Các nhà khoa học Ấn Độ tuyên bố đã đạt trạng thái tới hạn tại lò phản ứng hạt nhân nhanh nguyên mẫu (PFBR) ở Kalpakkam, bang Tamil Nadu.
Trạng thái tới hạn là giai đoạn phản ứng dây chuyền hạt nhân tự duy trì được thiết lập. Thành tựu này được đánh giá là bước tiến lớn giúp Ấn Độ tự chủ năng lượng và giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu nhập khẩu.
Chương trình này hứa hẹn khai thác trữ lượng thorium dồi dào của Ấn Độ vốn chiếm khoảng 25% trữ lượng toàn cầu. Đây là chìa khóa giúp quốc gia này đạt mục tiêu phát thải ròng bằng không vào năm 2070.
Thủ tướng Narendra Modi nhận định lò phản ứng tiên tiến này có khả năng tạo ra nhiều nhiên liệu hơn mức tiêu thụ. Ông khẳng định dự án phản ánh chiều sâu năng lực khoa học và sức mạnh kỹ thuật của Ấn Độ.
Quốc gia Nam Á này có nguồn uranium hạn chế nhưng lại sở hữu trữ lượng thorium khổng lồ. Các lò phản ứng hạt nhân nhanh được thiết kế để chuyển đổi thorium-232 thành uranium-233.
Cơ chế này cho phép Ấn Độ sử dụng nguồn tài nguyên nội địa để cung cấp năng lượng thay vì phải nhập khẩu nhiên liệu. Khi lò phản ứng nguyên mẫu này đi vào hoạt động hoàn toàn, Ấn Độ sẽ trở thành quốc gia thứ hai trên thế giới sau Nga sở hữu lò phản ứng tái sinh nhanh thương mại.
Hiện nay, hàng nhập khẩu chiếm khoảng 40% nhu cầu năng lượng sơ cấp của Ấn Độ. Quốc gia này phải nhập khẩu từ 85% - 90% lượng dầu thô và khoảng 50% lượng khí đốt tự nhiên.
Bước đột phá này diễn ra đúng thời điểm các nhà nhập khẩu năng lượng thế giới đang điêu đứng vì gián đoạn nguồn cung. Cuộc chiến Iran đã khiến eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa làm tê liệt dòng chảy dầu mỏ và khí hóa lỏng.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) nhận định lò phản ứng tại Kalpakkam sẽ sử dụng ít nhiên liệu hạt nhân hơn các loại lò khác. Dự án này mở ra con đường hướng tới một chu trình nhiên liệu khép kín thông qua việc tái chế nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng.
Hiện tại Nga là quốc gia duy nhất sở hữu lò phản ứng hạt nhân nhanh quy mô lớn đang hoạt động mang tên BN-800. Nhiều quốc gia khác như Mỹ, Pháp, Anh, Nhật Bản và Đức đã phải từ bỏ hoặc thu hẹp chương trình này do sự phức tạp về kỹ thuật và các lo ngại về an toàn.
Theo SCMP