Dứt tình TQ, 1 gã khổng lồ muốn bê hết công xưởng sang Việt Nam - Báo quốc tế ca ngợi: "Đây là thắng lợi lớn"

Theo thông tin độc quyền từ Nikkei Asia , bắt đầu từ năm nay, Google sẽ khởi động quy trình phát triển và sản xuất các dòng điện thoại thông minh cao cấp nhất của hãng ngay tại Việt Nam.

Đây là bước đi chiến lược nhằm xây dựng một chuỗi cung ứng hoàn chỉnh bên ngoài Trung Quốc, tương tự như kế hoạch mà Apple đang triển khai tại Ấn Độ.

Động thái này không chỉ khẳng định năng lực ngày càng lớn mạnh của Việt Nam – vốn đang nổi lên như một trung tâm công nghệ toàn cầu mới – mà còn đánh dấu sự tin tưởng của các tập đoàn công nghệ Mỹ trong việc giao phó những nhiệm vụ từng được xử lý độc quyền bởi "công xưởng thế giới" Trung Quốc.

Việt Nam đón nhận chương trình sản xuất từ con số 0

Cụ thể, Google sẽ bắt đầu thực hiện quy trình Giới thiệu Sản phẩm Mới (New Product Introduction - NPI) cho các mẫu điện thoại đầu bảng gồm Pixel, Pixel Pro và Pixel Fold tại Việt Nam. Trong khi đó, dòng sản phẩm phân khúc thấp hơn là Pixel A vẫn sẽ được duy trì phát triển tại Trung Quốc vào thời điểm này.

NPI được xem là giai đoạn "sinh tử" và quan trọng bậc nhất khi ra mắt bất kỳ thiết bị điện tử mới nào. Quy trình này bao gồm việc phát triển, thiết lập định nghĩa sản phẩm, thử nghiệm thiết kế, kiểm tra sự tương thích của các linh kiện, và tinh chỉnh dây chuyền để đảm bảo sản phẩm thực tế đáp ứng đúng bản thiết kế ban đầu. Để vận hành NPI, cần sự tham gia của hàng trăm kỹ sư trình độ cao từ cả hãng lẫn nhà cung cấp, cùng khoản đầu tư khổng lồ vào thiết bị kiểm thử và máy móc công cụ tiên tiến.

Một nguồn tin từ nhà cung cấp của Apple nhấn mạnh: "Mục tiêu là đạt được chức năng, khả năng tương thích và độ tin cậy phù hợp cho sản xuất hàng loạt. Nếu NPI thất bại, đồng nghĩa với việc sẽ không có sản phẩm mới trong năm đó. Rất may điều này chưa từng xảy ra" . Chính vì tính chất phức tạp này, việc được tham gia vào quy trình NPI được ví như "tấm huy chương danh dự" cho các nhà cung cấp, chứng minh họ đủ năng lực xử lý các sản phẩm mới nhất của khách hàng.

Bối cảnh đầy biến động và chiến lược "thoát Trung"

Dù đã nỗ lực đa dạng hóa chuỗi cung ứng trong nhiều năm, cả Google và Apple vẫn phải thực hiện NPI tại Trung Quốc do hệ thống chuỗi cung ứng tại đây đã quá trưởng thành và hoàn thiện. Việc xây dựng một quy trình sản xuất từ con số không ở các địa điểm khác luôn đi kèm với vô vàn thách thức và sự chậm trễ.

Tuy nhiên, những động thái mới nhất diễn ra trong bối cảnh ngành công nghệ đang đối mặt với bất ổn ngày càng tăng, đặc biệt là các chính sách thuế quan từ thời chính quyền Donald Trump đã gây chấn động chuỗi cung ứng kể từ tháng 4 năm ngoái.

Theo Nikkei Asia , để giảm thiểu rủi ro kinh tế và địa chính trị, cũng như tránh phụ thuộc vào một quốc gia duy nhất, Apple đã tăng cường công suất tại Ấn Độ và Việt Nam. Thậm chí, Apple còn đang cân nhắc thực hiện "NPI kép" tại cả Ấn Độ và Trung Quốc như một biện pháp an toàn. Điều này đồng nghĩa với việc chấp nhận đầu tư gấp đôi nguồn lực và bố trí khoảng 200 đến 300 kỹ sư túc trực tại mỗi nhà máy của nhà cung cấp để đảm bảo không có sai sót.

Nếu cả Google và Apple thành công trong việc phát triển smartphone bên ngoài Trung Quốc, đây sẽ là thành tựu lớn trong việc nâng cấp mạng lưới và năng lực chuỗi cung ứng phi Trung Quốc. Hiện tại, Google đã sản xuất đại trà smartphone cao cấp và thực hiện một số quy trình xác minh tại Việt Nam, nên việc chuyển sang chế tạo trọn vẹn từ con số không là hoàn toàn khả thi.

Những rào cản từ "người khổng lồ" và triển vọng 2026

Việc dịch chuyển những quy trình quan trọng nhất ra khỏi Trung Quốc không hề dễ dàng. Bắc Kinh đang áp dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt đối với máy móc và hạn chế di dời nhân sự để ngăn chặn tình trạng ngành sản xuất trong nước bị "rỗng ruột".

Các nhà cung cấp của Apple đã phải đối mặt với việc kiểm tra hải quan gắt gao, làm chậm kế hoạch mở rộng tại Ấn Độ. Tương tự, Google cũng từng bị chậm tiến độ mở rộng sản xuất tại Việt Nam vào năm ngoái vì lý do tương tự. Một nguồn tin thân cận chia sẻ: "Nhiều công cụ sản xuất và thiết bị kiểm thử được làm tại Trung Quốc nhưng rất khó vận chuyển sang nước khác. Bắc Kinh không muốn ngành sản xuất của mình bị rỗng ruột, nên chúng tôi buộc phải kiên nhẫn chờ đợi" .

Theo kế hoạch được Nikkei Asia tiết lộ, Google dự kiến sẽ hoàn thiện việc chuyển giao để phát triển và sản xuất các mẫu Pixel cao cấp (Pixel, Pixel Pro, Pixel Fold) tại Việt Nam bắt đầu từ năm 2026. Lúc này, Việt Nam sẽ đảm nhận toàn bộ trách nhiệm phát triển từ con số không, thay vì chỉ lắp ráp đơn thuần hay phụ thuộc vào giai đoạn đầu tại Trung Quốc như trước đây.

Bà Lori Chang, chuyên gia phân tích cấp cao tại Isaiah Research, nhận định rằng giai đoạn đầu của việc đa dạng hóa thường chỉ là sao chép sản xuất hoặc lắp ráp một phần. Chỉ khi năng lực kỹ thuật và nguồn cung nội địa đủ trưởng thành, các hãng mới dần giới thiệu NPI ra bên ngoài Trung Quốc. "Ý nghĩa quan trọng của NPI là thiết lập định nghĩa sản phẩm, tiêu chuẩn kiểm thử và khả năng sản xuất hàng loạt ổn định, đóng vai trò là chỉ số chính về khả năng hoạt động độc lập của một chuỗi cung ứng" , bà Chang cho biết.

Tác động to lớn đến vị thế của Việt Nam

Tờ Gizmochina nhận định, động thái này cho thấy Google đang mở rộng vai trò của Việt Nam vượt ra ngoài việc lắp ráp đơn thuần và tin tưởng giao cho quốc gia này những giai đoạn quan trọng nhất của việc sản xuất điện thoại thông minh.

Trong ngành công nghiệp điện thoại thông minh, việc xử lý các vấn đề liên quan đến phát triển sản phẩm mới (NPI) được xem là dấu hiệu của năng lực sản xuất cao. Điều này cũng đồng nghĩa với sự tin tưởng lâu dài từ các công ty công nghệ toàn cầu.

Quyết định này mang lại ý nghĩa to lớn không chỉ cho Google mà còn cho cả nền kinh tế Việt Nam. Đối với Trung Quốc, đây là tín hiệu cho thấy các hãng công nghệ toàn cầu đang dần giảm bớt sự phụ thuộc. Còn đối với Việt Nam, đây là một thắng lợi lớn, mang lại dòng vốn đầu tư, tạo ra việc làm tay nghề cao và củng cố mạng lưới nhà cung cấp, giúp đất nước tiến lên nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị công nghệ.

Mặc dù Google và Apple chưa đưa ra bình luận chính thức, nhưng nếu kế hoạch này tiến triển thuận lợi, Việt Nam sẽ sớm trở thành một trong những địa điểm quan trọng nhất thế giới về phát triển và sản xuất smartphone cao cấp, mở ra một chương mới trong bối cảnh sản xuất công nghệ toàn cầu đang được định hình lại.