên địa bàn tỉnh này khoảng 70 tỷ đồng (lãi suất ưu đãi doanh nghiệp đầu tư 7% mỗi năm). Khoản vay này đã bị chuyển sang nợ nhóm 5 (nhóm có nguy cơ mất vốn) trong quý IV/2015, do chủ đầu tư không còn nguồn thanh toán.

Dự án Nhà máy nhiên liệu sinh học ethanol Dung Quất bên cạnh việc đội vốn lên hơn 2.100 tỷ đồng và bị lỗ 200 tỷ đồng sau một năm hoạt động và phải ngừng được coi là một "bài toán khó" trong số 12 dự án nghìn tỷ thua lỗ ngành công thương.