"End game" dưới góc nhìn kinh tế học: Kinh tế sẽ ra sao nếu một nửa nhân loại bị xóa sổ?

Điều gì sẽ xảy ra với nền kinh tế nếu một nửa dân số đột nhiên biến mất? 

Thanos - nhân vật phản diện trong bộ phim crossover của Marvel, đã quyết định loại bỏ 50% tất cả sinh vật một cách ngẫu nhiên, chỉ trong một tích tắc. Anh ta cho rằng việc giảm dân số sẽ là một cách để giải quyết tài các vấn đề kinh tế khi nguồn tài nguyên ngày càng cạn kiệt.

Tư tưởng của Thanos không hoàn toàn điên rồ, cách đây hàng trăm năm, nhà kinh tế học Thomas Malthus cũng cho rằng giảm nhân số là một cách rất thiết thực. Thuyết dân số của Malthus chỉ ra nguyên nhân của đói nghèo bằng cách so sánh tốc độ tăng dân số với tốc độ tăng của cải. Nội dung chính của thuyết dân số như sau: Trong điều kiện thuận lợi, dân số, nếu tăng theo cấp số nhân sẽ đạt số lượng gấp đôi sau 20-25 năm, còn sản xuất thực phẩm và đồ tiêu dùng cần thiết chỉ tăng theo cấp số cộng. Khi đó, do bùng nổ dân số, nghèo đói sẽ đe dọa vận mệnh toàn nhân loại.

Tất nhiên Malthus không có đá vô cực, ông cho rằng dân số nên được giảm thiểu bằng chiến tranh, dịch bệnh,... Học thuyết này chỉ phán ánh được một phần của lịch sử dân số nhưng chưa đúng với thực tế vì chưa xét đến tiến bộ khoa học công nghệ.

Sự biến mất đột ngột của một nửa dân số, tất nhiên, sẽ dẫn đến một số tác động tàn phá đối với nền kinh tế toàn cầu.

Zachary Feinstein - Giáo sư Đại học Washington cho biết: các công ty công nghệ cao có thể sẽ là khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất vì họ phụ thuộc vào lao động chuyên ngành, cùng với loại cơ sở hạ tầng phức tạp đòi hỏi một lực lượng lao động lớn. 

Về thị trường bất động sản, cầu về nhà ở mới sẽ giảm, trong khi nguồn cung sẽ tăng lên rất nhiều. Kết quả: giá nhà đất giảm mạnh, quay lại cuộc khủng hoảng tài chính 2007-2008. Chính phủ sẽ làm gì để cứu thị trường bất động sản, thị trường tài chính? Rất khó nói khi bản thân Chính phủ cũng chỉ còn một nửa nhân sự.

Ronald Lee, một giáo sư nhân khẩu học và kinh tế tại Đại học California, đã chỉ ra rằng chưa cần nói đến phim ảnh, nhiều khu vực nông thôn trên thế giới thực sự đã giảm dân số rất nhiều và để lại hệ quả nghiên trọng. 

"Khi đó sẽ không có đủ nhân lực để vận hành trường học, trạm cứu hỏa, sở cảnh sát, hay bệnh viện nữa." - Ronald Lee nói "Nếu một nửa dân số thực sự biết mất, chúng ta sẽ chứng kiến sự hỗn loạn và sự sụp đổ của tất cả các tổ chức". 

Tại sao Thanos không tăng gấp đôi tài nguyên lên?

Nếu thay vì giảm một nửa dân số, nếu như chúng ta tăng gấp đôi lượng tài nguyên, thì đây sẽ là một sự thay đổi về nguồn cung của tất cả các hàng hóa trên thị trường, cuối cùng sẽ dẫn đến khủng hoảng thừa.

Khi đó, áp lực giảm phát sẽ ập tới. Các công ty có hàng hóa bị giảm giá sẽ gặp khó khăn trong việc xử lý các khoản nợ của họ, gây áp lực cho nguồn ngân sách khiến họ buộc phải giảm chi bằng cách cắt giảm lương hoặc nhân sự. 

"Và nếu bạn đang cố gắng thâm nhập thị trường bất động sản, giá không còn như cũ nữa", Feinstein nói. Bạn mua nhà dựa trên giá trị mới của tiền tệ, điều đó có nghĩa là bất cứ ai bán nhà ở thời điểm đó sẽ kiếm được ít tiền hơn mong đợi. Chúng ta sẽ thấy nhiều nhà bị tịch thu hơn, nhiều vụ vỡ nợ hơn. Chúng ta đã thấy từ cuộc đại khủng hoảng 2008, khi điều này xảy ra ở các thị trường lớn như thị trường bất động sản, gây ra hậu quả kinh tế rất nghiêm trọng.