Doanh nghiệp của đại gia Xuân Trường xuất hiện trong phương án mở rộng 415 km cao tốc Bắc – Nam hơn 72.000 tỷ đồng: Cơ chế làm thêm 2 làn, thu phí cả 6 làn gây chú ý

Phương án mở rộng gần 180.000 tỷ đồng đang được nghiên cứu

Theo thông tin từ Báo Xây dựng, Bộ Xây dựng đã có báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ về phương án mở rộng các đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo phương thức đối tác công tư (PPP).

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu tiền khả thi và đề xuất sơ bộ của các nhà đầu tư, Bộ Xây dựng đang nghiên cứu giao một số doanh nghiệp thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư. Bốn cái tên được nhắc đến gồm Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC), CTCP Tập đoàn Đèo Cả, CTCP Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TP.HCM (CII) và Doanh nghiệp Xây dựng Xuân Trường.

Theo phương án đang được nghiên cứu, khoảng 1.144 km cao tốc Bắc - Nam phía Đông, đoạn từ Hà Nội đến TP.HCM, sẽ được mở rộng lên 6 làn xe theo quy hoạch. Phần lớn các đoạn tuyến hiện khai thác 4 làn xe hạn chế, riêng đoạn Phan Thiết - Dầu Giây đã có 4 làn xe hoàn chỉnh và sẽ được mở rộng lên 6 làn để đồng bộ với các đoạn liền kề. Sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 178.357 tỷ đồng.

Bộ Xây dựng dự kiến chia 3 đoạn tuyến đang do nhà đầu tư thu giá dịch vụ sử dụng đường bộ (Diễn Châu - Bãi Vọt, Nha Trang - Cam Lâm, Cam Lâm - Vĩnh Hảo) thành 3 dự án độc lập. Ba đoạn tuyến này có tổng chiều chiều dài khoảng 178km, sơ bộ tổng mức đầu tư mở rộng khoảng 27.948 tỷ đồng.

Đối với 15 đoạn tuyến đã được đầu tư công, Nhà nước đang tổ chức thu phí, Bộ Xây dựng đề xuất phân chia thành 2 dự án thực hiện đầu tư PPP, không cần vốn ngân sách nhà nước hỗ trợ.

Trong đó, đoạn phía Bắc từ Mai Sơn - Cam Lộ , chiều dài khoảng 415km, sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 72.186 tỷ đồng, thời gian hoàn vốn sơ bộ ước tính khoảng 20 năm.

Đoạn phía Nam từ Quảng Ngãi - Dầu Giây, chiều dài khoảng 551km, sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 78.223 tỷ đồng, thời gian hoàn vốn sơ bộ ước tính khoảng 15 năm.

Xuân Trường muốn đầu tư hơn 72.000 tỷ đồng, thu phí ngay khi triển khai

Trong số các doanh nghiệp quan tâm, Doanh nghiệp Xây dựng Xuân Trường đã gửi văn bản tới Thủ tướng Chính phủ và Bộ Xây dựng vào tháng 10/2026, đề xuất đầu tư mở rộng đoạn Mai Sơn - Cam Lộ dài 415 km từ 4 lên 6 làn xe.

Doanh nghiệp của đại gia Xuân Trường xuất hiện trong phương án mở rộng 415 km cao tốc Bắc – Nam hơn 72.000 tỷ đồng: Cơ chế làm thêm 2 làn, thu phí cả 6 làn gây chú ý - Ảnh 1

Đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn Cam Lộ - La Sơn - Ảnh: Báo Xây dựng

Tổng mức đầu tư theo đề xuất của doanh nghiệp là 72.185 tỷ đồng, thực hiện theo hợp đồng BOT.

Phạm vi dự án gồm 8 đoạn cao tốc: Mai Sơn - Quốc lộ 45, Quốc lộ 45 - Nghi Sơn, Nghi Sơn - Diễn Châu, Bãi Vọt - Hàm Nghi, Hàm Nghi - Vũng Áng, Vũng Áng - Bùng, Bùng - Vạn Ninh và Vạn Ninh - Cam Lộ.

Bên cạnh việc đầu tư mở rộng, Xuân Trường còn đề xuất được giao quản lý, vận hành, khai thác và bảo trì hơn 400 km cao tốc đã hoàn thành theo hợp đồng O&M, tức hợp đồng nhượng quyền kinh doanh, quản lý công trình hạ tầng trong một thời hạn nhất định.

Theo phương án này, doanh nghiệp muốn được thu phí toàn tuyến ngay từ khi bắt đầu triển khai mở rộng. Nguồn thu sẽ được sử dụng để đầu tư phần đường mở rộng theo hợp đồng BOT.

Xuân Trường cho rằng cách làm này sẽ giúp giảm áp lực vay vốn thương mại, bảo đảm phương án tài chính và rút ngắn thời gian hoàn vốn. Doanh nghiệp cũng cam kết huy động nguồn lực tài chính, nhân sự và thiết bị để thực hiện dự án theo tiến độ được cấp có thẩm quyền yêu cầu.

Trước đó, vào tháng 7/2025, Xuân Trường từng đề xuất mở rộng cùng phạm vi 415 km cao tốc Bắc - Nam với tổng mức đầu tư 59.632 tỷ đồng. Khi đó, doanh nghiệp dự kiến sử dụng vốn chủ sở hữu kết hợp vốn vay thương mại và không đề nghị ngân sách Nhà nước hỗ trợ.

Như vậy, mức đầu tư trong đề xuất tháng 10/2026 đã tăng 12.553 tỷ đồng, tương đương 21% so với phương án tháng 7/2025.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng gửi Chính phủ trong tháng 10/2026, dự án mở rộng đoạn Mai Sơn - Cam Lộ có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 72.186 tỷ đồng, với thời gian hoàn vốn dự kiến khoảng 20 năm.

Doanh nghiệp tư nhân Xây dựng Xuân Trường được thành lập ngày 17/3/1993, do ông Nguyễn Văn Trường làm chủ doanh nghiệp. Doanh nghiệp có trụ sở tại Ninh Bình và từng tham gia nhiều dự án hạ tầng giao thông.

Trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, Xuân Trường từng trúng gói thầu xây lắp chính đoạn Cao Bồ - Mai Sơn dài hơn 15 km vào tháng 10/2019, với giá trúng thầu hơn 1.162 tỷ đồng. Theo Quyết định số 1584/QĐ-BGTVT ngày 24/7/2018 của Bộ Giao thông vận tải, dự án có tổng mức đầu tư được phê duyệt khoảng 1.607 tỷ đồng từ vốn trái phiếu Chính phủ.

Sau đó, doanh nghiệp tiếp tục trúng gói thầu xây lắp chính của dự án mở rộng Cao Bồ - Mai Sơn lên 6 làn xe, có tổng mức đầu tư hơn 1.875 tỷ đồng từ ngân sách Nhà nước. Gói thầu này không bao gồm hệ thống giao thông thông minh, trạm thu phí và hệ thống kiểm soát tải trọng xe.

Ngoài Xuân Trường, Tập đoàn Đèo Cả cũng có văn bản gửi Bộ Xây dựng vào tháng 10/2026, đề nghị được lập hồ sơ đề xuất đầu tư mở rộng đoạn Mai Sơn - Cam Lộ theo phương thức PPP. Doanh nghiệp cam kết tự bố trí kinh phí nghiên cứu và chịu các chi phí, rủi ro trong trường hợp hồ sơ không được chấp thuận.

Làm thêm 2 làn xe, được thu phí cả 6 làn

Một trong những nội dung được các cơ quan liên quan xem xét là cơ chế quản lý và thu phí đối với các đoạn cao tốc đã được Nhà nước đầu tư.

Hiện nay, nhiều đoạn cao tốc Bắc - Nam phía Đông đã có 4 làn xe, được xây dựng bằng ngân sách. Theo phương án mở rộng PPP, nhà đầu tư sẽ bỏ vốn xây dựng thêm 2 làn xe.

Bộ Xây dựng đề xuất cho phép nhà đầu tư quản lý, khai thác và thu phí trên toàn bộ quy mô 6 làn xe sau khi hoàn thành mở rộng từng đoạn tuyến. Cơ chế này khác với đề xuất của Xuân Trường là được thu phí ngay từ khi bắt đầu triển khai dự án.

Trong quá trình lấy ý kiến, có ý kiến đặt vấn đề nhà đầu tư chỉ bỏ vốn cho phần mở rộng nhưng lại được quyền thu phí trên toàn bộ công trình, bao gồm cả phần hạ tầng được Nhà nước đầu tư trước đó, mà không thông qua đấu giá quyền khai thác tài sản công.

Giải trình vấn đề này, Bộ Xây dựng cho biết phần hạ tầng 4 làn xe hiện hữu không được tính vào vốn Nhà nước tham gia dự án PPP và không thực hiện đấu giá để xác định giá trị tham gia dự án.

Theo Bộ Xây dựng, pháp luật về đầu tư PPP quy định doanh nghiệp dự án PPP được cho phép sử dụng tài sản công khác để thực hiện hợp đồng, theo quy định của pháp luật về đất đai và pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công. Sau khi dự án được phê duyệt và hợp đồng được ký kết, tài sản sẽ được bàn giao cho nhà đầu tư quản lý, sử dụng và bảo trì trong thời hạn hợp đồng, trước khi chuyển giao lại cho cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

Bộ Xây dựng khẳng định việc mở rộng cao tốc hiện hữu theo phương thức PPP phù hợp với các quy định pháp luật hiện hành.

Tuy nhiên, trao đổi với Báo Xây dựng, một cán bộ chuyên môn thuộc cơ quan quản lý chuyên ngành của Bộ Xây dựng cho biết việc sử dụng nguồn thu phí để hỗ trợ dự án BOT mở rộng theo đề xuất của doanh nghiệp hiện chưa đúng quy định pháp luật.

Theo vị này, nguồn thu phí sử dụng đường bộ cao tốc phải nộp ngân sách Nhà nước. Phần vốn Nhà nước tham gia dự án PPP, nếu có, phải được bố trí từ kế hoạch đầu tư công trung hạn.

Trong khi đó, tại Công văn số 17090/BTC-ĐTPT gửi Bộ Xây dựng vào cuối tháng 10/2026, Bộ Tài chính cũng đề nghị làm rõ một số nội dung liên quan đến phương án mở rộng cao tốc Bắc - Nam.

Bộ Tài chính lưu ý việc đầu tư mở rộng ngay các đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông sẽ phải dừng thu phí hoàn trả ngân sách trung ương theo yêu cầu của Quốc hội.

Bên cạnh đó, nếu thực hiện mở rộng theo phương thức PPP, mức thu phí dễ cao hơn, ảnh hưởng đến chi phí logistics. Một khả năng khác là phải bổ sung vốn ngân sách trung ương để thực hiện, bao gồm vốn hỗ trợ dự án PPP hoặc đầu tư công.

Do đó, Bộ Tài chính đề nghị Bộ Xây dựng bổ sung đánh giá tác động đối với chi phí logistics và nguồn vốn ngân sách trung ương trước khi kiến nghị phương án đầu tư.

person

Thấy bài viết hữu ích?

Chia sẻ với bạn bè của bạn!