Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai: Tháo gỡ bất cập hiện hành, đảm bảo không phát sinh vướng mắc mới

Trong đó, về phạm vi điều chỉnh cần tiếp tục rà soát, cố gắng “quét” được tất cả những khó khăn, bất cập của các quy định hiện hành và các nội dung mang tính cấp bách về phát triển kinh tế - xã hội để bổ sung vào dự thảo luật , đồng thời đảm bảo không phát sinh những khó khăn, vướng mắc mới.

Đối với các nội dung như bổ sung 3 trường hợp thu hồi đất; bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; về đấu giá, đấu thầu cần rà soát, đánh giá tác động kỹ lưỡng và có phương án xử lý. Đặc biệt, cần chú trọng khâu truyền thông chính sách để làm rõ các quy định của dự thảo luật .

Cần có cơ chế kiểm soát, hậu kiểm để hạn chế lạm dụng và đảm bảo sự thống nhất giữa luật này với các luật có liên quan, đặc biệt là Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, Luật Đầu tư cũng như sự thống nhất trong chính dự thảo luật với các quy định còn lại của Luật Đất đai hiện hành…

Trước đó, trình bày về dự án luật tại cuộc họp, bà Đoàn Thị Thanh Mỹ, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ NN-MT) cho biết, dự thảo luật gồm 3 điều, dự kiến có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1-1-2026. Dự thảo luật bổ sung 3 trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng vào điều 79, trong đó có trường hợp sử dụng đất để thực hiện dự án phát triển kinh tế - xã hội thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất mà hết thời hạn phải hoàn thành việc thỏa thuận hoặc hết thời gian gia hạn nếu được gia hạn thời gian hoàn thành thỏa thuận và đã thỏa thuận được trên 75% diện tích đất và trên 75% số lượng người sử dụng đất thì Nhà nước thu hồi phần diện tích đất còn lại để giao đất, cho thuê đất cho chủ đầu tư.

Dự thảo luật cũng bổ sung trường hợp thực hiện các dự án đầu tư công khẩn cấp phục vụ cho nhiệm vụ chính trị, đối ngoại; dự án trong khu thương mại tự do, trong trung tâm tài chính quốc tế; dự án logistics; dự án hỗn hợp dân cư, đô thị, du lịch, dịch vụ thương mại, văn hóa, thể thao và các mục đích khác; dự án công nghiệp văn hóa và các dự án phát triển kinh tế - xã hội khác do HĐND cấp tỉnh quyết định phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương.

Tại phiên họp, đại diện Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam đề nghị cân nhắc trường hợp “các dự án phát triển kinh tế - xã hội khác do HĐND cấp tỉnh quyết định phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương” bởi theo quy định tại Hiến pháp, Nhà nước thu hồi đất do tổ chức, cá nhân đang sử dụng trong trường hợp thật cần thiết do luật định. Ý kiến này cũng đề nghị làm rõ giá đất thu hồi trong trường hợp này sẽ áp dụng theo bảng giá đất hay theo thỏa thuận của doanh nghiệp trước đây. PGS-TS Nguyễn Quang Tuyến (Đại học Luật Hà Nội) băn khoăn, với bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất quy định như tại dự thảo luật có thể chưa giải quyết được các vấn đề liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng.