Theo dự báo của Chứng khoán DSC, tổng lợi nhuận sau thuế của rổ doanh nghiệp niêm yết trên HoSE, không bao gồm nhóm Vingroup (VIC, VHM, VPL, VRE), có thể tăng từ 642.600 tỷ đồng năm 2026 lên 687.300 tỷ đồng năm 2027, tương ứng tăng thêm 44.700 tỷ đồng.
Đáng chú ý, riêng nhóm ngân hàng được dự báo tăng lợi nhuận từ 325.000 tỷ đồng lên 370.500 tỷ đồng, tức tăng thêm 45.500 tỷ đồng, thậm chí lớn hơn mức tăng lợi nhuận của cả rổ doanh nghiệp nói trên.
Điều này đồng nghĩa tổng lợi nhuận của các nhóm ngành ngoài ngân hàng , tính trên cùng rổ cổ phiếu, có thể giảm 800 tỷ đồng trong năm 2027. Nguyên nhân chủ yếu đến từ nhóm dầu khí và năng lượng, với lợi nhuận dự báo sụt giảm tới 28.200 tỷ đồng, dù nhiều ngành khác vẫn duy trì tăng trưởng.
Những con số trên được tính toán từ dự báo trong báo cáo chiến lược thị trường quý IV/2026 do DSC công bố ngày 20/11, cho thấy sự phân hóa mạnh trong triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp năm tới.

Trong đó, ngân hàng tiếp tục là động lực tăng trưởng chính với lợi nhuận dự kiến tăng 14%, đóng góp khoảng 7,1 điểm phần trăm vào mức tăng chung. Ngược lại, nhóm dầu khí và năng lượng có thể giảm lợi nhuận tới 41%, khiến tốc độ tăng trưởng toàn thị trường giảm khoảng 4,4 điểm phần trăm.
DSC chỉ ra ba yếu tố quan trọng có thể tác động đến triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp trong năm 2027.
LÃI SUẤT KHÓ GIẢM SÂU, DOANH NGHIỆP CHỊU ÁP LỰC CHI PHÍ VỐN
Yếu tố đầu tiên là mặt bằng lãi suất được dự báo duy trì ở mức cao, dù tốc độ tăng đã chậm lại trong quý III/2026. Theo thống kê của DSC, lãi suất huy động kỳ hạn 6–12 tháng đã tăng từ 5,5% lên 8,1%. Cùng thời gian, lãi suất vay bình quân của các doanh nghiệp phi tài chính tăng từ khoảng 5,2% lên 6,8%.
Lãi suất cao ảnh hưởng đến lợi nhuận doanh nghiệp thông qua ba kênh chính. Trước hết là chi phí tài chính của các doanh nghiệp sử dụng nhiều vốn vay. Khi lãi suất tăng, các khoản vay đến kỳ điều chỉnh lãi suất sẽ làm tăng chi phí tài chính, từ đó gây áp lực lên biên lợi nhuận.
Bên cạnh đó, chi phí vay cao ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu tiêu dùng và mua nhà. Người dân phải dành nhiều tiền hơn để trả lãi vay, trong khi người mua nhà có xu hướng thận trọng trước các quyết định sử dụng đòn bẩy tài chính lớn.
Kênh tác động thứ ba là thanh khoản thị trường chứng khoán. Lãi suất cao làm tăng sức hấp dẫn tương đối của các kênh tiền gửi, đồng thời ảnh hưởng đến nhu cầu sử dụng vốn vay để đầu tư cổ phiếu.
Đây là yếu tố có thể tác động đến lợi nhuận của các công ty chứng khoán, đặc biệt ở hai mảng môi giới và cho vay ký quỹ. Theo đánh giá của DSC, lãi suất huy động và cho vay trong nước có khả năng đang ở vùng đỉnh. Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất năm 2027 được dự báo chỉ giảm nhẹ và vẫn cao hơn giai đoạn 2024–2025.
NỢ XẤU NGÂN HÀNG TĂNG, BỘ ĐỆM DỰ PHÒNG THU HẸP
Yếu tố thứ hai được DSC đề cập là áp lực chi phí tín dụng tại các ngân hàng trong bối cảnh lãi suất duy trì ở mức cao. Theo thống kê từ nhóm ngân hàng niêm yết trên HoSE, tỷ lệ nợ xấu đã tăng lên 2,08% trong quý III/2026, trong khi tỷ lệ nợ nhóm 2, tức các khoản nợ cần chú ý, đạt 1,58%. Cùng thời điểm, tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm từ 83% xuống 76%. Đây là chỉ tiêu phản ánh quy mô dự phòng rủi ro tín dụng so với tổng nợ xấu của ngân hàng .
Ngoài áp lực từ chất lượng tài sản, các ngân hàng còn đối mặt với nguy cơ thu hẹp biên lãi ròng (NIM). Nguyên nhân là chi phí huy động vốn vẫn ở mức cao, trong khi lãi suất cho vay khó tăng tương ứng do định hướng hỗ trợ giảm lãi suất cho vay của Ngân hàng Nhà nước.
Trong bối cảnh đó, tốc độ tăng trưởng tín dụng sẽ đóng vai trò quan trọng đối với khả năng duy trì lợi nhuận của toàn ngành. DSC dự báo tín dụng năm 2027 tăng khoảng 15%, qua đó hỗ trợ lợi nhuận nhóm ngân hàng tăng khoảng 14%.
Cụ thể, lợi nhuận sau thuế của nhóm ngân hàng trong rổ dự phóng được kỳ vọng tăng từ 325.000 tỷ đồng năm 2026 lên 370.500 tỷ đồng trong năm 2027, tương đương mức tăng khoảng 45.500 tỷ đồng. Đây cũng là nhóm đóng góp gần như toàn bộ phần lợi nhuận tăng thêm của rổ cổ phiếu ngoài Vingroup trong năm tới.
LỢI NHUẬN NGÀNH DẦU KHÍ CÓ THỂ GIẢM 41% SAU NĂM TĂNG TRƯỞNG ĐỘT BIẾN
Yếu tố thứ ba tác động đến triển vọng năm 2027 là khả năng lợi nhuận đột biến của nhóm dầu khí không còn duy trì. Theo DSC, trong năm 2026, chênh lệch giữa giá bán sản phẩm lọc dầu và giá dầu thô đầu vào (crack spread) đã tăng lên khoảng 32 USD/thùng, cao gấp 2–3,5 lần năm 2025. Nguyên nhân chủ yếu đến từ tình trạng gián đoạn vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz, khiến nguồn cung bị ảnh hưởng và biên lợi nhuận lọc dầu tăng mạnh.
Diễn biến này mang lại lợi ích lớn cho CTCP Lọc hóa dầu Bình Sơn (HoSE: BSR), doanh nghiệp vận hành Nhà máy Lọc dầu Dung Quất. Trong 9 tháng đầu năm 2026, lợi nhuận sau thuế của BSR tăng khoảng 10 lần so với cùng kỳ. Đây cũng là một trong những doanh nghiệp đóng góp lớn nhất vào mức tăng trưởng lợi nhuận của toàn thị trường.
Tuy nhiên, DSC cho rằng mức lợi nhuận đột biến này khó có thể lặp lại trong năm tới. Theo giả định của ban lãnh đạo BSR được DSC dẫn lại, crack spread bình quân năm 2027 vào khoảng 23 USD/thùng, giảm khoảng 28% so với mức năm 2026. Điều này sẽ làm thu hẹp biên lợi nhuận lọc dầu sau giai đoạn hưởng lợi từ biến động giá hàng hóa.
Theo dự báo của DSC, lợi nhuận nhóm dầu khí và năng lượng trong rổ cổ phiếu ngoài Vingroup có thể giảm từ 69.300 tỷ đồng năm 2026 xuống còn 41.100 tỷ đồng năm 2027, tương ứng mức giảm khoảng 41%. Riêng mức sụt giảm này được ước tính kéo giảm 4,4 điểm phần trăm tăng trưởng lợi nhuận chung của thị trường. Nếu loại nhóm dầu khí và năng lượng, lợi nhuận các doanh nghiệp còn lại được dự báo tăng khoảng 12,7% trong năm 2027, cao hơn đáng kể mức tăng 7% của toàn rổ.
Bên cạnh các nhóm chịu áp lực, DSC vẫn dự báo một số ngành duy trì triển vọng tích cực. Trong đó, thép, bán lẻ, chứng khoán và hàng hóa, dịch vụ công nghiệp có thể tăng trưởng lợi nhuận khoảng 19–21%. Nhóm công nghệ và bảo hiểm được dự báo tăng khoảng 14–17%.
Tuy nhiên, DSC đánh giá tăng trưởng lợi nhuận sẽ tiếp tục phân hóa rõ rệt giữa các ngành và từng doanh nghiệp. Với kịch bản lợi nhuận tăng chậm lại và lãi suất khó giảm sâu, đơn vị phân tích dự báo định giá thị trường có thể tạo đáy trong nửa đầu năm 2027, nhưng khả năng phục hồi mạnh vẫn phụ thuộc vào diễn biến lãi suất và sự cải thiện của điều kiện tài chính.