Giá lithium tăng gấp 4 lần chỉ trong một năm, ngành sản xuất pin xe điện quay cuồng trong bão giá

Nằm ngoài mọi dự đoán của các nhà phân tích và các thương nhân rằng giá pin sạc lithium-ion – được sử dụng để cung cấp năng lượng cho xe điện (EV - electric vehicles) sẽ tiếp tục giảm theo thời gian khi quy mô kinh tế phất triển, giá các nguyên liệu sản xuất pin như lithium và nickel đang tăng mạnh, gây rủi ro có thể cản trở quá trình chuyển đổi năng lượng trên toàn cầu.

Thông tin hãng sản xuất xe điện Tesla tăng cường sử dụng pin lithium iron phosphate (LFP), có chi phí đắt hơn, và chi phí nguyên liệu tăng ở Trung Quốc trong khi lượng dự trữ sụt giảm là những yếu tố cùng lúc kết hợp đẩy tăng giá lithium carbonat trên toàn Châu Á.

Ngành công nghiệp xe điện toàn cầu đang đối mặt với mối đe dọa lớn sắp xảy ra. Đó là nguồn cung cấp pin có thể cạn kiệt sớm, có thể ngay từ năm 2025.

Theo dữ liệu của Benchmark Mineral Intelligence (BMI), giá lithium cacbonat ở Trung Quốc đã tăng 360% trong vòng một năm qua, lên 28.675 USD/tấn vào giữa tháng 10/2021, vượt kỷ lục trước đây (đạt được vào năm 2017) do nguồn cung sụt giảm trong khi nhu cầu mạnh hơn nhiều so với dự kiến. Đây là mức giá cao nhất trong lịch sử.

Dữ liệu của Fastmarkets cho thấy chỉ trong vòng một tuần vừa qua, giá giao ngay đối với lithium hydroxide monohydrate 56,5%, loại dùng sản xuất pin (battery-grade lithium hydroxide), cif Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc, đã tăng 1 USD/kg, từ 25 – 27 USD/kg lên 26-28 USD/kg do tình trạng nguồn cung nguyên liệu bị thắt chặt vẫn kéo dài khiến lượng dự trữ trong kho của cả người mua và người bán đều cạn kiệt.

Giá lithium carbonate tăng phi mã.

Các nguyên liệu khác trong sản xuất pin cũng đồng loạt tăng giá mạnh.

Giá nickel sunfat ở Trung Quốc cũng đã tăng hơn 30% trong vòng 12 tháng tính đến cuối tháng 9/2020, đạt 5.658 USD/tấn.

Tình trạng thiếu điện trên diện rộng ở Trung Quốc dẫn đến nguồn cung giảm, giữa lúc nhu cầu mạnh mẽ đã gây ra tình trạng thiếu nickel sunfat và đẩy giá hóa chất sản xuất pin lên cao.

Giá cobalt hydroxit cũng tăng hơn 80% trong vòng một năm qua (tính đến cuối tháng 9), đạt 47.800 USD/tấn.

Giá lithium loại dùng sản xuất pin trong tuần tới 29/10.

Lithium carbonate hoặc lithium hydroxide, kim loại màu trắng bạc, là thành phần chính để sản xuất pin/ắc quy dùng trong xe chạy bằng năng lượng mới (new-energy vehicles (NEVs), ví dụ như xe điện. Nguồn cung lithium đã rơi vào tình trạng thắt chặt kéo dài đẩy giá không ngừng tăng mạnh.

Lithium carbonate.

Tiêu thụ NEVs trên thế giới hiện đang tăng nhanh, đẩy giá lithium tăng theo. Riêng tại Trung Quốc, tiêu thụ NEVs trong tháng 9 vừa qua đã đạt trên 357 chiếc, mặc dù tổng doanh số bán ô tô các loại giảm, dữ liệu của Hiệp hội Sản xuất Ô tô Trung Quốc cho biết.

Doanh số bán NEVs ở Trung Quốc trong 9 tháng đầu năm nay đã tăng 190%.

BMI cho biết giá pin có cực âm - sản xuất từ nickel, cobalt và mangan - có thể tăng lên khoảng 115 USD/kilowatt giờ (kWh) vào năm tới so với 105 USD/kWh trong năm nay nếu các nhà sản xuất Hàn Quốc và Nhật Bản cũng nối gót theo Trung Quốc.

Giám đốc điều hành của BMI, Simon Moores lo ngại: "Thị trường có thể phải tự định vị lại trong thời kỳ giá pin tăng, một hiện tượng mới đối với một ngành công nghiệp được kỳ vọng sẽ giảm hàng năm".

Đã có it nhất hai nhà phân phối tại Nhật Bản nói với Fastmarkets rằng họ đã nhận được yêu cầu mua bán theo hợp đồng có thời hạn từ vài khách hàng mới. "Gần đây, có nhiều người không phải là khách hàng thường xuyên của chúng tôi đã liên hệ với chúng tôi để hỏi mua hàng.", một trong những nguồn tin từ các hãng phân phối Nhật Bản cho biết, và thêm rằng: "Có thể là do các nhà cung cấp truyền thống của họ không còn đáp ứng được nhu cầu nữa."

Theo dữ liệu của Fastmarkets, giá của lithium hydroxide kỹ thuật (technical-grade lithium hydroxide) vận chuyển bằng đường thủy ở châu Á kể từ giữa tháng 9 đã tăng lên đã ngang bằng với giá lithium hydroxide loại dùng sản xuất pin.

Một số nhà sản xuất lithium hydroxide của Trung Quốc – nguồn cung cấp lithium hydroxide chính cho Hàn Quốc và Nhật Bản - đã nâng giá bán spodumene - nguyên liệu được sử dụng để sản xuất muối lithium.

Trên Sàn Giao dịch Vật liệu sản xuất pin, nhà khai thác mỏ Australia, Pilbara Minerals, đã nhận được giá bỏ thầu spodumene lên đến 2.350 USD/tấn hàng khô (dmt), cao hơn 110 USD/dmt so với phiên đấu giá liền trước, vào cuối tháng 9.

Tương tự, giá lithium hydroxide vận tải bằng đường thủy đến Châu Á trong tuần qua đều xấp xỉ 28 USD/kg, thậm chí một số nhà cung cấp ở Trung Quốc tuyên bố rằng họ sẽ không xem xét bán bất cứ thứ gì nữa trừ khi các khách hàng Đông Á có thể trả mức giá tương đương với giá mà các khách hàng trong nước ở Trung Quốc trả.

Giá lithium hydroxide monohydrate 56,5%, loại sử dụng sản xuất pin, trên thị trường nội địa Trung Quốc ngày 28/10 là 185.000-205.000 nhân dân tệ (28.915-32.040 USD)/tấn (giao ngay), tăng khoảng 8.000 nhân dân tệ/tấn so với mức 177.000 -205.000 nhân dân tệ/tấn một tuần trước đó.

Giá chào bán của các nhà sản xuất khác nhau cũng có sự khác biệt khá lớn, bởi một số người trong số đó còn rất ít hàng để bán nên giữ hàng lại để chờ giá tăng thêm nữa. Có không ít người chào bán giá bằng hoặc trên 210.000 nhân dân tệ/tấn.

Giá lithium cacbonat 99,5%, loại để sản xuất pin, kỳ hạn giao ngay, tại Trung Quốc hôm thứ Năm (28/10) là 195.000-200.000 nhân dân tệ/tấn, tăng 5.000 nhân dân tệ/tấn so với một tuần trước đó. Tương tự, giá lithium cacbonat 99,5%, loại để sản xuất pin, kỳ hạn giao ngay, cif Nhật Bản và Hàn Quóc cũng tăng lên 25,50-27,50 USD/kg, cao hơn 0,50 USD/kg so với mức 25,00-27,00 USD/kg một tuần trước đây.

Mặt khác, các nhà sản xuất lithium cacbonat đã tăng giá chào hàng do chi phí mua spodumene tăng cao, trong khi những người tham gia thị trường thừa nhận rằng áp lực đối với các nhà sản xuất lithium carbonate có thể sẽ còn tiếp tục tăng hơn nữa do quá trình sản xuất lithium hydroxide giờ đây cần nhiều spodumene hơn trước đây, nhằm đáp ứng những yêu cầu ngày càng tăng đối với chất lượng pin. Để sản xuất một tấn lithium cacbonat loại sản xuất pin cần khoảng 7,8 tấn spodumene, cao hơn khoảng 7 tấn nếu sản xuất lithium hydroxit.

Trong khi đó, Tesla cho biết họ sẽ áp dụng công nghệ sản xuất LFP cho tất cả các mẫu xe tiêu chuẩn của mình trên toàn cầu. Với tất cả những yếu tố trên, nhu cầu lithium carbonat tăng hơn nữa trong thời gian tới sẽ khiến giá pin khó có thể sớm hạ nhiệt.

Tham khảo: Metalbulletin, Refinitiv