Nhà đầu tư toàn cầu đang nhanh chóng điều chỉnh lại kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Mỹ khi giá năng lượng tăng mạnh và thị trường lao động có dấu hiệu suy yếu.
Trong nhiều tháng qua, thị trường tài chính từng đặt cược rằng Fed sẽ thực hiện ít nhất 2 lần cắt giảm lãi suất trong năm nay, thậm chí có thể bắt đầu từ mùa hè. Kịch bản này được xem là phù hợp với bối cảnh kinh tế Mỹ đang đối mặt với áp lực chi phí sinh hoạt, một vấn đề được cho là sẽ trở thành chủ đề then chốt trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới.
Tuy nhiên, các dự báo đó đang nhanh chóng thay đổi. Dữ liệu từ thị trường hợp đồng tương lai cho thấy nhà đầu tư hiện chỉ còn kỳ vọng Fed hạ lãi suất 1 hoặc 2 lần trong năm nay và lần cắt giảm đầu tiên có thể phải chờ đến tháng 9. Chỉ 1 tuần trước, thị trường vẫn còn định giá khả năng hai đến 3 lần cắt giảm, bắt đầu từ tháng 7.
Một trong những nguyên nhân lớn khiến kỳ vọng đảo chiều là giá dầu tăng vọt. Giá dầu đã tăng tới 36% lên 90,90 USD/thùng kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành tấn công Iran vào cuối tuần trước và đầu tuần này đã vọt lên gần 120 USD/thùng. Cùng với đó, giá xăng tại các trạm nhiên liệu ở Mỹ đã tăng hơn 30 cent, lên khoảng 3,32 USD/gallon, mức cao nhất kể từ mùa hè năm 2024.
Đà tăng của giá xăng dầu là một trong những yếu tố khiến người tiêu dùng cảm nhận rõ nhất về lạm phát. Do đó, biến động này có thể nhanh chóng ảnh hưởng đến tâm lý thị trường cũng như kỳ vọng chính sách tiền tệ.
Trong khi đó, những tín hiệu tích cực trước đó của thị trường lao động Mỹ đã bị phủ bóng bởi báo cáo mới nhất từ Cục Thống kê Lao động. Theo dữ liệu công bố hôm thứ Sáu, nền kinh tế lớn nhất thế giới đã mất 92.000 việc làm trong tháng 2, một con số gây bất ngờ và làm dấy lên lo ngại rằng thị trường lao động đang suy yếu nhanh hơn dự kiến.
Joe Brusuelas, nhà kinh tế trưởng của RSM US, cảnh báo rằng nền kinh tế Mỹ đang đối mặt với “nguy cơ đình lạm”, tình trạng tăng trưởng chậm lại trong khi giá cả tiếp tục leo thang.
Theo ông, diễn biến của giá năng lượng và lạm phát sẽ trở thành yếu tố quyết định trong thời gian tới. Nếu giá dầu duy trì ở mức cao và các chính sách thương mại cũng như nhập cư của chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục làm hạn chế hoạt động tuyển dụng, Fed sẽ phải đối mặt với một “bài kiểm tra thực sự”.
Thị trường tài chính dường như đang lo ngại nhiều hơn về nguy cơ lạm phát kéo dài hơn là sự suy yếu của thị trường lao động.
Ngân hàng Goldman Sachs thậm chí cảnh báo rằng giá dầu Brent toàn cầu có thể vượt mức đỉnh năm 2008 là 140 USD/thùng nếu eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu quan trọng của thế giới, tiếp tục bị phong tỏa.
Trong bối cảnh đó, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng 0,18 điểm phần trăm trong tuần trước, đánh dấu tuần tăng mạnh nhất kể từ khi Tổng thống Trump tuyên bố áp thuế hồi tháng 4 năm ngoái.
Ông Trump đã nhiều lần kêu gọi Fed cắt giảm mạnh lãi suất , thậm chí muốn đưa chi phí vay ngắn hạn từ mức hiện nay khoảng 3,5-3,75% xuống gần 1%. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng Fed khó có thể hành động nhanh như vậy trong bối cảnh áp lực lạm phát vẫn còn lớn.
Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) dự kiến sẽ họp vào giữa tháng 3. Phần lớn nhà đầu tư tin rằng Fed sẽ tiếp tục giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp này. Sau cuộc họp, các quan chức cũng sẽ công bố biểu đồ “dot plot”.
Thị trường lao động yếu đi và giá dầu tăng mạnh có thể làm gia tăng chia rẽ trong nội bộ Fed về việc nên ưu tiên kiểm soát lạm phát hay hỗ trợ việc làm.
Thống đốc Fed Michelle Bowman cho rằng báo cáo việc làm yếu gần đây cho thấy thị trường lao động “có thể cần được hỗ trợ”. Trong khi đó, Chủ tịch Fed San Francisco Mary Daly tỏ ra thận trọng hơn, nhấn mạnh rằng các nhà hoạch định chính sách không nên dựa vào một dữ liệu đơn lẻ để đưa ra quyết định.
Một số quan chức Fed cho rằng cú sốc giá dầu hiện tại có thể chỉ mang tính tạm thời. Thống đốc Fed Christopher Waller nhận định rằng người dân Mỹ sẽ nhìn thấy giá xăng tăng mạnh tại các trạm nhiên liệu và có thể “khá sốc”, nhưng về mặt chính sách tiền tệ, điều này chưa chắc sẽ gây ra lạm phát kéo dài.
Dẫu vậy, nhiều nhà kinh tế cảnh báo rằng Fed vẫn phải đối mặt với áp lực lớn khi lạm phát tại Mỹ đã duy trì trên mục tiêu 2% trong suốt năm năm qua.
Theo Diane Swonk, nhà kinh tế trưởng của KPMG tại Mỹ, nền kinh tế Mỹ vẫn là một trong số ít nền kinh tế lớn còn vật lộn với lạm phát hậu đại dịch. Bà cho rằng các dữ liệu gần đây cho thấy áp lực giá cả đang có dấu hiệu tăng trở lại, trong khi các đợt tăng thuế quan mới có thể tiếp tục đẩy chi phí lên cao trong thời gian tới.
Theo FT